Vuurwerk

Zoals het ooit was, bij het Witte Dorp; foto: Facebook

COLUMN - Han van der Horst schreef eergisteren deze bespiegelingen over de jaarwisseling in Schiedam.

"Wij worden geacht bij de jaarwisseling voor middernacht aanwezig te zijn op het Stadserf. Tenminste als wij toegestaan vuurwerk willen zien. De gemeente verzorgt een grote show als alternatief voor de initiatieven die de burgerij zelf placht te ontplooien. Schiedam gaat daarin niet zo ver als Amersfoort. Daar wordt wél in de binnenstad van overheidswege een groot feest aangericht maar dat is helemaal zonder vuurwerk. De traditie moet immers worden afgeschaft, vinden de tegenstanders die wijzen op de vernielingen, de gewonden, de rellen. 

Bij ons thuis hadden we hoogstens sterretjes waarmee wij kinderen mochten zwaaien op het balkon. Daar bleef het bij. Vuurwerk lieten we over aan de buren. Als de laatste knal verklonken was, serveerde mijn moeder een enorme vleessalade volgens een recept dat zij geleerd had van haar vader. Die had op zijn beurt de kunst weer afgekeken van de koks op de Veendam, een roemrucht passagiersschip op de route naar New York van de Holland Amerika Lijn. Hij was daar steward.

Een buurjongen in het volgende trappenhuis was al de hele dag bezig geweest met het afsteken van voetzoekers op het veld voor onze flat. 'Achterlijke bat', zei mijn moeder dan. Meestal had hij bij de jaarwisseling om middernacht niet veel meer over. 

Het waren arme tijden. De munitie bestond vooral uit rotjes, voetzoekers, gillende keukenmeiden en tamelijk eenvoudige vuurpijlen. Ook werden op straat veel onttakelde kerstbomen verbrand. Daar deed niemand echt moeilijk over, al probeerde de gemeente er wel paal en perk aan te stellen door in de vroege avond van 2 of 3 januari een enorme verbranding op touw te zetten van ingeleverde kerstbomen. Ik mocht daar aan de hand van mijn vader mee naar toe.

Er was voor die gemeentelijke brandstapel grote vraag naar kerstbomen. Je kreeg er naar mijn herinnering een cent per stuk voor of misschien zelfs een stuiver maar ik geef mijn mening graag voor die van een ander met meer kennis op dit gebied. Veel mensen zetten hun kerstboom al kort na kerstmis gewoon op straat. Daar zwierven bendes buurkinderen om ze mee te nemen en ergens zo verborgen mogelijk op te slaan want er waren altijd kapers uit andere wijken op de kust. We moesten zelfs invallen uit het Witte Dorp vrezen. Deze activiteit heette niet voor niets 'kerstbomenjacht'. De strijd om de buit ging met grote straatgevechten gepaard. Menig keurig buurman die er nu op let, dat hondenbezitters de geschenken van hun troeteldier meenemen, en klachten indienen over groot vuil op straat, die hebben als kind hun mannetje gestaan in de oorlogen om de kerstbomen. Tien tegen een hanteerden ze zonder genade een eind hout, soms met een spijker erin. De kerstbomenjachten leidden altijd tot veel ach en wee van keurig Schiedam, maar een paar dagen na nieuwjaar maakte niemand zich er nog druk om

Tegenwoordig mag dat allemaal niet meer. Als je in de oudjaarsnacht op straat een kerstboom in de fik steekt, komt de brandweer, die zich door de sterke arm laat beschermen. Zelf vuurwerk afsteken mag niet meer. De gemeente heeft zelfs voor hele stukken stad samenscholingsverboden afgekondigd. Soms denk ik wel eens dat de overheid de druk op de ketel een beetje te veel verhoogt. Als er dan geen uitlaatklep is, volgt altijd een ontploffing."