Op de Vertrouwen gaan ze uit van een goede afloop

SCHIEDAM - Hij is er wel gerust op, Jan van Rijsewijk. Woensdag gaat hij het gesprek aan met de wethouder om te spreken over de ligplaats voor zijn Vertrouwen.

Van Rijsewijk zal erop aandringen dat de klipperaak uit 1907 kan blijven liggen waar het nu ligt: aan de kade van de Lange Haven, tussen Babbels en het voormalig badhuis.

Tot vorige week lag de Vertrouwen aan de Buitenhaven, even verderop. Daar lag het schip grote delen van het jaar, sinds 2003. Maar dat werd plotsklaps onmogelijk.

Jan van Rijsewijk en zijn Anna Doedijns schrokken toch nog flink toen ze op 18 augustus zagen hoe werklieden aan het graven sloegen op de Buitenhaven: de weg werd opengebroken om de elektriciteitsvoorziening naar hun schip weg te halen. De zogenaamde walstroom, elektriciteit van de wal voor de schepen aan de kade. Op de Buitenhaven staan tien van dergelijke walstroomapparaten, steeds goed voor vier of zes aansluitingen. “Tien jaar geleden aangelegd, voor een ton, of anderhalf, per kast.”

Sta je toch raar te kijken, als je koelkastje aan boord vol ligt, de zon niet meer zo lang schijnt dat je aan boord zonder elektra je weg kunt vinden, en er ook nog af en toe gewerkt moet worden. Nou, toegegeven, een complete verrassing was het niet. “Twee dagen eerder had ik op de elektriciteitskast een aankondiging gezien, met het kaartje van de gemeente waar ligplekken waren. Ik dacht: dat zal wel een vergissing zijn.”

Dat was het dus niet. Ze leerden van de gemeente dat ze op een woonboot wonen, en dat er voortaan geen plaats meer is voor woonboten in de Buitenhaven. Dat beleid ligt ook ten grondslag aan de ligplaatskaart die Schiedam eerder deze zomer het leven liet zien. 

Van Rijsewijk heeft wel een idee waarom de walstroom ineens werd opgedoekt. “Op het glasfabriekterrein wordt gebouwd. En er komen nog veel meer huizen. Mensen die zich oriënteren op de aankoop van een woning zien ook wat er aan de kade ligt.” En dat is niet veel, beaamt Van Rijsewijk. Oude bootjes, tegen het schroot aan, vaak in gebruik door mensen zonder andere woning, met zo hun eigen manier van leven. “Dat kan betekenen dat ze midden in de nacht gaan varen, of een barbecue beginnen.” Moet gezegd: als je er wat van zegt, dan zijn ze meestal wel bereid om rustig aan te doen. “Maar hier had de havenmeester echt wel wat meer kunnen optreden. In feite zijn wij de baby die met het badwater wordt weggegooid.”

Want tussen die bootjes lag dus de Vertrouwen. Omdat het geen historisch zeilschip is, zoals die in de Lange Haven liggen, en ook geen historisch motorschip waarvoor in de Nieuwe Haven plek is ingeruimd; de schepen in beide categorieën hebben zich verenigd in verenigingen die gezamenlijk ligplaatsen van de gemeente ‘huren’. Vertrouwen is ‘varend atelier’, zeggen de bewoners er zelf over. En niet meer zo authentiek dat het ‘historisch’ is te noemen.

Doedijns en Van Rijsewijk besloten een kleine veertig jaar geleden op een schip te gaan wonen. Het stel maakt grafische kunst, voornamelijk stadsgezichten. Etsen en schilderijen. “We dachten: we gaan vooral naar grote steden. Daar blijven we dan een paar dagen om te tekenen en schilderen. Maar gaan we dan steeds naar huis”, vertelt Doedijns. “Als we nu een boot kopen, dan kunnen we er een paar dagen blijven liggen.” En zo ontstond het woon-werkschip. Eerst was dat een sleepboot met ijsbrekerskwaliteiten, zestien jaar lang en sinds 23 jaar de Vertrouwen. Gebouwd in Zwartsluis, bij De Goede, in 1907. In eerste instantie was het stel er veel mee onderweg. Maar ze worden ook een dagje ouder, zijn de pensioenleeftijd al lang gepasseerd. “We zijn nu toch wel driekwart van het jaar in Schiedam.”

Daar worden nog steeds etsen en reproducties van schilderijen verkocht. Bijna niet meer via de kunsthandel (‘van de drieduizend verkooppunten voor kunst die er waren, denk aan kunsthandels, maar ook aan VVV’s en museumwinkels, zijn er nog dertig over’), maar via internet. “We hebben hier nog vijfhonderd platen - gemaakt voor het drukken, red - liggen. Het schip helt niet voor niets over…” 

lees verder onder de foto's

Zo kon het dus gebeuren dat Doedijns en Van Rijsewijk afgelopen woensdag zonder elektra zaten en na enige overleg besloten te verkassen, onder de Koemarktbrug door, en dan direct links aan de kade. Samen met het schip Avontuur, dat de Buitenhavenweg verruilde voor de Lange Haven. “We hebben we al dik twintig jaar liggeld betaald. Niet zo veel, dat ging van zevenhonderd naar duizend euro per jaar, maar toch.”

Daar zijn van oudsher twee zogenaamde carrousselplekken te vinden. De stichting Carroussel regelt die plekken in veel gemeenten in Nederland, om historische schepen een tijdelijke ligplaats te kunnen bieden; tenslotte zijn schepen er om te varen. In vakantietijd of tijdens manifestaties kunnen ze zo buiten de eigen woonplaats terecht.

Morgen het gesprek op het stadhuis, waarin Van Rijsewijk hoopt op een goede en snelle oplossing, die in feite al is gerealiseerd: een ligplaats aan de Lange Haven. Ligt De Vertrouwen dan niet in de weg in de carroussel van andere historische vaartuigen? “Nee, want de gemeente heeft de plek al geschrapt. Omdat de mensen op het schip dat hiervoor hier lag, flink zijn gaan klussen. Daar zorgde voor ergernissen bij de buren. Om ervan af te zijn is Schiedam niet meer te vinden op de website Carroussel.”