Gorzenaar vertelt vaderlandse geschiedenis mee in licht

DELFT/SCHIEDAM – Het is halfzeven. Het gangpad van de Oude Kerk in Delft is aan beide zijden verlicht met kaarsen. Gelukkig zijn ze elektrisch, de kerk is al meerdere keren getroffen door brand. Wij vinden in het schaarse licht onze plek op de kerkbank. Enkele graden boven nul is het. Het elftal orkestleden en de negen koorleden warmen zich op. Een stem schalt door de luidsprekers dat de voorstelling begint. Het is een lichtspektakel, mét Schiedamse inbreng.

‘Luminiscence, de spectaculairste lichtshow ter wereld’, zo prijst Twenty Two Producties het evenement aan. Dit bedrijf maakt gewoonlijk tv-programma’s, maar produceert nu voor het eerst een live-evenement. Dat blijkt aan te slaan: onlangs werd de mijlpaal van honderdduizend bezoekers gepasseerd en er komen nog ongeveer vijftig voorstellingen. Op 28 maart aanstaande is de laatste. Luminiscence is een door Fransen bedacht en uitgewerkt concept voor lichtshows in kerken. Voor het eerst is deze combinatie van 3D-lichtprojecties met livemuziek nu in Nederland te zien. De Franse bedenkers hebben daarvoor de Oude Kerk gedetailleerd gescand en specifiek voor deze bijna achthonderd jaar oude kerk de lichtprojecties uit zeventien beamers geprogrammeerd en de klassieke muziek gearrangeerd die tijdens de vijftig minuten durende show door koor en orkest live wordt vertolkt. In het orkest zit een bijzonder verhaal mét een Schiedams tintje.

De bezoekers worden vooraf gewaarschuwd toch vooral iets warms aan te trekken, want het kan koud zijn in de kerk. Met een graad of vier Celsius in de kerk is het dat, op de avond dat wij de show bezoeken. “En het is de afgelopen weken nog wel een paar graden dichter bij nul geweest en zelfs onder nul”, zegt producer Giano van Mierlo. “Het zal je niet verbazen dat er eens een vioolsnaar door de koude gesprongen is. Toen het een keer dik onder nul was hebben we de orkestleden thuisgelaten en alleen het koor live laten optreden. We wisten ook dat de temperatuur een van onze uitdagingen zou zijn. We hebben bij het orkest zowel gasheaters als elektrische luchtkachels geplaatst. Maar ga er maar aanstaan om het warm te stoken in een kerk. Daarom hebben we - om het voor koor en orkest nog een beetje behaaglijk en werkbaar te maken – ook warmtekussens op de stoelen neergelegd en dekentjes en van die warm blijvende gelzakjes, ja zelfs handschoenen neergelegd.”

“Het is een crime om te stemmen. En gemakkelijk is het niet om fijngevoelige muziek met ongevoelige vingers te spelen, maar we zien het avontuur er wel van in. Wat ik van het publiek terug hoor, klinkt het al met al goed. Spelen met handschoenen aan is voor ons als violisten absoluut niet mogelijk”, grijnst Dimitri Ivanov, één van de twee violisten. Dat geldt wat de strijkers betreft ook voor de altviolist in het orkest. “Op de cello en de contrabas is het incidenteel mogelijk om met handschoenen aan te spelen, maar dan wel met de vingerstukken van de handschoenen afgeknipt.” Dimitri Ivanov is aan de conservatoria van Rotterdam en Den Haag opgeleid tot violist en volgde daarna in Amsterdam de voltijdstudie van de Nederlandse Strijkkwartet Academie. Ook alle andere orkest- en koorleden zijn klassiek geschoolde professionals. Naast genoemde strijkinstrumenten is de bezetting van het orkest: harp, tuba, trombone, hoorn en twee trompetten. Niet alleen koor- en orkestleden komen uit alle werelddelen. Dat geldt ook voor de twee dirigenten, een Cubaan en een Australiër.


Dimitri Ivanov werd 36 jaar geleden geboren in Tashkent, de hoofdstad van Oezbekistan. Op zijn vierde kwam hij naar Nederland, waar hij in Haaksbergen opgroeide. Enkele jaren geleden, in de tijd dat hij op zoek was naar een huis in Delft of Den Haag, vroeg een kennis in Schiedam hem om enkele dagen op de kat te komen passen. “In die dagen heb ik goed kennis kunnen maken met Schiedam, een historische stad, wat kleiner en best gezellig. Bovendien waren de huizen hier betaalbaarder dan in de Haagse regio. Zo ben ik anderhalf jaar geleden in de Gorzen terechtgekomen.”

Ivanov verdient zijn brood niet alleen door in verschillende orkesten te spelen, maar heeft ook een eigen strijkkwartet, het Skazka Kwartet. Sinds het winnen van het Storioni Concours in 2022 treedt het kwartet steeds vaker op in grote Nederlandse zalen. “Skazka (скáзка) is het Russische woord voor sprookje, en dat is precies wat het kwartet nastreeft: het vertellen van verhalen”, zegt Ivanov. 

Ook daarom is hij goed op zijn plaats in het Luminiscence in de Grote Kerk in Delft. Tijdens deze voorstelling wordt, als intermezzo tussen de prachtige muziek, op lichtvoetige manier een verhaal verteld over de geschiedenis van de kerk en van de stad Delft en daarmee over onze vaderlandse geschiedenis. Zo horen we van verteller Daan Schuurmans dat nog voordat de huidige Oude Kerk – daterend uit 1246 – er stond, er in het jaar 1050 al een kleine tufstenen kerk op deze plek was. De 75 meter hoge kerktoren staat 1,96 meter uit het lood. Daarom noemen de Delftenaren deze kerk ook wel Scheve Jan. De Trinitasklok is met negenduizend kilo de grootste historische klok van Nederland. Die luidt men alleen bij bijzondere gebeurtenissen. Dat de Grote Kerk ook te lijden had van de stadsbrand van Delft in 1536, de beeldenstormen in 1566 en 1573 en de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) blijft niet onbesproken. Men frist onze historische kennis verder op: Balthasar Gerards vermoordde Willem van Oranje, de Vader des Vaderlands, in het Prinsenhof tegenover de Grote Kerk (1584). Daan Schuurmans, die je inmiddels gerust de Verteller des Vaderlands kunt noemen, komt het verhaal trouwens tijdens de Luminiscence-uitvoering op 4 maart live vertellen. 

De voorstelling boeide ons van begin tot eind, vooral door de combinatie van verrassende lichtprojecties en prachtige livemuziek. Wij merkten absoluut niet dat de muzikanten en zangers gehinderd werden door de winterse omstandigheden. Van de koude hadden wij geen last, want wij waren in lange winterjas gestoken en hadden onze skihandschoenen aan. Al met al was het een bijzondere ervaring. Mocht je zelf een bezoek overwegen, weet dan dat niet alle voorstellingen met koor en orkest zijn, maar dat er ook shows zijn met koor maar zonder orkest (muziek wordt afgespeeld), wat de verschillen in de toegangsprijzen verklaart. De ticketprijzen zijn vanaf 29 euro. Er zijn meerdere voorstellingen op een avond. 

Luminiscence

Oude Kerk, Geestkerkhof 25, 2611 HT Delft

Ingang via de Oude Delft / Bartholomeusbrug