Fietsarmoede vooral in oude wijken

SCHIEDAM – Nederland is een fietsland, schijnt het. En een bekende fietsstad is Peking, getuige de song ‘Nine million bicycles’ (in Beijng) van Katie Melua (2005). Fietsen is gezond, de overheid speelt erop in met meer fietspaden, meer voorrangssituaties voor fietsers, meer fietsstallingen en meer  fietsstimulering in het gemeentelijke fietsbeleid.  

Fiets, fiets… maar het zal nog lang duren voordat de Fietsersbond de stad Schiedam uitroept tot Fietsstad van het jaar.  

Dat heeft niet alleen met het gemeentebeleid te maken. Het komt ook door gewoontepatronen binnen de Schiedamse samenleving. In een recent schrijven, bij de gemeente Schiedambinnengekomen als ingekomen stuk, schrijft Hugo van der Steenhoven over een vervoersarmoede.
Hij vindt het opvallend dat ontzettend veel mensen zich niet realiseren dat grote groepen uit onze samenleving níet fietsen. De getallen die hij noemt zullen vergelijkbaar zijn met de Schiedamse situatie.

“In een stad als Rotterdam doet nog maar vijftien procent van alle basisschoolkinderen mee aan het praktisch verkeersexamen en slechts twintig procent aan het theoretisch examen. In Rotterdam-Zuid fietst vijftig procent nooit en bezit slechts 58 procent een fiets. En dat terwijl het fietsbezit bij mensen met een hoog inkomen in Nederland negentig procent is. Bij mensen met een laag inkomen ligt dat op 79 procent. In Den Haag is het fietsbezit bij mensen met een laag inkomen 62 procent. En ook in een wijk als Overvecht in Utrecht ligt het fietsbezit veel lager dan in de rest van de stad´, schrijft Hugo van der Steenhoven.

Hij was voorheen GroenLinks-wethouder in Utrecht en Tweede-Kamerlid. Van 2006 tot 2015 was hij directeur van de Fietsersbond. Hij vindt de verschillen per wijk onthutsend. In het Utrechtse Overvecht ervaart men zestig gezonde levensjaren en in de aangrenzende wijk Tuindorp 72 procent. “Frappant dat kinderen en volwassenen in Tuindorp wél bijna allemaal fietsen.”  

Hugo van der Steenhoven weet uit wetenschappelijk onderzoek in Engeland dat fietsen het risico verlaagt op hart- en vaatziekten, kanker en ‘algemene doodsoorzaken’. Daarnaast is de fiets een middel in de strijd gtegen vereenzaming, omdat je bij aankomst bij winkels en andere voorzieningen al gauw aanspraak kunt hebben.
Hij noemt kansrijke projecten. De BMX-school slaat op ‘zwarte scholen’ aan door een combinatie van uitdagende sport- en fietseducatie. Den Haag en Utrecht hebben het fietsbeleid verankerd in het streven naar verkeersveiligheid en emancipatie (fietsles voor vrouwen uit islamitische culturen).  

De uitdaging ligt er. De gemeenteraad van Schiedam mag zich opgepord weten om aan het fietsklimaat in de stad een flinke zwieper te geven.