Doorgaande weg dicht: wie regelt verkeer, waarop let je?

Foto: Unsplash/Lucas van Oort

SCHIEDAM - Een doorgaande weg in de stad gaat nooit zomaar dicht. Of het nu gaat om nieuw asfalt, werk aan kabels en leidingen of onderhoud aan een tunnel: achter elke afsluiting zit een plan. Als bewoner merk je vooral de gevolgen. Een omleiding, meer drukte in je eigen straat en soms iemand in een geel veiligheidsvest die je laat stoppen.

Wie bepaalt dat allemaal, en waarom moet je luisteren naar die persoon op de kruising? De beslissingen vallen bij de wegbeheerder, lang voordat het eerste bord op straat staat. Voor het werk op straat huren aannemers en wegbeheerders mensen in bij gespecialiseerde bedrijven, zoals ERN Traffic in Rotterdam. In dit stuk lees je hoe dat in elkaar steekt.

Eerst de vraag: van wie is de weg?

Elke weg in Nederland heeft een beheerder. Volgens de Rijksoverheid zijn dat Rijkswaterstaat voor de rijkswegen, de provincies voor de provinciale wegen, de gemeenten voor de lokale wegen en de waterschappen voor de waterschapswegen. Een snelweg als de A20 valt dus onder Rijkswaterstaat, een straat in je wijk onder de gemeente.

Dat onderscheid is handiger dan het klinkt. De wegbeheerder is namelijk de partij die toestemming geeft voor een afsluiting, de omleiding goedkeurt en het aanspreekpunt is als er iets niet klopt. Weet je niet wie een bepaalde weg beheert, dan kun je dat opzoeken op een kaart van Rijkswaterstaat, waar de Rijksoverheid naar verwijst.

Hoe een omleiding tot stand komt

Een omleiding is meer dan een paar borden. De wegbeheerder moet een route vinden die het extra verkeer aankan, zonder dat een woonwijk de functie van doorgaande weg overneemt. Daarbij speelt veel tegelijk: de bereikbaarheid voor ambulance, brandweer en politie, bussen die een andere route moeten rijden, bedrijven die bevoorraad moeten worden en scholen waar kinderen oversteken.

Voor automobilisten zie je het resultaat als tijdelijke bebording, vaak geel, die je langs de omleidingsroute leidt. Voor fietsers en voetgangers is er soms een aparte route. Het kan gebeuren dat je navigatie een andere weg voorstelt dan de borden. Volg in dat geval de borden: die route is afgestemd op wat er tijdens het werk veilig en haalbaar is. De kortste weg van je app loopt soms dwars door een straat waar het werkverkeer rijdt.

Wie mag je laten stoppen?

Bij grotere afsluitingen staan er mensen op straat die het verkeer regelen. Het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 zegt in artikel 82 dat je de aanwijzingen moet opvolgen van bevoegde en herkenbare ambtenaren, zoals de politie, en van bevoegde en herkenbare verkeersregelaars. Artikel 84 is voor veel mensen een verrassing: aanwijzingen gaan boven verkeerstekens en verkeersregels. Staat het verkeerslicht op groen en geeft een verkeersregelaar een stopteken, dan stop je.

Verkeersregelaars bestaan in verschillende soorten. Bij wegwerkzaamheden gaat het om beroepsverkeersregelaars. Zij zijn minimaal 18 jaar, hebben examens gehaald en zijn officieel aangesteld. Bij een evenement zie je soms evenementenverkeersregelaars: vrijwilligers die de gemeente voor dat evenement aanstelt en die alleen eenvoudige taken doen, onder toezicht van de politie. Bij scholen staan verkeersbrigadiers die kinderen helpen oversteken. Voor elk van hen geldt dat je herkent aan hun kleding dat zij het verkeer regelen.

Iemand in een veiligheidsvest is niet automatisch bevoegd. Het gaat om mensen die daarvoor zijn aangesteld. Twijfel je, rijd dan rustig en wees voorzichtig, maar ga geen discussie aan midden op de kruising.

Wat betekent een afsluiting voor jou?

Een paar praktische punten als er in jouw buurt een doorgaande weg dicht gaat:

* Kijk vooraf waar je informatie vindt. Voor gemeentelijke wegen is dat de gemeente, voor snelwegen Rijkswaterstaat. Op die sites staan werkzaamheden en omleidingen meestal ruim van tevoren.

* Reken op extra reistijd, ook buiten de spits. Een omleiding verplaatst verkeer naar wegen die daar niet altijd op gebouwd zijn.

* Let extra op in je eigen straat. Sluipverkeer rijdt vaak harder dan de bewoners gewend zijn. Zie je structureel gevaarlijke situaties, meld dat dan bij de wegbeheerder.

* Ondernemer aan de route? Neem op tijd contact op over laden en lossen, en laat klanten weten hoe ze je zaak nog bereiken.

* Blijf buiten de afzetting. Ook als je als fietser of voetganger denkt er snel langs te kunnen: binnen de hekken rijdt werkverkeer en is het wegdek soms open.

Waarom het zo streng is

Een werkvak op een drukke weg is voor de mensen die daar werken een van de gevaarlijkste plekken om hun werk te doen. Voor weggebruikers geldt hetzelfde: een onverwachte situatie op een plek waar je normaal doorrijdt. De regels over wie het verkeer mag regelen, zijn er om die twee werelden veilig langs elkaar te laten bewegen. Wie de aanwijzingen volgt, is sneller voorbij de afsluiting dan wie probeert af te snijden.