HAC wil kennis en competentie opbouwen over robots die werken

Foto's: Ted Konings

SCHIEDAM - Het Humanoid Application Center (HAC) wil de link leggen tussen de hardware van robots, de software en het gebruik. 

Diepe kennis, competentie opdoen over toepassingen van robots in bedrijf, in bedrijven, zegt Evert-Jaap Lugt. Geen theorie, maar praktijk. Lugt is een van de oprichters van het HAC, dat formeel sinds vandaag de deuren open heeft in de ’s-Gravelandsepolder, in het voormalige pand van Battolyser. 

Hij heeft, naast drie ingenieurs en enkele meewerkende studenten, vijf partners aangetrokken die met hem en HAC mee willen gaan doen op het spannende traject van ontwikkelen, ontdekken, opstaan en weer doorgaan. Letterlijk, waar het de robots betreft. Wanneer dat eerste ‘producten’ oplevert is ongewis, ‘kan nog zeker wel anderhalf jaar duren’, maar ook de weg zelf is van belang. 

Dat zegt ook Niels Langenhuizen, de man die de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS) van de grond moet trekken. Het gaat volgens hem om het creëren van een ecosysteem, een totaal van knappe koppen, vakmensen, studenten en mensen die de mouwen op kunnen stropen. MICS bepaalt in zijn ogen mede de toekomst van Schiedam. “En van Nederland.” Het gaat volgens hem laten zien waar ondernemend Nederland vastloopt, en waar het zich ook weer uit het moeras weet te trekken. “Want hoe logisch is het om als Nederland voorloper te zijn in de kennisindustrie en dan bedrijven achteraan te zetten waar het gaat om het verkrijgen van een stroomaansluiting?!” 

Campus is dus als woord op zijn plaats: een plek waar wordt geleerd, ontwikkeld, gegroeid. Dat is de visie van Lugt, en van Langenhuizen - ‘waar komen kinderen nu een robot tegen?; dat gaat veranderen’. Ook om de ‘ongelofelijke ontwikkelingen’ die zich in de wereld voordoen bij te benen. Wereldwijd wordt er dit jaar vijftig miljard dollar geïnvesteerd in menselijke robots, weet Lugt. Op termijn, en die is niet al te groot, zal dat uitgroeien tot een markt waar 6000 tot 9000 miljard dollar in omgaat, waarmee de robotindustrie anderhalf keer groter zal zijn dan de auto-industrie.

“Maar niet op alle continenten zal die ontwikkeling zich voordoen”, aldus Lugt. “In China wordt de hardware gemaakt. Daarin zijn al vijfhonderdduizend bedrijven actief. In de VS ontwikkelen de grote IT-bedrijven de software, de intelligentie.” In Europa is het volgens hem veel te stil.

Met HAC wil hij daar wat aan doen. Met zijn connecties op de TU Delft, waar hij Yes! Delft leidde, de ‘incubator’ waar startende bedrijven, vaak begonnen door studenten en ook docenten, groot kunnen groeien, wist hij Richard Kuijpers en Bart van der Werf, de techneuten met jarenlange kennis over robotica en het gebruik daarvan warm te krijgen om het ‘applicatiecentrum’ te beginnen. In Schiedam, waar Lugt ook al betrokken was bij het MICS. Logisch ook, want tenslotte is robotica zo ongeveer het meest aansprekende voorbeeld van de combinatie mechanica en elektronica die mechatronica is. “Over tien tot vijftien jaar ziet het hier in de polder heel anders uit.” Met mechatronica als rode draad van florerende bedrijven. “Tenslotte zitten we hier in het industriële hart van Nederland, met de haven, de petrochemie, de tuinbouw en kennisinstituten als de TU, Erasmus en ook HBO’s.”

Bij de opening vanmiddag was Jaap Hulshoff van Dura Vermeer aanwezig, een van de partners van het HAC die gaan zorgen voor praktijk- en proceskennis. Hij vertelde over de mogelijkheden die zijn bedrijf ziet om in tijden van vergrijzing en sowieso arbeidsschaarste, en soms dalende arbeidsproductiviteit, in de bouw robots in te gaan zetten. Hoe logisch is het dan om om de bouwplaats extra hulptroepen in de zetten, in de vorm van robots. “Het is nog niet duidelijk of dat assistenten zullen zijn, of ook vakmensen kunnen worden”, aldus Hulshoff. “Wij denken dat er sowieso altijd vakmensen op de bouwplaats blijven rondlopen.”

De ontdekkingstocht gaat eruit bestaan wat de robots gaan ‘kunnen’. Maar het overnemen van zwaar, routinematig werk ligt voor de hand. Denk aan een straatje leggen. En ook van onveilig werk. Wat een robot gaat kunnen hangt volgens hem niet alleen af van de robots en hun leermeesters, maar ook van de menselijke collega’s van de machine. “Ook zij moeten leren samenwerken, opdrachten geven met de robot.” Het ligt dan ook voor de hand dat bij HAC in de Conradstraat ook bouwvakkers op training gaan komen. 

Evenzo kan je denken aan een robot om paprika’s te plukken. Harvest House is een andere partner van HAC. Of aan schoonmaakwerk; hier zullen de mensen van GOM de mogelijkheden van de robot verkennen en vergroten. 

Een robot is echt iets anders dan een machine, een lopende band, legt Richard Kuijpers uit. Een machine doet handelingen volgens een vast stramien. Dan kun je denken aan een plukmachine of een schoonmaakapparaat. Maar een robot kan meer. “Een machine heeft maximaal zes vrijheidsgraden, een robot tachtig. Mensen hebben er honderdzestig.” (Een vrijheidsgraad is een van de variabelen waarmee een beweging van een lichaam in de ruimte gedefinieerd kunnen worden, red.). Zo’n robot kan dus eerst paprika’s plukken, zo daarna verpakken en vervolgens ook nog de vrachtwagen vullen, idealerwijze. 

Vanmiddag eindigde de openstelling van het HAC met een opening die werd bijgewoond door tientallen Schiedammers en andere geïnteresseerden.