Een beeld van de Schiedamse jeugd

SCHIEDAM – Verveling, discriminatie, eenzaamheid, geldgebrek, onveiligheid, het komt allemaal voor onder jonge mensen in Schiedam. Maar er is ook plezier, interesse, sport, zorg en expressie! Het kwam allemaal aan de orde in een onderzoek onder jongeren tussen de twaalf en 23 jaar, gehouden in opdracht van de gemeente en uitgevoerd met inzet van De Kleine Ambassade en Schiedamse jongeren.

Wat willen die Schiedamse jongeren? Waar zijn ze trots op? Wat missen ze in de stad? Wat weerhoudt hen ervan zichzelf te zijn, zich goed te kunnen uiten, gelukkig te zijn? Dat zijn de vragen waarop de stad graag antwoord wil. De Jeugdmonitor geeft dat brede beeld van de Schiedamse jeugd.

In en na de afgelopen zomer kregen de jongeren de kans antwoord te geven op vragen die vooral door leeftijdgenoten waren geformuleerd. Ruim een derde van de achtduizend Schiedammers tussen twaalf en 23 jaar greep de kans aan en vulde een vragenlijst in. Zo'n veertig vragen kregen ze voorgelegd, in de categorieën gezondheid, discriminatie, vriendschap en wonen/werken. De enquête was onderverdeeld in de leeftijdsgroepen tien tot twaalf, twaalf tot zestien en zeventien tot en met 23. De jongste groepen in deze Jeugdmonitor werden benaderd via school, de oudste via adresgegevens van de gemeente en sociale media.

Shanna van der Nat (23) is erg trots op het festival Where we've met, dat zij met anderen heeft georganiseerd, zo vertelde zij bij de presentatie van de Jeugdmonitor, op 29 november in het Wennekerpand. In het programma I've got the power werden Schiedamse jongeren daar uitgenodigd verder te denken over de resultaten van de monitor. “Je krijgt de kans om jouw meningen en ideeën te laten horen en te bouwen aan een netwerk. Dat is handig wanneer je dingen wilt bereiken, maar het geeft je ook inzicht in wat Schiedam jou, nu en in de toekomst, te bieden heeft”, aldus de uitnodiging.

Tachtig procent van de oudste groep jongeren uit de enquête vindt dat er niet genoeg te doen is in de stad. In de groep van twaalf tot en met zestien jaar is het fifty-fifty en zijn jongeren meer tevreden over het aanbod. Zij zien ook genoeg om trots op te zijn in Schiedam: de molens, de gezelligheid, de goede scholen, de voetbalveldjes en sportverenigingen, de veiligheid en Winterland worden genoemd door die jongste groep; de (bijna) twintigers noemen ook de sportverenigingen, en de gezelligheid (de mensen, de saamhorigheid), net als de Brandersfeesten, de historie en de binnenstad, de authenticiteit van de stad, de parken – en het skatepark, het groen en de rust, de bereikbaarheid en het ov en de jenever.

Ruim eenderde van alle jongeren zegt mee te willen helpen bij realisatie van activiteiten. Een van hen is Yasemin Demiryurek (23). Zij lichtte samen met wethouder Nathalie Gouweleeuw de resultaten uit de enquête kort toe. De derdejaars Business Studies op de Hogeschool Rotterdam is actief in de Muradiyemoskee bij de jongerengroep Zümra. In het programma I've got the power, waarin Schiedamse jongeren werden uitgenodigd verder te denken over de resultaten van de monitor en plannen te bedenken hoe verder te gaan, voerde Demiryurek een programma-onderdeel uit, 'over de streep', naar het gelijknamige tv-programma. Zij wil vooral andere jongeren leren kennen en denkt aan 'uitjes' als activiteit om samen op te pakken. “Ik hou er niet van als jongeren en groepen apart van elkaar blijven staan.”

Bijna een kwart van de Schiedamse jongeren tussen de zeventien en 23 voelde zich afgelopen jaar wel eens gediscrimineerd. Onder de twaalf- tot zestienjarigen is dat een vijfde. Van deze leeftijdsgroep heeft een ruime helft een migratie-achtergrond. Een vergelijkbaar percentage (twintig) van de kinderen op de basisschool zegt gepest te worden.

Als het gaat om het bestrijden van discriminatie is het volgens Demiryurek belangrijk om mensen bij elkaar te brengen. Vandaar het graag samen op pad willen. “Ik denk ook dat het goed is om als jongere bijvoorbeeld je buren of mensen in het ziekenhuis te bezoeken.”

