Elke dag een vraag aan de lijsttrekkers: bewonersparticipatie

SCHIEDAM - Schiedam24 heeft tien vragen gesteld aan de lijsttrekkers van de politieke partijen die deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen in Schiedam op woensdag 18 maart. Ze hebben allemaal positief gereageerd.

We publiceren de antwoorden in de volgorde van de vraagstelling.

Zevende onderwerp dat aan bod komt:

Bewonersparticipatie

Vraag 7:
Officieel heeft de gemeente Schiedam een beleid om bewoners snel te betrekken bij planvorming die hun woon- en leefmilieu raakt. In de praktijk komt daar weinig van terecht, omdat ambtenaren niet goed geïnstrueerd zijn over het tijdig mogelijk maken van inspraak of medezeggenschap. Hoe vindt u dat de samenwerking tussen gemeente en inwoners kan verbeteren?

Samenvatting van de antwoorden
Geen lijsttrekker vindt dat bewoners niets te zeggen hebben, integendeel. De gemeente is er voor de bewoners en niet andersom, zegt bijvoorbeeld Sun van Dijk, lijsttrekker van Lijst Eén. Ze wijst op onderzoek van de Rekenkamer, waaruit blijkt dat de gemeente zich niet altijd houdt aan regels en afspraken over burgerparticipatie.

Maarten Reuderink van de Ouderenpartij zou liefst in elke wijk weer een bewonersvereniging hebben. De VVD geeft belangenverenigingen geen streepje voor op individuele insprekers. Lijstrekker Dave Bouts wil duidelijke kaders voor participatie. Jort van der Voorden (D66) spreekt van spelregels. Denk wil een balans tussen bewonersparticipatie en bestuurlijke daadkracht.

Participatie is de kern van het gemeentelijke werken, zegt Ad Hekman (CDA). Hij vindt dat de houding van het gemeentebestuur echt moet verbeteren. Elise Allart van de Partij voor de Dieren vindt ook dat het radicaal beter moet en reikt daartoe praktische handvatten aan.

Monique Rotteveel, lijsttrekker van LOS, zegt dat niemand de wijk beter kent dan de bewoners. Marvin Janssen van Alles voor Schiedam wil daarom directe invloed voor de bewoners. Net als Reinout Koek van Forum voor Democratie pleit hij voor referenda, waarmee burgers zich kunnen uitspreken over het beleid.

Mark Verspeek van de gelijknamige lijst wil dat de beleidsmakers en beslissers meer fysiek in de wijken aanwezig moeten zijn om te horen wat de bewoners willen.

Catelijne de Groot (50-Plus) pleit voor voorspraak, inspraak en samenspraak. 

Hieronder staan de verstrekte antwoorden integraal.

De volgorde van de politieke partijen correspondeert met de volgorde op het stemformulier.

De antwoorden in lijstvolgorde

Lijst Eén

(Groen Links, PvdA, Progressief Schiedam)

Lijsttrekker Sun van Dijk:
"De gemeenteraad heeft, op voorstel van Groen Links, PvdA en Progressief Schiedam, de gemeentelijke Rekenkamer gevraagd om te onderzoeken hoe het ervoor staat met ‘burgerparticipatie’ en de uitvoering van het participatiebeleid. Onze zorgen dat de gemeente zich niet altijd houdt aan de regels en afspraken bleken terecht. Daarom hebben we voorstellen gedaan om aan de slag te gaan om het beleid te verbeteren en écht werk te maken van het betrekken van Schiedammers. Die voorstellen kregen steun van bijna de hele gemeenteraad.
 Lijst Eén vindt dat de gemeente er is voor de inwoners, niet andersom. We willen het vertrouwen herstellen door échte inspraak, burgerberaden en een overheid die betrouwbaar, bereikbaar en eerlijk is."

