Schie Café gaat in op de geSchiedenis

11-11-2019 Nieuws Kor Kegel

De Buitenhaven is (met de Voorhaven) feitelijk de monding van de Schie. Foto: Maarten Mulder

SCHIEDAM – Bijna drie jaar na de verschijning van de indrukwekkende Atlas van de Schie komt de rijke geschiedenis van de Schie opnieuw aan bod in een bijzonder programma van het Cultureel Forum Schiedam. En niet alleen de geschiedenis. Ook de toekomst van de Schie wordt besproken tijdens het allereerste Schie Café, dat op de donderdagavond van 21 november plaatsvindt bij Bibliotheek Schiedam in de Korenbeurs aan de Lange Haven 145. Strikt genomen is de Lange Haven onderdeel van de Schie, dus de locatie is wel zo toepasselijk.  

Met dit initiatief wil het Cultureel Forum de Schie, waaraan Schiedam zijn naam en bestaan dankt, in de schijnwerpers zetten. Het afwisselende programma kent inspirerende sprekers, muziek en gesprek met het publiek.  

De Atlas van de Schie was eind 2016 een uitgave van het Erfgoedhuis Zuid-Holland en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De atlas bevat prachtige kaarten en foto’s en biedt een schat aan informatie over de vier Schieën: de Schiedamse Schie, de Delfshavense Schie, de Delftse Schie en de (gedempte) Rotterdamse Schie. De atlas beschijft de complete geschiedenis van de vier Schieën en is een enorme inspiratiebron.

Het Schie Café stelt vooral de Schiedamse Schie centraal, maar alleen al over deze Schie valt veel te vertellen. Dat gaat op de avond van het Cultureel Forum van start met een lezing van Ruud Reutelingsperger. Hij is lid van het kunstenaarscollectief Observatorium en betrokken bij het ontwerp van tijdelijke en permanente kunstwerken in binnen- en buitenland. Na zijn lezing bespreekt hij de cultuurhistorische betekenis van de Schie met hisoricus Han van der Horst, voorzitter van de Open Monumentendagen Schiedam en publicist en boekbespreker.  

Daarna komen twee andere deskundigen aan het woord: landschapsarchitect Marnix Vink, medeoprichter van Felixx Landscape Architects & Planners, en architect Robert Winkel, founder van Mei architects en gespecialiseerd in herbestemmingen zoals de Schie Centrale en de Fenix Lofts op Katendrecht. Ze gaan met elkaar en met het publiek in gesprek. Stadsecoloog André de Baerdemaeker, werkzaam bij bureau Stadsnatuur Rotterdam, verzorgt tenslotte een prikkelende column. De band Sjarm – met enthousiaste Schiedamse muzikanten – staat garant voor wereldse intermezzo’s, van latin tot klezmer.  

Gespreksleider is Bart Cosijn, een ervaren ‘verbinder’ op het gebied van maatschappelijke thema’s. De avond in de Korenbeurs begint met een inloop met koffie en thee. Het Schieprogramma duurt van acht tot tien uur. Toegang is gratis. Schie Café zal een terugkerend programma zijn. Het vormt de opmaat voor de publieksmanifestatie ‘Zie de Schie’ die in juni 2020 plaatsvindt. Dit initiatief van Cultureel Forum Schiedam is mede mogelijk gemaakt door de gemeente Schiedam en georganiseerd in samenwerking met Bibliotheek Schiedam. 
 

Meer over de Schie

Als opwarmertje hieronder wat nadere informatie over de Schie. Het persbericht van het Cultureel Forum vermeldt: “De rivier als bron van ontspanning, maar ook als een levensader waar de stad Schiedam tot bloei kon komen. We zien de rivier en omgeving als een kralenketting van waardevolle plekken, elk met een eigen sfeer, verhaal en beleving. De zoektocht naar het verbinden van het economische nut met ontspanning, met oog voor het landschap, is een zoektocht voor de komende tijd.”  

Naar aanleiding van de verschijning van de Atlas van de Schie schreef Kor Kegel in januari 2017:  

Het gebied tussen Delft, Schiedam en Rotterdam is het resultaat van een eeuwenlange wisselwerking tussen mens en natuur. De Schiedriehoek is een van de oudste cultuurlandschappen van Zuid-Holland. 
Het veengebied werd al in de IJzertijd bewoond en er zijn sporen gevonden van bewoning in de Romeinse tijd. Bewoners groeven sloten en kanalen, ze brachten het landschap tot ontwikkeling, ze ontveenden het en verbrandden de turf. Ze legden polders aan en bouwden molens en gemalen. Er ontstonden nederzettingen die uitgroeiden tot steden. Ze legden een vliegveld aan en de oude en nieuwe wateren (kanalen, havens en grachten) groeiden uit tot een wereldhaven. 
En al die tijd stroomde de Schie naar de Nieuwe Maas. Eerst als afwateringsrivier, vergelijkbaar met de Vlaarding en de Rotte. Vervolgens als trekvaart tussen de steden in de Gouden Eeuw. Tussen Delft en Rotterdam werden in de zeventiende eeuw jaarlijks meer dan 300.000 passagiers vervoerd over de Schie, een indrukwekkend aantal. Later werd de Schie vooral een vaarroute voor binnenschippers en pleziervaarders. 

Aan weerszijden van de verschillende Schieën kwam er akkerbouw en ontstonden boerderijen en buitenplaatsen. In onze tijd worden delen van het cultuurlandschap van Midden-Delfland weer omgewerkt naar ‘nieuwe natuur’. Sommige boeren ‘kweken’ nu weidevogels in plaats van gewassen. Stedelingen komen er wandelen, fietsen en skaten. Door de eeuwen heen zijn de bewoners bezig geweest om nieuwe economische functies aan het gebied toe te kennen.  

De Atlas vertelt hoe de Schie van een veenriviertje de slagader werd van het sterkst verstedelijkte deel van Nederland. De Schie is nooit een onbeduidend watertje geweest. Vóór de komst van spoorlijnen en snelwegen was het water de meest gebruikte transportroute. De Schie was de slagader van Schiedam en Delft en kreeg verbindingen naar Leiden en Amsterdam. De Schie speelt een cruciale rol in het ontstaan van Delft, Schiedam en Rotterdam. De in de elfde eeuw gegraven Delftse Schie splitste zich bij Overschie in de originele Schie van Schiedam, de in 1350 gegraven Rotterdamse Schie en de in 1391 gegraven Delfshavense Schie. De Atlas van de Schie beschrijft de complete historie van de vier takken.