Schiedamse notariële akten uit WO II gedigitaliseerd

Schermafbeelding van een akte en de transcriptie in Transkribus

SCHIEDAM - Het gemeentearchief heeft 16.638 akten die Schiedamse notarissen van 1940 tot 1945 hebben opgesteld, gedigitaliseerd en online doorzoekbaar gemaakt. Zo kunnen onderzoekers zien wat de invloed van de bezetting op het dagelijks leven was en eerdere onderzoeken voortzetten.  

Met het programma Transkribus kunnen handgeschreven teksten geautomatiseerd omgezet worden. Gescande en vertaalde documenten komen via de website beschikbaar voor onderzoek. De koppeling is via archief.schiedam.nl te vinden. De (vertaalde) tekst is doorzoekbaar gemaakt en lastig leesbaar handschrift is ontcijferd. 

Onderzoeker Merel Blok onderzocht in 2022 de houding van de gemeente Schiedam tegenover huiseigenaren en huurders met een Joodse achtergrond tijdens WOII. Haar onderzoek ‘Een woning, hetzij een Joodsche of een gewoone’ is terug te vinden op archief.schiedam.nl onder het tabblad ‘winkel’. Ten tijde van haar onderzoek waren nog niet alle stukken beschikbaar, maar nu is verder onderzoek mogelijk. Inzage in de notariële akten kan inzicht bieden in het systeem van tussenverkopen en de netwerken van handelaren in geroofd onroerend goed.


Uit het rapport blijkt dat 73 percelen in Schiedam van Joodse eigenaren door de ‘Niederländische Grundstück Verwaltung’ (de NGV, of Nederlandsche Administratie van Onroerende Goederen) en haar beheerders zijn verkocht in 26 verschillende verkooptransacties. De Schiedamse notarissen Blaisse, Meijer en Schaberg waren enkele malen bij de verkoop van onteigende Joodse onroerende goederen betrokken. Nu is dus verder onderzoek mogelijk. Bijvoorbeeld over het pand aan de Hoogstraat 117. Op pagina 50 van het onderzoeksrapport uit 2022 staat een beschrijving van het onroerend goed aan de Hoogstraat van Frederika Lobstein-van Straten (Lith 1882-Auschwitz 1944)

Via de website Transkribus is de verkoopakte uit februari 1943 in te zien waarin notaris A. Blaisse de verkoop vastlegt van ‘een winkel- en woonhuis en erve, te Schiedam, Hoogstraat 117, kadaster Sectie C. no. 145, groot 77 centiaren’ voor negenduizend gulden van de stichting Niederländische Grundstücksverwaltung, te 's-Gravenhage aan Jacob van Maaren, te Schiedam. Hij had op dit adres een schoenenwinkel. De eerdergenoemde NGV had 23 oktober 1942 het beheer van het onroerend goed overgenomen. De ontrechting van Frederika Lobstein-van Straten is hierin vastgelegd. Zij woonde ten tijde van de overdracht in Deventer. De vrouw overleefde de vervolgingen niet en stierf in 1944 in concentratiekamp Auschwitz in Polen.