Schiedamse stemming kent nodige verrassingen

SCHIEDAM - De definitieve uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in Schiedam leidt tot een paar opvallende resultaten.

Het eerste opmerkelijke feit: alle partijen die naar de kiezersgunst dongen, slaagden erin voldoende stemmen te halen om in ieder geval met één kandidaat vertegenwoordigd te zijn in de nieuwe gemeenteraad. Dat betekent dat de nieuwe raad gaat bestaan uit twaalf partijen. 

Dat zijn er net zo veel als nu. Opmerkelijk, want veel partijen verdwijnen uit de raad. Meest in het oog springt het samengaan van PvdA, Progressief Schiedam en Groen Links. Het is nog geen fusie, maar met één lijst op het stembiljet wordt het in de nieuwe gemeenteraad één fractie. Opvallend trouwens, hoe dit samengaan in de beschouwingen en tellingen van landelijke media wordt gezien als lokale partij. Terecht, maar ook goed om te bedenken als het in de kranten gaat om ‘de locale partijen’.

AOV ging samen met Ouderenpartij, maar in plaats van een versterking betekende dit een achteruitgang. In 2022 haalden de twee samen bij de raadsverkiezingen vijf zetels, nu maar twee. Annebeth Wilton sloot zich als afgesplitste VVD-er aan bij Alles voor Schiedam. Zij haalde 301 stemmen binnen afgelopen woensdag, en haalde zo de voorkeurdrempel ruimschoots.

Voor de vijf ‘verdwijnende fracties komen dus vijf fracties terug: Lijst Één, Lijst Mark Verspeek, Forum voor Democratie, 50-Plus en Partij voor de Dieren.

Wat opvalt is dat de grootste partij, Lijst Één, acht zetelt krijgt, en Partij voor de Dieren als kleinste partij één zetel. Verhouding een op acht dus. Terwijl de stemverhouding heel anders is: Lijst Één kreeg 5388 stemmen van de Schiedammers, Partij voor de Dieren 1060. Verhouding: een op vijf.

Op twee, drie en vier zaten Alles voor Schiedam, Denk en de VVD elkaar dicht op de hielen: 3228 stemmen voor AvS, 3082 voor Denk en 2988 voor de VVD. Toch krijgt AvS vijf zetels, de andere twee partijen vier.

Hoogste nieuwe binnenkomer is Lijst Mark Verspeek, LMV. Met een geweldig resultaat voor een nieuwe partij die nog niets te tonen heeft: 2464 stemmen. De gekende partijen D66 en CDA zijn in Schiedam nu praktisch even groot; zij kregen 2051 en 2042 stemmen. Daar volgde een partij die in Schiedam nog geen resultaten kan tonen, Forum voor Democratie, goed voor 1864 stemmen, die dus uitgaan naar wat FvD landelijk heeft getoond en gezegd.

De Ouderenpartij - die de afgelopen jaren wel nadrukkelijk van zich liet horen in de raad - kwam uit op 1425 stemmen en werd zo de negende partij in grootte. Op tien volgt dan Lokaal Onafhankelijk Schiedam met 1121 stemmen, ook zeer aanwezig in de Aleidazaal en elders in Schiedam de afgelopen jaren. Daarna 50-Plus, met Catelijne de Groot terug in de raad, met 1092 stemmen. En als de Partij voor de Dieren als kleinste, maar nog altijd ruim boven de kiesdeler.

Als je het aantal uitgebrachte stemmen deelt door de kiesdeler, dan krijgt je het volgende aantal zetels voor de verschillende partijen

Lijst Één: 7,15

AvS: 4,28

Denk: 4,08

VVD: 3,96

LMV: 3,26

D66: 2,72

CDA: 2,71

FvD: 2,47

OPS: 1,89

LOS: 1,49
50-Plus: 1,45

PvdD: 1,41

Dan blijkt dus dat Lijst Één, AvS, D66 en CDA en OPS dus profiteren van de zes restzetels, en dat met name FvD, LOS, 50-Plus en PvdD dicht tegen een extra zetel aan zaten. 

Dan zijn er de resultaten per kandidaat. Ook hier een paar opvallende zaken.

