Oranjekoorts? Nou, valt bij mij wel mee hoor...

COLUMN - Ben ik nou zo slim of jij zo dom? Louis van Gaal was eigenwijs, en ik ben het ook. 

Nederland lijkt ontwaakt uit een Oranjeslaap; de prestaties van de beste voetballers van het land, bij elkaar gebracht in het Nederlands team, spraken de laatste jaren niet meer zo tot de verbeelding. Niet meer zo als ooit, in 1974, en 1988 en 1998 en 2010. We waren gewend geraakt om onszelf te beschouwen als een uitzonderlijk landje, dat zo veel goede voetballers voortbracht. Zat er hier iets in ons water? In ieder geval vervulde Oranje ‘ons’ met trots, straalden de prestaties van de voetballers af op hoe we over onszelf als land dachten en stemde het Nederlanders trots. Ga maar eens na hoe je sprak als het op vakantie of op reis over voetbal ging…

Het was de laatste jaren wat flets, met soms uitstekende prestaties, eigenlijk als je het niet meer verwachtte. Spectaculair, tegen Spanje of Argentinië. En dan weer irritatie oproepend, met ongelofelijk lamlendig spel, een totaal gebrek aan lef, aan fantasie, een wil om te winnen. Ook dat paste we wel een beetje bij zoals we ons land zagen: de glorie van grootse prestaties (Deltawerken, welvaartsstaat), van het vrijheidminnende land van provo en Golden Earring of Boudewijn de Groot of Doe Maar, van de veertien miljoen mensen, waar geen uniform heilig is, nou, dat alles dat waren we wel zo’n beetje kwijtgeraakt. Het RSV-debacle, de gevolgen van het neo-liberalisme, de moord op Pim Fortuijn, de kredietcrisis en toeslagenaffaire, het was allemaal niet goed voor onze trots.

En dan gaan we weer voetballen, kunnen ‘we’ niet winnen in oefenduels tegen kleine landen en voelen we ons opgehitst en onder druk gezet door de commercie, die zelf gaan kijken in de VS onbetaalbaar maakt, maar wel graag onszelf krom ziet eten aan al het ongezonds dat de supermarkt te bieden heeft. Het zal wel allemaal.

Zo werd het gelijk tegen Japan. En moeten we tegen Zweden. Plotsklaps vallen er vijf in. Dan zijn we blij. Is er toch nog iets over van dat nationale karakter waar we trots op zijn: goed zijn, hard werken, en winnen?

Want wie wil er niet winnen… We zijn er een beetje aan verslaafd geraakt, in een tijd waarin alles wordt gemeten, vergeleken en als een wedstrijd lijkt te worden opgevat, tot aan de prestaties van het ziekenhuis aan toe. 

Nou, ik zag echt wat anders: het zat gewoon allemaal mee, een keer. Elke kans ging erin. En met kunst en vliegwerk werden Zweedse goals voorkomen, want bij tijd en wijle tikten de blauw-gelen ‘ons’ helemaal zoek.

Ik zoek het even op: balbezit in de wedstrijd was praktisch gelijk. Aantal schoten op doel: Nederland zeven, Zweden acht. Naast het doel schoten de Zweden ook meer dan Oranje, vijf om twee. Dat is het enige dat je kunt zeggen: dat Oranje kansen en kansjes echt afmaakte. Dat was wel eens anders.

Dus: dat de koorts weer op lijkt te lopen, lijkt me meer te maken te hebben met de idiote hitte, dan met de prestaties van het Nederlands Elftal. Alleen: we willen zo graag hè. 

Geloven in iets moois, ontroerends, iets gedragen door ons allemaal.