Keihard werken na pensioen; in ruil dank-je-wel en resultaat

21-12-2021 Gezond Redactie


SCHIEDAM - De Coronapandemie raakt iedereen. Maar heel anders dan anderen maken de mensen die assisteren bij de bestrijding ervan deze mee. “Ik ben blij dat ik kan bijdragen, en gewaardeerd wordt.” Zo eenvoudig is het, wat Cissy Siebel betreft.

Nu de grootschalige boostercampagne hard van stapel loopt, zitten de gezondheidsautoriteiten weer dringend verlegen om mensen die kunnen prikken, die de (logistieke) organisatie rond het oproepen doen, die indelen en uitvoeren van de inenting kunnen verzorgen. En mensen die de medische verantwoordelijkheid kunnen dragen voor de gang van zaken.

Mensen zoals Cissy Siebel, die niet alleen uit hoofde van hun professionaliteit aan het werk gaan, maar met volle overtuiging, omdat het nodig is en ze stad en land op het goede spoor willen zetten naar gezondheid en terugkeer naar de normale gang van zaken. De Vlaardingse arts in ruste is zodoende nu al ruim elf maanden ‘gestopt met haar pensioen’, weer aan het werk dus. Als medisch eindverantwoordelijke op priklocaties en stuwende kracht achter de organisatie van de campagne.

We treffen haar op een woensdagavond in de Merkezimoskee in Nieuwland, waar zij vertelt hoe het zo gekomen is. Ze was thuis, genietend van gedane zaken met vadertje Drees als sponsor, sinds anderhalf jaar, als ze tenminste niet wandelend en vooral fietsend ’s heeren wegen afging. Tot op een dag haar voormalige directeur van het Centrum voor Jeugd en Gezin opbelde. “Of ik namens het CJG als arts bij de GGD wilde gaan werken om de vaccinatiecampagne mee te dragen.” Siebel zei ‘ja’ en werd een van de CJG-artsen die sinds elf maanden bij de GGD Rotterdam-Rijnmond gestationeerd zijn. “Voordeel was natuurlijk dat ik als oud-stafmedewerker veel van de materie afwist en veel met de GGD en ook met het RIVM had samengewerkt.” Siebel was bij het centrum voor jeugdgezondheidszorg verantwoordelijk voor het rijksvaccinatieprogramma.

Zij besloot de uitdaging aan te nemen. “Voelde me een beetje gevleid.” In het begin van de crisis had zij zich ook al eens ‘op een lijst laten zetten, voor als ik in het ziekenhuis iets kon betekenen’. Dat bleek niet nodig, toen. Dat er tussen haar inzet voor het vaccineren door ook nog tijd genoeg over zou blijven om leuke dingen te doen, hielp haar en haar man bij het besluit. “Van het begin van de pandemie, zeg maar van maart tot november, hadden we alleen maar mooi weer gehad…” Dus kilometers op de fiets of met de benenwagen waren er genoeg gemaakt. “En ander vrijwilligerswerk lag ook bijna helemaal stil.” Daar was haar bijdrage dus minder nodig. Cissy Siebel ging daarom vier dagen in de week aan de slag, als betaalde baan. Op iedere ‘priklocatie’ zijn een of meer artsen verantwoordelijk voor de goede gang van zaken en zij is er één van.

Siebel vertaalde onderdelen van de richtlijnen van het RIVM in een werkbaar ‘format’ voor de GGD. “We moesten steeds nieuwe locaties inrichten, met name in de slecht geënte wijken. Dat  werden de kleinere pop-ups. Dan ga je met een team kijken naar mogelijke plekken, of het geschikt is.”

