Taal van kunst

Partnerbijdrage
10-09-2026
Uit

Deelnemers taalbijeenkomst, 2025; foto: Fred Ernst

SCHIEDAM - Stedelijk Museum Schiedam is graag een fijne, waardevolle plek voor alle Schiedammers. Veel stadsgenoten willen hun gebruik van de Nederlandse taal verbeteren. Daarom biedt het museum nu ‘Taal van Kunst’, een taalprogramma specifiek bedoeld voor nieuwkomers en mensen die de Nederlandse taal willen oefenen. Via deze lessen maken ze kennis met het museum én leren ze de taal aan de hand van kunst kijken en maken. Het kijken wekt herinneringen, gevoel en dromen op en helpt te praten over wat je aan het hart gaat. En leren over de geschiedenis van Schiedam helpt je er te wortelen.

“Ik vind deze rondleiding vandaag heel mooi. Gemakkelijk tempo en uitleg. Ik was nog nooit in Stedelijk Museum in Schiedam geweest. Veel nieuwe woorden! Je kan jouw emotie uitspreken en wat je ziet op het kunstwerk.”

Het zijn de woorden van een deelnemer aan een ontvangst in Stedelijk Museum Schiedam, gericht op taal. Voor nieuwkomers en veel andere Schiedammers is Nederlands hun tweede taal (NT2). In 2025 onderzocht het museum daarom, in samenwerking met lokale taalinitiatieven en taalscholen, hoe het kan bijdragen aan de behoeften van deze Schiedammers. Het hele jaar door zijn groepen ontvangen en is geëxperimenteerd met verschillende soorten lessen.

Kunst geeft nieuwe onderwerpen

Museumdocenten namen de taalgroepen mee naar kunsttentoonstellingen en gingen in gesprek over de stadsgeschiedenis. Ook gingen deelnemers na hun bezoek aan een tentoonstelling, creatief aan de slag in het museumatelier. Niet alleen leerden de groepen die het museum bezochten, van de museumdocenten: het museum leerde omgekeerd ook van de groepen. Welke invulling van een taalles in het museum is het meest waardevol?

Zo zei een van de deelnemers: “Het was heel mooi en interessant. In het taalcafé of lessen zijn het meestal dezelfde onderwerpen. Ook belangrijk. Maar kunst geeft nieuwe onderwerpen, dat is fijn!” Kunst spreekt tot de verbeelding. Juist het aansnijden van nieuwe onderwerpen en het oefenen met spreken over gevoel blijkt steeds opnieuw waardevol voor deelnemers. Het leidt tot prachtige gesprekken over herinneringen, dromen en identiteit. Naar aanleiding van dit onderzoek biedt Stedelijk Museum Schiedam vanaf nu doorlopend ‘Taal van Kunst’ aan.

Deelnemers taalbijeenkomst, 2025; foto: Aad Hoogendoorn

Doorlopende taalprogramma’s Taal van Kunst

‘Taal van Kunst’ bestaat uit twee doorlopende taalprogramma’s. Er kan gekozen worden uit een eenmalig welkomstbezoek of een drieluik, waarbij het museum drie keer bezocht wordt. In het welkomstbezoek leert de groep het museum kennen en krijgt deze een voorproefje van hoe kunst kijken en maken kan bijdragen aan het leren van de Nederlandse taal. In het drieluik wordt dieper ingegaan op alles: hoe het museum werkt, het kijken naar en praten over kunst, het verwerken van taal en gesprekken in creatieve maakopdrachten en het leren over de geschiedenis van de stad. Wie het drieluik boekt, kan zelf drie lessen kiezen.

Panorama Schiedam

Dat ook de stadsgeschiedenis onderdeel is van de lessen, komt door de positieve reacties van deelnemers op Panorama Schiedam, de vaste presentatie van het museum. Wat herkennen deelnemers uit de stad en uit hun voormalige thuisland? Waar zien ze parallellen en verschillen tussen de geschiedenis en cultuur? Het kan mensen helpen om zich thuis te voelen in de stad en zich meer verbonden te voelen met hun nieuwe identiteit als Schiedammer. Zoals een deelnemer zei: “Als je ergens nieuw bent, mis je de geschiedenis. Als je leert over de geschiedenis, kun je je wortelen op een nieuwe plek. Dan wordt het je thuis.”

In het atelier worden deze gevoelens en nieuwe woorden praktisch toegepast door het maken van je eigen kunst. Zo beklijven de woorden en het bezoek. Daarnaast is het maken van kunst een hele fijne manier om je juist ook los van taal te kunnen uiten. Het geeft vrijheid en zelfvertrouwen. Vanuit deze kracht is het museum, als plek voor taalontwikkeling, een aanvulling op meer praktisch georiënteerde taallessen.

Deelnemers Welkom Nieuwkomers bij Panorama Schiedam, 2024; foto: Fred Ernst

Voor wie is dit programma?

Ben jij als docent betrokken bij een taalschool, taalcafé of ander initiatief rondom taalontwikkeling? Werk jij veel met NT2-groepen en lijkt dit programma jou interessant om groepen aan deel te laten nemen? Neem dan contact op met Denise via E: Denise@stedelijkmuseumschiedam.nl. En bezoek deze pagina voor meer informatie.