VVD

Lijsttrekker Dave Bouts:
"Het is bij bewonersparticipatie belangrijk dat helder is wat de kaders zijn, waarbinnen gekozen kan worden. De afgelopen jaren is in veel gevallen de participatie verbeterd, maar het kan altijd beter. Ook vinden wij het belangrijk dat bepaalde belangenclubs, zoals de Bomenridders, bij participatie niet worden voorgetrokken op Schiedammers die als individu meedoen met een inspraaktraject. Anderen moeten gelijkwaardig mee kunnen doen."

Denk

Lijsttrekker Cemil Karahmanoglu:
"Participatie in Schiedam is van groot belang. Bewoners hebben recht op informatie en inspraak bij plannen die hun leefomgeving raken, maar hoe dat precies gebeurt kan per wijk verschillen. Iedere wijk heeft zijn eigen dynamiek, geschiedenis en betrokkenheid, en dat vraagt om een zorgvuldige en op maat gemaakte aanpak.

Er zijn situaties geweest waarin participatie beter had gekund. Daar moet de gemeente van leren. Heldere communicatie, tijdige betrokkenheid en echte luisterbereidheid zijn essentieel om vertrouwen te behouden en bewoners serieus te nemen.

Tegelijkertijd betekent participatie niet dat besluitvorming stilvalt. Bij kleinere of minder ingrijpende projecten waar weinig bezwaren zijn, moet de gemeente ook kunnen doorpakken. Het gaat om het vinden van een balans tussen het zorgvuldig betrekken van bewoners en bestuurlijke daadkracht."

D66

Lijsttrekker Jort van der Voorden:
"Wij vinden participatie en de mening van inwoners erg belangrijk. Uiteindelijk draait het om hen. Bij de ontwikkeling van de stad moet daarom goed worden geluisterd naar omwonenden en zij moeten vroegtijdig bij projecten worden betrokken.

Daarnaast moeten zij, volgens vooraf afgesproken spelregels, serieuze invloed hebben op beslissingen. Zo weten zij waar zij wel en geen invloed op hebben. Op deze manier kan besluitvaardig en zorgvuldig worden gewerkt, met inachtneming van de inbreng van betrokkenen."

Ouderenpartij Schiedam

Lijsttrekker Maarten Reuderink:
"Als oude man en eerste voorzitter van het Stedelijk Overleg van Bewonersorganisaties (SOBO) zou ik graag de oude bewonersverenigingen terug hebben. Daar zat kennis, zowel inhoudelijk als procedureel. Dat waren geen ad hoc clubjes. Ook zou ik de projectontwikkelaars minder een rol willen geven in dit proces."

CDA

Lijsttrekker Ad Hekman:
"Het CDA Schiedam is van mening dat participatie van inwoners de kern moet zijn van het gemeentelijk werken, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Het CDA Schiedam wil hierop fors investeren, omdat we ervan overtuigd zijn dat dit zich terugbetaalt in betere besluiten en meer draagvlak in de samenleving. 

De houding van het bestuur richting Schiedammers moet echt verbeteren. Dat betekent niet dat inwoners altijd gelijk krijgen. Het gemeentebestuur moet wel transparant zijn en verantwoording afleggen waarom bepaalde keuzen gemaakt worden."

Lokaal Onafhankelijk Schiedam

Lijsttrekker Monique Rotteveel:
"In 2025 is er unaniem een initiatiefvoorstel aangenomen door de gemeenteraad welk betreft het herintroduceren van ‘gast van de raad’.

LOS heeft al jaren ‘thermometers' in de wijkcentra en de wijken, die ons over van alles op de hoogte houden en waarmee wij regelmatig contact hebben. Niemand kent de wijk beter dan de eigen inwoners."

Forum voor Democratie

Lijsttrekker Reinout Koek:
"Wij zijn voor de invoering van een referendum, zodat de bewoners voor belangrijke thema’s die bij hen spelen altijd het laatste woord hebben. Wij zijn tegen alle vormen van schijninspraak, die alleen maar bedoeld zijn om draagvlak te pretenderen en de gemeente onnodig veel geld kosten."

