Kansenatlas leert: 'opklimmen' is mogelijk maar lastig

06-03-2021 Nieuws Redactie

Hoe roder de gemeente, hoe meer het inkomen van een 28-jarige afhangt van dat van de ouders; bron: Kansenatlas SEO


SCHIEDAM – Is Nederland nu het land van de onbegrensde mogelijkheden of blijft het toch ‘als je voor een dubbeltje geboren bent...’. En doet Schiedam dat anders? Het zijn vragen die te beantwoorden zijn voor wie de tijd neemt om te duiken in een instrument dat sinds vandaag online beschikbaar is: de Kansenatlas.

Dat is een site vol gegevens, voornamelijk verkregen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en door bureau SEO door de mangel gehaald en op een rijtje gezet. Zo valt er te lezen dat het gemiddelde persoonlijk inkomen van een Schiedammer van 28 jaar 32.928 euro is. Maar dat is een gemiddelde: de 28-jarige Schiedammer met ouders die een hoog inkomen hebben, heeft zelf een inkomen van 36.422 euro gemiddeld. Voor een leeftijdgenoot met ouders die een gemiddeld inkomen hadden, ligt het eigen inkomen op 33.819. En Schiedammers geboren uit een gezin dat tot het armste deel hoorde, komen op hun 28ste gemiddeld op 31.220 als inkomen.

Zo kun je zeggen dat het gezin en de achtergrond waaruit je komt, voor Schiedammers die hun werkzame leven net zijn begonnen, een forse rol speelt. Het nest waaruit je komt bepaalt al voor ruim vijfduizend euro het inkomen.

SEO plakt er ook getalletjes op. Als het gaat om ‘kansengelijkheid’, afgemeten aan het persoonlijk inkomen van de 28-jarige, komt Schiedam tot het cijfer 0,24. Voor Rotterdam geldt 0,26, net als Vlaardingen. Voor Midden-Delfland komt SEO tot 0,15, voor hoofdstad Amsterdam tot 0,18. Hier geldt dus: hoe hoger het getal, hoe meer het inkomen wordt bepaald door de afkomst.

Dat gaat dus voor een deel over de start die je maakt in het leven: opleiding en daarna de eerste baan. Maar blijft dat ook zo, als de Schiedammer ouder wordt? SEO zette ook de kansengelijkheid op een rijtje voor veertigjarigen. Op die leeftijd verdient een Schiedammer gemiddeld 37.345 euro, zo’n 4.500 euro meer dan twaalf jaar eerder. Hierbij hoort volgens SEO het kansengelijkheidsgetal 0,58. Om tot dat cijfer te komen wordt het inkomen op 28-jarige leeftijd vergelijken met dat van de veertiger. De Schiedammer is ondertussen zijn Vlaardingse leeftijdsgenoot voorbijgegaan, want waar een 28-jarige Vlaardinger met 34.350 euro behoorlijk meer verdient dan zijn oosterbuur, is hij of zij op veertigjarige leeftijd met een inkomen van 36.327 ingehaald. Het verklaart waarschijnlijk dat het cijfer voor kansengelijkheid in Vlaardingen hoger ligt, op 0,62. Dit cijfer is voor Rotterdam 0,57, voor Midden-Delfland 0,35 en voor Amsterdam 0,5.

Weet een Schiedammer met een mindere start, waar het om inkomen gaat, dit in zijn of haar jaren als dertiger goed te maken, was de vraag. Dan blijkt de Schiedammer die als 28-jarige in de groep met het hoogste inkomen zat, twaalf jaar later 45.021 euro gemiddeld als inkomen te hebben. De evenoude Schiedammer die als 28-jarige een gemiddeld inkomen had, komt dan op 37.048 euro. De Schiedammer die kort na de start van zijn of haar carrière een relatief laag inkomen had, verdient als veertigjarige 29.213 euro gemiddeld, minder dan wat zij of hij als 28-jarige aan inkomen had. Concludeer zelf.

Zo zet de Kansenatlas allerlei gegevens op een rij. Want behalve het inkomen wordt ook de kansengelijkheid waar het gaat om scholing, gezondheid en arbeidsparticipatie op een rij gezet. Zie hier.

Het vergt grootscheepse studie om al deze gegevens voor Schiedam om te werken naar harde conclusies. Misschien iets voor burgemeester & wethouders aan het Stadserf?

SEO durft wel een conclusie aan: waar Nederland bekendstaat, en Nederlanders zichzelf zien als land van de gelijke kansen voor ieder, geven de cijfers een ander beeld. Het onderwijs is niet die grote gelijkmaker die velen er in zien, zo stelt directeur Bas ter Weel in NRC Handelsblad.. “Het onderwijs is de grootste motor van de ongelijkheid.”



Gerelateerd