Monumenteigenaren: overleg voor verduurzamen

07-07-2019 Wonen Redactie


SCHIEDAM – Wie plannen heeft om zijn monumentale woning te verduurzamen, gaat het best open in gesprek met de gemeente. Dat is een belangrijke conclusie die afgelopen donderdag naar voren kwam op de avond ‘Energiek Thuis in een beschermd stadsgezicht’.

De avond was georganiseerd door Energiek Schiedam, om ervaringen met het verduurzamen van gemeentelijke monumenten of woningen gelegen in een beschermd stadsgezicht uit te wisselen. Zo’n twintig mensen namen de gelegenheid te baat.

Een van de sprekers was Rob van Wordragen van de Vereniging van Eigenaren De Nederlanden, in het Entrepotgebouw aan de Lange Nieuwstraat. De VvE wilde zonnepanelen plaatsen op het dak. De beste handelwijze is om ‘open in gesprek te gaan met de gemeente en de monumentencommissie’, zo stelde Van Wordragen. “Beter dan gewoon maar aan de slag gaan, zonder de gemeente daarin te kennen. Dat laatste levert namelijk het risico dat je de gemeente tegen je krijgt. Vraag de verantwoordelijk ambtenaar of wethouder op de koffie of lunch om toe te lichten waarom het beleid een maatregel in een bepaalde situatie niet toestaat. Dat werkt beter en houdt de sfeer vriendelijker dan per brief of email.”

In het geval van De Nederlanden ging het zo dat de VvE in 2016 voor het eerst contact had met de gemeente over de vraag of zonnepanelen toegestaan zouden zijn op het dak. Het antwoord was volmondig ja, tot verrassing van de VvE. Bij een tweede contact, waarbij een concreter voorstel werd neergelegd, was het antwoord nee, zo vertelde Van Wordragen. Het Entrepotgebouw ligt namelijk binnen beschermd stadsgezicht en dan mogen zonnepanelen niet zichtbaar zijn vanaf de straat, of vanaf de overkant van het water. Daarbij is het Entrepotgebouw ook nog een monument. “De welstandscommissie kwam met veel alternatieven, zoals bodemenergie of zonnepanelen verwerkt in de lichtstraat”, vertelt Van Wordragen. “De VvE heeft volgehouden dat we de focus op zonnepanelen wilden hebben, omdat andere opties voor nu niet aan de orde waren, gezien de financiële kwesties tijdens de renovatie.”

Energiek Schiedam regelde een afspraak bij de wethouder, die aanbood om deze VvE als pilot te begeleiden, zo wordt verteld. In deze gesprekken werden ook de regels onder de loep genomen. Zijn de regels nog van deze tijd, of hebben ze een opfrisbeurt nodig? In navolging hierop heeft de gemeente een architect, gespecialiseerd in monumenten, laten kijken naar wat de mogelijkheden waren voor VvE De Nederlanden.

Dit resulteerde begin dit jaar in de voorwaarden waaronder het volgens de architect mogelijk zou zijn om zonnepanelen te realiseren op het Entrepotgebouw. Gezien het industriële karakter zouden zonnepanelen kunnen als de zonnepanelen in een aaneengesloten vlak liggen en volledig zwart zijn. Bij het plaatsen van de zonnepanelen moet rekening gehouden worden met uitsparingen op het dak; die moeten opgevuld worden om er één vlak van te maken. Zonnepanelen zijn ook niet toegestaan aan de waterkant. De VvE vroeg hierop aan de monumentencommissie of deze positief zou staan tegenover zonnepanelen, mits volgens de voorwaarden van de architect geplaatst. “Hier is een informeel ja op gegeven”, aldus Van Wordragen. Een bedrijf is gevraagd om alles uit te werken, inclusief beheer en financiële verrekening van kosten en opbrengsten over de VvE-leden.

Want dat is een belangrijke, aldus de man van De Nederlanden: binnen een VvE hebben mensen verschillende drijfveren. De een wil maatregelen treffen om financiële redenen, de ander om te verduurzamen. “Ideële drijfveren alleen zijn bij een VvE niet voldoende, het moet ook financieel uit kunnen”, aldus Van Wordragen.

Hanneke Bleijs, beleidsadviseur bij de afdeling Monumenten van de gemeente Schiedam, stelde dat de gemeente inhoudelijk kennis wil opdoen over het verduurzamen van monumenten en deze verspreiden. Pilotprojecten moeten voor leergeld zorgen. “Het welstandsbeleid is recent gewijzigd en te vinden in de Welstandsnota 2019. Ook wordt er gewerkt aan nieuw erfgoedbeleid, inclusief participatieproces. Het nieuwe erfgoedbeleid krijgt een plaats in de omgevingsplannen.”

Ook Huib Sneep vertelde op de Energiek Thuis-avond over zijn ervaringen met het verduurzamen van zijn huis, in dit geval een pand in e Tuinlaan. Belangrijkste les volgens hem: doe niet alles tegelijk. Beschikbare technieken voor en ideeën over het verduurzamen van monumenten veranderen. Het resultaat van een jarenlang proces met een serie van maatregeleni is dat het energieverbruik in zijn rijksmonument uit 1785 - groot 300 m2 - terug is naar 60 m3  gas (zo’n 600 kWh) per jaar en 2.500 kWh elektriciteit. Ter vergelijking: volgens Nibud verbruikt een gemiddelde tussenwoning van 120 m2 1.350 m3 (zo’n 13.500 kWh) aardgas en een gemiddeld huishouden verbruikt 2.990 kWh elektriciteit per jaar. De laatste recente maatregelen zijn het voorzien van de ramen van het pand van dubbel glas (monumenten glas). Daarbij kregen de schuiframen een nieuwe balancering en zijn over de volle lengte op niet zichtbare wijze tochtborstels aangebracht.

Gerelateerd