Zo kwam ze ook op bezoek bij de huidige priklocaties in de voormalige kerk St.Jan-Visitatie in de Nolenslaan en in de Merkezimoskee aan de Schaepmansingel. Om te controleren. Enige weken later kon het prikken er beginnen. “Dat zal een week of zeven geleden zijn geweest.” Siebel is er op de dag van het interview ‘medisch eindverantwoordelijk’ tijdens het prikken. Maar een dag later is ze elders aan het werk; ze gaat aan de slag volgens een gecompliceerd rooster. “Ik ben hier vandaag voor het eerst aan het werk!” Ze houdt zich met name bezig met kandidaten die speciale zorg nodig hebben, mensen die willen weten of ook zij voor een prik in aanmerking komen of mensen met medische contra-indicaties. Een nuchtere medische blik is dan wel welkom. “Mensen mankeren iets en vermoeden dat ze daarom niet geprikt mogen worden. Best veel mensen denken dat.” Meestal is de klacht of medische status geen bezwaar voor prikken. Sterker nog: “Juist voor mensen met een mindere gezondheid is het belangrijk dat ze gevaccineerd worden. Denk aan mensen met COPD. En bij bijvoorbeeld ook zwangere vrouwen is een prik belangrijk. Het prikken is volkomen veilig; onveilig is juist Corona krijgen.”

Nu de opkomst van de Omicronvariant van het virus wordt gevreesd, stijgt ook de urgentie in het vaccineren. “We gaan weer grote locaties opbouwen.” Er waren alleen nog op het Schuttersveld in Rotterdam-Crooswijk en in Hellevoetsluis grote priklocaties. Er komen er vier bij, aldus Siebel. “De kleine pop-up vaccinatieplekken in de wijk gaan weer verdwijnen.”

Dat betekent dat de prikplek in de Merkezimoskee en ook die in de Nolenslaan en mogelijk ook die in het wijkcentrum in de Boerhaavelaan binnenkort de deuren weer zullen sluiten. Dat gebeurt niet nadat zij hun nut bewezen hebben. “Toen we hier begonnen was zo’n vijftig procent van de Schiedammers geënt. Nu is dat tussen de zeventig en tachtig procent."

Grote priklocaties zijn efficiënter nu er weer een grote campagne aankomt. “Die locaties worden nu bekeken en vooral: er wordt personeel voor geworven. Er zijn veel mensen nodig.” Eind december moeten de meeste van deze hallen in gebruik worden genomen, denkt Siebel ten tijde van het interview. Deze week deed minister Hugo de Jonge de belofte van een versnelling: voor half januari moet iedere volwassen Nederlander een oppepprik kunnen krijgen. Werk aan de winkel dus.

Dat vindt Siebel geen probleem. In het kleine jaar dat ze nu bezig is, is eigenlijk geen dag hetzelfde. “Door de tijd heen is de doelgroep steeds veranderd. Van die mevrouw van 105 die als een van de eersten haar prik kwam halen op het vliegveld, tot de kinderen van twaalf die we de tot begin deze maand vooral zagen. En nu zijn er de ouderen die voor hun booster komen. Iedere groep brengt vragen mee.” 

Maar ook zijn genoegens. “Gisteren was ik op een priklocatie waar we tot voor kort maar veertien of zestien mensen op een dag zagen.” Onderschat het belang daarvan niet, stelt Siebel. Juist als je de mensen die een drempel ervaren om zich te laten vaccineren wil bedienen, moet je stappen naar ze zetten. “Kijk hier in Nieuwland. Je merkt dat sommige mensen niet de moeite wilden doen om naar Groenoord te gaan toen daar werd geprikt. Alleen als ze in eigen wijk terechtkunnen zijn ze bereid een afspraak te maken.”

De Vlaardingse zegt maar betrekkelijk weinig mensen tegen te komen die ‘faliekant’ tegen prikken zijn. Wie dat wel is, heeft zo zijn of haar redenen. “Een van de meest voorkomende argumenten is dat het vaccin onvruchtbaar maakt. Dat is pure onzin.” Siebel herinnert zich dat die vraag nogal eens naar voren kwam als zij in de afgelopen maanden op een MBO-school voor de klas stond om voorlichting te verzorgen. “Nou ja, we noemden het geen voorlichting. Het was ‘vragen beantwoorden’. Begint er dan een over het onvruchtbaar worden, dan ben je zo een half uur tot uur aan het praten.”

