Van Avignon tot Schiedam: de schaamte voorbij

SCHIEDAM - Op 16 april 2026 zal de Zeeuwse stad Middelburg het decor zijn van een moment, dat de geschiedenisboeken in moet gaan. Die dag ontvangt de 72-jarige Française Gisèle Pelicot de prestigieuze Four Freedoms Award in de categorie 'Vrijwaring van Vrees'. Ze werd jarenlang door haar eigen echtgenoot gedrogeerd en misbruikt door tientallen mannen. In plaats van zich te verbergen na deze onvoorstelbare gruwelijkheden, eiste zij volledige openbaarheid in de rechtszaal. Met de inmiddels historische woorden 'de schaamte moet van kamp wisselen' veranderde ze in één klap de universele dynamiek van geweld tegen vrouwen.

Dat zij deze prijs krijgt, is niet alleen een bekroning van ongekende individuele moed. Het is een cruciaal signaal dat tot ver buiten de Franse grenzen doorklinkt. Het is een boodschap die ook luid en duidelijk doorklinkt tot in de straten, pleinen en huiskamers van onze eigen stad: Schiedam.

Het geweld achter de voordeur

Wat de zaak-Pelicot zo angstaanjagend maakte, was dat het gevaar niet uit een donkere steeg kwam, maar plaatsvond in de eigen slaapkamer. De daders waren gewone mannen: buren, collega's, huisvaders. De openbaarheid dwong de wereld om in te zien dat geweld vaak het best gedijt in de beslotenheid van het eigen huis.

Ook in Schiedam kennen we die blinde vlekken. Achter de deuren van onze wijken speelt zich maar al te vaak een stil drama af. Huiselijk geweld en intieme terreur zijn problemen die zich niet beperken tot landsgrenzen of sociale klassen. 

Maar net als in Frankrijk, waait er ook in Schiedam een wind van verandering. We zien steeds vaker dat de schaamte wordt afgeworpen. Vrouwen in onze stad weigeren nog langer in stilte te lijden en zoeken de weg naar hulpverlening, blijf-van-mijn-lijfhuizen en steungroepen. Zij trekken, net als mevrouw Pelicot, de gordijnen open.

De lokale strijd tegen onderdrukking en taboes

Schiedam is een diverse, kleurrijke stad. Die diversiteit brengt een enorme rijkdom met zich mee, maar vraagt soms ook om moedige gesprekken over weggestopte tradities en cultuurgebonden geweld. Hier in Schiedam staan verschillende vrouwen van uiteenlopende politieke achtergronden op, die de strijd aanbinden met vrouwenonderdrukking. Eén van de partijen waarbinnen hiervoor nadrukkelijk aandacht wordt gevraag is de Ouderenpartij Schiedam, bij monde van Christien Bruggeman.

Het bespreekbaar maken van huiselijk en cultureel geweld binnen de eigen gemeenschap, vereist moed. Wie binnen de eigen gemeenschap bijvoorbeeld opstaat tegen vrouwenbesnijdenis, riskeert uitsluiting en onbegrip uit de eigen kring. Toch doen Schiedamse vrouwen het, omdat ze zowel de huidige als de volgende generatie meisjes en vrouwen willen beschermen en steunen.

Vrijwaring van vrees in onze eigen straten

Waar Pelicot een internationaal podium gebruikt om de wereld wakker te schudden, doen onze lokale vrouwen dat in de buurthuizen, op scholen en aan de keukentafels van onze stad. 

Wanneer de 'Vrijwaring van Vrees'-award op 16 april wordt uitgereikt, moeten we dan ook niet alleen naar Middelburg of Frankrijk kijken, maar in de spiegel van onze eigen stad. Vrijwaring van Vrees is geen abstract ideaal; het is het fundamentele recht van elke vrouw in Schiedam om veilig over straat te lopen, veilig in haar eigen bed te slapen en de baas te zijn over haar eigen lichaam.

Als een 72-jarige vrouw uit een Frans dorpje de wereld kan dwingen om de schaamte bij de daders te leggen, dan kunnen wij als Schiedammers niet anders dan onvoorwaardelijk achter de vrouwen in onze eigen stad staan die elke dag dapper dezelfde strijd voeren. En dat doen we dan ook als Ouderenpartij Schiedam, samen met vrouwen van verschillende andere partijen.