Of dat voor Serkan Kilickaya geldt is even de vraag: hij maakt er een gewoonte van met voorkeursstemmen gekozen te worden. Dit keer stond hij twaalfde op Lijst Één; zijn komst in de raad betekent dat Ali Hashem het niet haalt. Ook de plek van John Maris, eerder lijsttrekker van Progressief Schiedam staat op de tocht. Hij wordt voorbij gestreefd door Van der Schaft, goed voor 213 stemmen - waar 189 stemmen nodig zijn om de voorkeurdrempel te halen. Alle andere kandidaten - Jessica Silva en Ingrid Coenradie die opvallend veel stemmen halen, en ook Leonida Isufi en Yorick Haan halen allemaal de voorkeurdrempel en dus een plek in de raad. 

Wethouder Petra Zwang en Eric van ’t Zelfde die als lijstduwers laag op de lijst stonden, halen beiden 105 stemmen.

Ook bij Alles voor Schiedam heeft een kandidaat die de voorkeurdrempel haalde: Michel Boutestein (plek 17) kwam tot 231 stemmen. Hij heeft echter voor de verkiezing aangegeven niet in de raad te gaan zitten. Ook veel andere kandidaten op deze lijst hebben actief campagne gevoerd en kwamen tot een respectabel aantal stemmen. Lijstduwers Ruud van Noordennen en John van Oudenaarde kwamen tot meer dan honderd stemmen, en dat gold ook voor de kandidaten op plek zes, zeven en acht op de lijst. Maar zij bleven onder de 189 stemmen, dus gaan de eerste vijf van de lijst de raad in.

Bij Denk haalt nummer vijf Enes Ayhan voldoende voorkeursstemmen voor een plek in de raad - 302 - maar de vier kandidaten boven hem ook. Zij gaan dus de nieuwe gemeenteraad in.

Bij de VVD haalt Bregje den Ouden het op voorkeursstemmen - zij kreeg 212 keer een rood bolletje voor haar naam. Daarmee neemt zij de plaats in van Erik Gál. 

Bij D66 een opvallende gang van zaken voor wat betreft de kandidaten. Myrthe Feddema kreeg 329 voorkeursstemmen. Wethouder Jarle Lourens, nummer drie op de lijst haalde de voorkeurdrempel echter niet. Dat betekent dat Feddema haar plek in de raad mag gaan innemen, en Lourens niet in de raad komt. Hij blijft wel wethouder tot het nieuwe college is gevormd.

Bij het CDA ook een kandidaat die in staat bleek veel mensen een stem op haar te laten uitbrengen: Marjolein Hekman, de dochter van lijsttrekker Ad Hekman haalde 390 stemmen. Tom Overbeeke, nummer drie op de lijst die drie zetels binnenhaalt, kwam tot 140 stemmen en ziet dus een plek in de raad aan zich voorbij gaan. David Siljee, de andere jongeling in de CDA-gelederen (en ‘zoon van’) haalde het net, ook al stemden 161 Schiedammers op hem. Patricia van Aaken, oud-wethouder op plek zeven, met haar 110 stemmen, haalt de raad evenmin.

Bij de andere partijen geen kandidaten die het op voorkeursstemmen tot in de raad schoppen.

Uiteraard kan bij de vorming van een nieuw college blijken dat leden van de nieuw gekozen raad wethouder worden. Dan schuift de eerste afvaller door om alsnog de raad in te gaan.

Als het gaat om een nieuw te vormen college van B&W dan is er veel mogelijk. Lijst Één heeft zoals geschreven Arnout Hoekstra naar voren geschoven als verkenner om bij de verschillende partijen te polsen welke combinatie van partijen de voorkeur heeft. Voor een college dat kan steunen op een meerderheid in de raad zijn negentien zetels nodig. Die kan worden gehaald door de combinatie Lijst Één, Denk, D66, CDA en Partij voor de Dieren. Of door VVD, Alles voor Schiedam, Ouderenpartij, FvD, Lijst Mark Verspeek. En CDA, altijd weer het CDA dat centraal in het politieke spectrum kiest of het progressief of conservatief wil zijn.