Aan schoolbezoeken heeft ze goede herinneringen. “Ik heb meerdere keren meegemaakt dat  iemand niet eens het eind van de les afwachtte, maar de klas uitliep om zich in de hal te laten vaccineren. Een ander stelde ‘ik ga me nu laten prikken, maar ik vind het doodeng’. ‘Dan ga ik met je mee, om je hand vast te houden’, reageerde een ander.” Dat zijn de dingen die je bijblijven. Dat geldt ook voor het contract met de docenten. “Die vinden het leuk als je komt vertellen.”

Onlangs bezocht Siebel in Vlaardingen een vrouwengroep in het wijkcentrum. “Heb ik zo maar een uur vragen beantwoord. Dat is geen schoolse voorlichting, alles komt aan bod. ‘Mijn oom kreeg een beroerte na zijn vaccinatie’. Dat ga ik uitleggen dat een overlijden na een prik niet hetzelfde is als overlijden door een prik. Dat soort gewone dingen.” 

Bedenk goed, stelt Siebel: “Er zijn veel mensen met prikangst. Als je geen naald in je lichaam gezet wilt krijgen, zoek je redenen om het niet te doen. Pas had ik nog iemand, die had veel meer angsten, niet alleen prikangst. Had ze er eindelijk mee ingestemd dat ze de Coronaprik wilde krijgen… bedacht ze tot drie keer toe op de dag zelf een reden om het niet te doen”, vertelt Siebel met een glimlach. Mensen hebben zo hun redenen, maar zij zelf ook. Zonder te verwijten wacht ze nu een vierde belletje af.

Opvallend vaak zijn het trouwens ‘grote kerels van dertig, veertig jaar’ die angst hebben om geprikt te worden…

En, zo realiseert Siebel zich ten zeerste, natuurlijk helpt het ook dat op steeds meer plekken een vaccinatie of test nodig is om binnen te komen. “We zagen twee weken geleden ineens angstige jonge moeders aan onze tafels. Bleek dat ze allemaal kinderen op zwemles hadden en dat ze het zwembad niet meer in konden zonder toegangsbewijs.”

Siebel stond ook op de markt in Hoogvliet, daar was het hartstikke. “We hebben op de markt zeker tweehonderd mensen geprikt.” Had weer te maken met het feit dat in Hoogvliet geen priklocatie was. En voor velen in Hoogvliet is de gang naar Spijkenisse of Rotterdam-Zuid een brug te ver.

Leuke spontane reacties zijn er ook. “Zoals die jongen van vijftien. Die had heel veel tijd nodig om zich klaar te maken voor de prik, hij was bang, maar ik heb hem zijn tijd gegund en tenslotte zei hij toch ’je mag prikken’. Toen dat eenmaal gebeurd was vloog hij me om de nek. ’Ik ben zo blij dat ik deze gehad heb. Ik zie: je bent de eerste die me mag knuffelen’.”

Veel hangt volgens Siebel af van de manier waarop je mensen benadert. “Ik probeer erg goed te luisteren. En betrokkenheid te tonen. Je neemt even de tijd.” Mensen onderkennen dat en zijn dankbaar. “Ik kreeg een mailtje van een moeder. Die had ik drie weken eerder in het Maasstadziekenhuis geprikt. Haar dochter van achttien deed nota bene een verpleegkundige opleiding, maar was als de dood voor een prik.” Toen we de afspraak hadden gemaakt dat ik haar zou vaccineren, stoof ze op zeker moment op van haar stoel om op haar hurken in een hoekje te gaan zitten. Dan heb ik de tijd. ‘Voel je je niet zo lekker?’ Ze is op de grond gaan liggen en zakte zo ongeveer weg uit bewustzijn. Pas toen ze haar rust had gevonden, na minuten, zei ze: prik nu maar.” De moeder stuurde een dankbaar bericht. Juist door haar eerdere ervaring met Siebel kon ze haar dochter geruststellen en zo ver krijgen ook een vaccinatie te gaan halen. “Dat zijn de kersen op de taart.”

Nu heeft het er alles van weg dat Siebel opnieuw intensieve weken wachten. Deze week is ze ingeroosterd om nieuwe prikkers in te werken en als medisch eindverantwoordelijke in de nieuwe grote locatie Ahoy. Kort daarna zal ook de Groenoordhal zijn deuren weer openen, verwacht ze.