SVV: van landskampioen tot amateurs, altijd Schiedams

SVV kampioen, feest in de Gorzen!

SCHIEDAM - Op 4 juni 1949 stroomde De Kuip vol tot de laatste plaats. Ruim 64.000 toeschouwers, sommige bronnen spreken zelfs van bijna 70.000, zagen hoe SVV met 3-1 won van sc Heerenveen en daarmee landskampioen van Nederland werd. Het is nog altijd de best bezochte voetbalwedstrijd in de Nederlandse geschiedenis. Voor een club uit een stad als Schiedam, met destijds zo'n 75.000 inwoners, was dat een unicum dat niet snel meer geëvenaard zou worden.

De dag dat SVV de beste van Nederland was

De titel kwam niet uit het niets. SVV, opgericht in 1904 als club van arbeiders uit de wijk De Gorzen, had zich dat seizoen door de kampioenscompetitie geknokt en trof in de beslissende wedstrijd sc Heerenveen, destijds met sterspeler Abe Lenstra de gevreesde tegenstander. Schiedam veroverde die dag zijn plek in de Nederlandse voetbalgeschiedenis, iets waar de stad met de rijke historie van SVV tot op de dag van vandaag met enige trots naar terugkijkt.

Terug naar de Eredivisie

Vanaf 1954 sloot SVV aan bij het betaald voetbal. In 1969 bereikte de club voor het eerst de Eredivisie, maar dat avontuur duurde slechts één seizoen: in 1970 volgde alweer degradatie. Daarna verdween SVV zo'n twintig jaar lang in de anonimiteit van de eerste divisie.

Begin 1988 leek het einde zelfs nog veel dichterbij: de club dreigde failliet te gaan. Autohandelaar John van Dijk redde SVV, Wim Jansen werd technisch directeur en Dick Advocaat trainer. Het bleek een gouden combinatie. Al in het seizoen 1989/90 werd SVV met ruime voorsprong kampioen van de eerste divisie en promoveerde het opnieuw naar het hoogste niveau. De titel werd in Schiedam uitbundig gevierd, met een boottocht door de Rotterdamse havens en een feest op het Hoofd in Schiedam-Zuid.

Waarom SVV buiten Schiedam moest spelen

De promotie bracht meteen een praktisch probleem aan het licht. Sportpark Harga, de vertrouwde thuisbasis van SVV, voldeed niet aan de eisen die de KNVB stelde aan een Eredivisiestadion. De club moest daardoor uitwijken: de thuiswedstrijden van het seizoen 1990/91 werden gespeeld in De Kuip in Rotterdam, ver van de eigen achterban en de vertrouwde sfeer op Harga.

Sportief pakte het seizoen niet eens slecht uit. SVV handhaafde zich met een zestiende plaats in de Eredivisie. Toch mocht dat uiteindelijk niet baten. Op 1 juli 1991 ging SVV op in een fusie met Dordrecht'90, ruim veertien maanden nadat de club nog uitbundig het kampioenschap had gevierd. Met die fusie verdween het zelfstandige betaald voetbal definitief uit Schiedam. Het verdwijnen van SVV uit het betaald voetbal is een verhaal dat in de stad nog altijd wordt naverteld, mede omdat het niet ging om sportief falen, maar om een bestuurlijke en financiële beslissing die weinig met de resultaten op het veld te maken had. 

Het einde van het betaalde voetbal

Voor supporters die de jaren tachtig en negentig bewust hebben meegemaakt, blijft deze periode een gevoelig onderwerp. Binnen relatief korte tijd ging een club die van bijna-faillissement naar landelijke aandacht was gegaan, alsnog verloren als zelfstandige profclub. Dat het juist gebeurde nadat de sportieve prestaties eindelijk weer op orde waren, maakt het voor veel oudere aanhangers nog altijd een wat wrange geschiedenis. Na de fusie ging de amateurtak van SVV zelfstandig verder, en die vereniging bestaat vandaag de dag nog steeds.

Een voetbalstad zonder profclub

Schiedam heeft dus al ruim drie decennia geen eigen club meer in het betaald voetbal. Toch is de stad allesbehalve een voetbalwoestijn geworden. SVV speelt tegenwoordig als amateurvereniging, en is daarin zeker niet de enige Schiedamse club van betekenis. Ook Hermes-DVS, dat in 1952 nog tweede werd in de strijd om de landstitel achter Willem II, PPSC, Excelsior'20, HBSS en Kethel Spaland vormen samen een levendige lokale voetbalcultuur, met eigen rivaliteiten, historie en trouwe aanhang.

De manier waarop supporters voetbal volgen is ondertussen sterk veranderd. Naast het bezoeken van lokale wedstrijden volgen volwassen voetballiefhebbers uitslagen, opstellingen en landelijke competities via hun telefoon. Een deel van hen bekijkt daarbij ook sportweddenschappen bij VBET, maar op de Schiedamse velden draait het nog altijd vooral om de club, de wedstrijd en de ontmoeting langs de lijn. Wie een indruk wil krijgen van hoe die lokale competitie er momenteel voor staat, kan terecht bij een overzicht van de huidige Schiedamse voetbalclubs en hun onderlinge verhoudingen.

Niet elke Schiedammer is supporter van SVV, en dat hoeft ook niet. Wat de geschiedenis van de club wel laat zien, is dat voetbal in een stad niet per se gebonden hoeft te zijn aan een profstatus. Schiedam heeft geen club meer op het hoogste niveau, maar de herinnering aan 1949 en 1990, en de manier waarop clubs als SVV, Hermes-DVS en de andere verenigingen vandaag de dag nog altijd op zondag en zaterdag de velden vullen, laten zien dat het een voetbalstad is gebleven. Alleen ziet die er tegenwoordig anders uit dan in de tijd van De Kuip en Dick Advocaat.