Amsterdam derde stad die 'gewoon geld gaat geven'

SCHIEDAM - Driehonderd Amsterdamse gezinnen krijgen twee jaar lang 'gewoon geld'. De hoofdstad is de derde gemeente na Zaanstad en Tilburg die mee gaat doen aan een project van Kansfonds en de Hogeschool Amsterdam. Eerder werd in Schiedam ook serieus gesproken over deelname aan het fonds, maar besloot het stadsbestuur niet mee te doen

Is eenvoudigweg geld geven niet de beste manier om het leven van mensen in armoede te verbeteren, zo vroeg en vraagt het Kansfonds zich af. Dat wordt nu ook in Amsterdam onderzocht. Onder de noemer ‘Gewoon geld geven’ krijgen de deelnemende huishoudens honderdvijftig euro per maand op hun rekening bijgeschreven, twee jaar lang. Zonder enige voorwaarde. Onderzoekers van de Hogeschool Amsterdam kijken wat dit met de gezinnen doet.

Schiedam besloot af te zien van deelname, omdat het vreesde voor een grote last voor de uitvoeringsorganisatie - dat zou Stroomopwaarts zijn geworden - met hoge kosten en de mogelijke risico’s voor de deelnemers. De kosten om het te geven geld bij de mensen te krijgen zouden volgens B&W oplopen tot ongeveer de helft van de bedragen die de deelnemers beschikbaar krijgen. “De uitvoeringskosten bij reguliere dienstverlening van Stroomopwaarts liggen veel lager." Het Fonds Schiedam Vlaardingen eo. was bereid een miljoen bij te dragen aan het project, maar wilde dit geld niet steken in de uitvoeringskosten van de gemeente en Stroomopwaarts. Die werden geschat op 577.800 euro voor twee jaar. Die kosten waren nergens in de gemeentelijke begroting gebudgetteerd. “De kosten voor de communicatie en de ondersteuning en begeleiding vanuit de wijkondersteuningsteams zijn hierin nog niet meegenomen.” Op die kosten is moeilijk een prijskaartje te plakken, aldus het Schiedamse college in december afgelopen jaar. 

Marjolein Moorman, armoedewethouder in Amsterdam, ziet minder beren op de weg. Zij ziet hoe de ambtelijke staf nu al lessen trekt uit het project, bijvoorbeeld waar het gaat om de complexiteit van de regels. De deelnemende gemeenten kiezen de gezinnen die voor geld in aanmerking komen op basis van loting. Dat heeft wat weg van een loterij, beaamt de Amsterdamse wethouder. "Natuurlijk is dat niet prettig", zo laat zij de Telegraaf weten. "Bovendien zullen driehonderd huishoudens die géén gratis geld krijgen, in de ‘vergelijkingsgroep’ belanden. Dat voelt oneerlijk, maar dat is de manier waarop onderzoekers kunnen aantonen of iets wel of niet werkt. Mijn boodschap aan die mensen is: we zullen hiermee aantonen dat het bestaansminimum echt omhoog moet. En dat ik er heel hard voor ga knokken dat dit gaat gebeuren.”

De slordige miljoen euro die in Amsterdam met 'Gewoon geld geven' gemoeid is, komt van het Kansfonds. De gemeente betaalt wel 200.000 euro mee aan het onderzoek en reserveert nog eens 20.000 euro voor ‘onvoorziene negatieve gevolgen’. Ook na de proef krijgen deelnemers nog een half jaar een afbouwend bedrag om ‘abrupte armoedeval’ te voorkomen.

Moorman heeft nu al verwachtingen van de uitkomst. "Wat je zal zien is dat we financiële stress beperken. Dat leidt er toe dat mensen veel minder problemen krijgen met gezondheid en kinderen het beter doen op school. Als je ziet hoeveel geld we uitgeven aan de gevolgen van financiële stress – of het nu uitval op werk is of de jeugdzorg – dan is de verwachting dat het ook heel veel geld scheelt."

Zie ook dit artikel.

We gaan in Amsterdam bijstandsgezinnen gewoon geld geven. Samen met @Kansfonds en @HvA geven we 300 gezinnen maandelijks 150 euro extra zonder voorwaarden of verplichtingen. Zo krijgen ze grip op hun leven en laten we zien dat sociaal minimum omhoog moet https://t.co/2r9TCDdijd

— Marjolein Moorman (@MarjoleinMoor) July 13, 2023