Lijst Mark Verspeek

Lijsttrekker Mark Verspeek:
"De gemeente kan de samenwerking drastisch verbeteren door fysiek meer in de wijken te zijn, naar bezwaren en plannen van bewoners te luisteren en hier vervolgens daadwerkelijk iets mee te doen. In de praktijk lijkt het er nu te vaak op dat de gemeente alleen contact zoekt omdat ze daartoe verplicht is. Wij willen dat omdraaien: laat de bewoners proactief hun plannen, bezwaren en oplossingen delen, zodat de gemeenteraad hier uiteindelijk vorm aan kan geven."

Alles voor Schiedam

Lijsttrekker Marvin Janssen:
"Alles voor Schiedam wil dat inwoners meer invloed krijgen op belangrijke besluiten in hun stad. Wij vinden dat inwoners beter betrokken moeten worden bij plannen die hun leefomgeving raken. Daarbij moet vooraf wel duidelijk zijn waarover inwoners kunnen meedenken en wat er met hun inbreng gebeurt.

Alles voor Schiedam wil inwoners ook meer directe invloed geven, bijvoorbeeld door referenda of andere vormen van raadpleging bij belangrijke besluiten."

Partij voor de Dieren

Lijsttrekker Elise Allart:
"Voor de Partij voor de Dieren moet participatie radicaal beter: we maken geen plannen voor inwoners, maar met hen. Om de kloof tussen beleid en praktijk te dichten moeten bewoners en bewonersorganisaties al in de eerste fase van planvorming worden betrokken.

Wij stellen de volgende verbeteringen voor:

Vroegtijdige participatie: participatie wordt een vast en verplicht onderdeel van planvorming. Ambtenaren krijgen duidelijke richtlijnen en ondersteuning om inwoners tijdig te betrekken.

Zeggenschap: inwoners kunnen meedenken en meebeslissen via bijvoorbeeld burger- en wijkberaden, bewonersbijeenkomsten, referenda, digitale participatieplatforms en bewonersinitiatieven.

Directe invloed: bewonersgroepen en lokale initiatieven krijgen meer ruimte. Via het uitdaagrecht kunnen inwoners ook taken in uitvoering of beheer overnemen wanneer zij denken dat dit beter kan.

Transparantie: inwoners krijgen altijd terugkoppeling: wat is er met hun inbreng gedaan en waarom? Communicatie gebeurt duidelijk en in begrijpelijke taal.

Meer contact met de wijk: ambtenaren moeten zichtbaar en benaderbaar zijn, bijvoorbeeld door aanwezigheid bij buurtinitiatieven.

Zichtbare aankondiging van plannen: door plannen ook fysiek in de wijk aan te kondigen – zoals een lint om bomen die gekapt dreigen te worden – zorgen we dat inspraak geen dode letter blijft.

Echte samenwerking begint met vertrouwen, openheid en inwoners die vanaf het begin serieus worden betrokken."

50-Plus

Lijsttrekker Catelijne de Groot:
"50-Plus heeft bewonersparticipatie hoog in het vaandel staan. Bewoners moeten zo vroeg mogelijk betrokken worden bij onderwerpen die hen aangaan; tenslotte wonen en leven zij ook in de wijken die het aangaat. En zij moeten het liefst zo vroeg mogelijk betrokken worden door voorspraak, inspraak en samenspraak, waardoor de draagkracht voor een bepaald onderwerp ook een doorslaggevende rol heeft voor het vervolg of de uitvoering.

Bewoners hebben het recht om te weten wat er in hun directe omgeving gebeurt of gaat gebeuren. Door hen er vroeg bij te betrekken kun je een hoop bezwaar voorkomen. Een luisterend oor levert vaak veel informatie en argumentatie op."