Kerkdeuren

Foto: archief

COLUMN - Vanaf deze week is de Grote Kerk elke dinsdag van twaalf tot een open voor mensen die op zoek zijn naar rust of een goed gesprek. Aanvankelijk verbaasde me dat. De kerk is toch veel vaker open voor bezoekers en niet slechts dat ene uurtje per week. Al gauw werd het bijzondere duidelijk: dominee Anje de Kuiper is dan zelf aanspreekbaar.

Dit worden steeds meer tijden waarin je het allemaal zelf moet (kunnen) uitzoeken. Dan bestaat er een reële behoefte aan een plek waar je tegelijkertijd rust kunt vinden en iemand om mee over wat dan ook te praten. Daarom is het te hopen dat deze bijzondere openstelling van de Grote Kerk kan worden uitgebreid. Bijvoorbeeld door de inzet van vrijwilligers. Die hebben daarvoor natuurlijk een bepaalde opstelling nodig: uitnodigend maar niet opdringerig. Hoe dat moet, kunnen ze van dominee De Kuiper leren. 

Ik herinner me nog dat de Grote Kerk een gesloten bolwerk was. Voor mijn twintigste ben ik er nooit binnen geweest. De Nederlands Hervormde Kerk hield er zijn diensten en voor het overige bleven de deuren op slot. Dat gold trouwens voor alle protestantse kerken. Geen mens kwam er binnen.

Wij kleine katholiekjes passeerden zulke potdichte deuren met een zeker meerderwaadigheidsgevoel. Onze kerken stonden dag en nacht open. Dat kwam omdat niemand die zijn hart uit wilde storten bij God, voor een gesloten deur mocht komen te staan. We stelden ons voor hoe een grote zondaar midden in de nacht rond een uur of twee zijn wroeging niet meer kon verdragen, naar de kerk holde en daar tot het licht werd, wanhopig bij het Mariabeeld om steun en vergeving smeekte. In de ochtend kwam dan een kapelaan even een kijkje nemen en vond de zondaar. Die wilde biechten en uiteraard mocht dat meteen.

Zijn doodzonden werden hem vergeven. Als hij dan vervolgens een hartverlamming kreeg, kwam hij - uiteraard via een verblijf in het vagevuur - in de hemel. Waren onze katholieke kerken op slot geweest, dan was dat allemaal niet gebeurd. Dan was hij verdoemd!

Aan het eind van de jaren zestig van de vorige eeuw gingen ook de katholieke kerken op slot. Dieven hadden geen eerbied meer voor offerblokken en religieuze kostbaarheden zoals een gouden kelk. Dat kwam door de ontkerkelijking en de opkomst van heroïne. Zo moest het principe wijken voor de eisen van de verzekeringsmaatschappij.

Toch jammer.