Eenzaamheid komt ook bij jongeren voor. Van de kinderen op de basisschool geeft ruim veertig procent aan zich wel eens alleen te voelen. Onder de tieners op de middelbare school is dat eenderde. In de oudere groep geeft ruim tachtig procent aan 'genoeg vrienden of vriendinnen' te hebben, maar zou een kwart graag meer contacten hebben. Elf procent geeft aan dat er 'niemand is die speciaal belangstelling voor mij heeft'.

Als het om wonen gaat is de helft van de jongvolwassenen tevreden over het woningaanbod; van de tieners zegt 48 procent dat het 'bijna-altijd' lekker is om in Schiedam te wonen. Eenderde van de oudere groep denkt over tien jaar nog in Schiedam te wonen, tweederde dus niet. Tachtig procent van die oudere groep woont nu nog 'thuis', de rest woont of samen met een partner - drie procent van hen heeft al kinderen – of woont 'op kamers'. Bijna een kwart van hen zou wel in een studentenwoning in Schiedam willen wonen.

Een idee dat Jan-Willem Vogels, rayondirecteur van Rabobank en ook aanwezig tijdens 'I've got the power, wel aanspreekt. Hij zegt trots te zijn op de bedrijven op maritiem gebied die de stad herbergt. “Meer techniek hier naartoe halen”, rekent hij tot een van de aandachtspunten van zijn bank.

Tweederde van de zeventien-plussers uit de enquête werkt, en veertig procent daarvan zestien uur per week of meer. Zeventig procent van hen heeft geen schulden, 22 procent een studieschuld en dus acht procent andere schulden. Ruim een kwart van hen antwoordt met 'ja-vaak' op de vraag of zij zich 's avonds wel eens onveilig voelen in Schiedam, nog eens 37 procent overkomt dat wel eens. Vervelende voorvallen die deze jongvolwassenen meemaken zijn uitgescholden worden op straat, geconfronteerd worden met alcohol- of drugsmisbruik en bestolen worden.

Opvallend is dat zeventien procent van de oudere groep stelt op dit moment een familielid, vriend of kennis te helpen die langdurig ziek of hulpbehoevend is. Van de twaalf tot zestienjarigen zorgt 23 procent 'vaak' voor een ziek familielid. Voor wethouder Nathalie Gouweleeuw was dit een van de eye-openers uit de rondvraag. “Is het goed, is het slecht, ik weet het niet. Maar ik heb wel gezegd: in ons beleid mogen we niet vergeten dat er kinderen en jongeren zijn die mantelzorg verlenen.”

62 Procent van de tieners is lid van een sportclub (vijf procent niet omdat een lidmaatschap te duur is). Nog belangrijker dan sporten is voor jongeren de telefoon: 99 procent zegt zo'n apparaat te hebben – en 63 procent vindt het moeilijk de telefoon weg te leggen. Het zakgeld van tieners in Schiedam is gemiddeld 27 euro per maand – en 89 procent krijgt zakgeld. Driekwart van hen woont in een gezin met beide ouders, zes procent bij dan de ene, dan de andere ouder en vijftien procent bij hun moeder.

De tieners zijn zeer actief in de stad: 76 procent ging (vorig jaar) naar Winterland schaatsen, zeventig procent zwemmen, 67 procent naar de bieb; de helft van de tieners kwam in het Wennekerpand, dertig procent in Theater aan de Schie en maar net iets minder in het Stedelijk Museum en het Jenevermuseum. Zes procent kwam op geen van deze plekken.

In het Wennekerpand werden ook de resultaten van de monitor besproken, op 29 november. Zo'n honderd jongeren en volwassenen bogen zich daar over de uitkomsten, en deden zij kennis op, bijvoorbeeld hoe een idee voor een bijzondere activiteit aan de man te brengen bij een mogelijke sponsor, of hoe te netwerken en samen te werken. Onder leiding van Jarle Lourens gingen de jongeren aan het tekenen om elkaar te vertellen aan welke culturele activiteiten ze ooit hebben deelgenomen, die op hen een bijzondere indruk hebben gemaakt. Zo zal Dikra niet gauw vergeten dat zij deel uitmaakte van de groep die het jongerencongres in de Korenbeurs vorig jaar organiseerde. “Daar had ik echt een stem”, zo vertelt ze. Steven deed mee aan Find me on Facebook, een voorstelling in toen nog De Teerstoof. “Dat was echt uniek”, om samen te bouwen aan een resultaat dat vooraf nog door niemand gekend werd.

Het zou zo mooi zijn als de Schiedamse jongeren dat zouden kunnen doen met de toekomst, met de stad.