Schiedamse bedrijven geraakt door reorganisaties

SBM Offshore verruilde Schiedam voor Rotterdam

SCHIEDAM - Wie het economische nieuws een beetje volgt, ziet het patroon steeds vaker terugkomen. Nederlandse bedrijven kondigen reorganisaties aan, afdelingen worden anders ingericht, plannen worden herzien en investeringen worden uitgesteld. Soms gaat het om grote ingrepen, soms om subtiele verschuivingen die pas later aan de oppervlakte komen.

Een eenduidige oorzaak is er zelden. Meestal speelt er van alles tegelijk: oplopende kosten, geopolitieke onrust buiten Nederland en de vraag hoe je als bedrijf overeind blijft in een markt die een stuk minder voorspelbaar is dan een paar jaar geleden. Zulke besluiten lijken zich vooral af te spelen in bestuurskamers en op hoofdkantoren, ver weg van het dagelijks leven. Toch blijven de gevolgen daar niet hangen. Ook in Schiedam is die spanning merkbaar, al sluipt die eerder langzaam binnen dan dat zij met veel kabaal wordt aangekondigd.

Schiedamse schakels in grotere ketens

Dat heeft veel te maken met hoe de Schiedamse economie in elkaar zit. In en rond de stad zitten bedrijven die leunen op de industrie en logistiek van de regio Rijnmond. Het zijn geen namen die je elke dag in de krant ziet, maar wel schakels waarop grotere ketens draaien.

Veel Schiedamse ondernemingen leveren onderdelen aan grotere partijen, doen onderhoud, verzorgen transport of bieden zeer gespecialiseerde diensten. Het gaat om functies die je niet snel op een reclamebord ziet, maar waar een hele keten wel op leunt. Zodra een multinational de kosten nog eens scherp tegen het licht houdt, voelen deze bedrijven dat vrijwel direct.

Druk op prijzen en marges

Offertes worden tot op de komma vergeleken, lopende contracten gaan opnieuw open en extra opdrachten laten soms op zich wachten. Opdrachten worden kritischer bekeken, en het aantal partijen dat mag meedingen groeit. Alles moet sneller, terwijl er in de prijs juist minder rek zit dan voorheen. Dat gebeurt soms met een korte toelichting, maar net zo vaak blijft het dagen of weken stil voordat de telefoon weer gaat.

Voor bedrijven die toch al met smalle marges werken, tikt dat aan. Daarbovenop komen de kosten: energie is duur gebleven, lonen zijn gestegen en ook materialen en transport drukken zwaarder op de begroting dan een paar jaar geleden. Investeren in nieuwe machines of systemen voelt dan logisch, maar het kan net zo goed veiliger lijken om nog even af te wachten. Die twijfel is in veel directiekamers en kantines voelbaar.

Verouderde terreinen

In Schiedam speelt nog iets mee. De stad kent bedrijventerreinen met panden en installaties die niet meer van de laatste generatie zijn. Verduurzamen voelt logisch en bijna onvermijdelijk, maar in de praktijk is het ingewikkeld en duur. Terwijl techniek en regelgeving doorlopen, werken bedrijven soms nog in hallen en werkplaatsen die ooit voor een heel andere tijd zijn gebouwd.

Tegelijk drukken opdrachtgevers steeds nadrukkelijker op de knop van efficiënter en schoner werken. Er worden strengere eisen gesteld aan energiegebruik, emissies en rapportages. Dat schuurt, zeker als er weinig financiële ruimte is om echt grote stappen te zetten. Het gevolg is dat plannen voor isolatie, nieuwe installaties of elektrische voertuigen soms op de plank blijven liggen, terwijl iedereen weet dat ze vroeg of laat nodig zijn.

Flexibele schil als eerste aan de beurt

Op de arbeidsmarkt duwen deze ontwikkelingen net zo hard. Veel Schiedammers verdienen hun inkomen bij grote bedrijven in de regio. Vaak via een uitzendbureau, payrolling of detachering. Wie in de haven, op een werf of in een groot magazijn werkt, doet dat regelmatig op een tijdelijk contract.

Veel van die tijdelijke contracten lopen geruisloos af en worden niet altijd verlengd. Nieuwe vacatures laten dan op zich wachten. Soms weken, soms maanden. In sommige teams wordt het merkbaar stiller op de werkvloer en in de kantine. Dat knaagt aan mensen die toch al niet veel houvast hadden, zeker als de huur en de boodschappen wel iedere maand vast zijn. Zodra een multinational aan de organisatie sleutelt, is juist die flexibele schil meestal als eerste aan de beurt.

Onzekere arbeidsmarkt, verschillend per straat

Tegelijk is het beeld niet overal hetzelfde. Bedrijven kijken nog steeds om zich heen en zetten soms zelfs vacatures uit, maar durven niet altijd de laatste stap te zetten naar een vaste aanstelling. In sectoren als techniek en onderhoud blijft de vraag naar vakmensen overeind, al gaat het vaak schuifelend en voorzichtig.

Het resultaat: de ene afdeling krimpt, terwijl een paar straten verder juist wordt gezocht naar monteurs of operators. Voor wie daartussenin zit, oogt het rommelig en moeilijk te plaatsen. In sommige Schiedamse huiskamers liggen tegelijkertijd een aflopend contract en een vacature uit dezelfde regio op tafel, zonder dat meteen duidelijk is of die twee bij elkaar passen.

Wereldwijde onrust, lokale gevolgen

Daaroverheen komt een laag internationale onzekerheid. Handelsbeperkingen, spanningen tussen landen en veranderende regels maken het geheel nog ingewikkelder. Bedrijven die afhankelijk zijn van onderdelen, grondstoffen of klanten over de grens, zien planningen verschuiven en risico’s toenemen.

Vooruit plannen wordt daardoor lastiger, zeker als je verder wilt denken dan een paar kwartalen. Multinationals heroverwegen hun koers, soms op wereldschaal. Wat dat lokaal betekent, wordt vaak pas later zichtbaar. Een besluit in een hoofdkantoor aan de andere kant van de oceaan kan ineens leiden tot minder productie, minder transport of andere prioriteiten hier, met directe gevolgen voor Schiedamse toeleveranciers.

Dienstensector en online platforms voelen mee

De economische onrust blijft bovendien niet beperkt tot fabrieken, scheepswerven en magazijnen. Ook de dienstensector merkt de effecten van bedrijven en huishoudens die voorzichtiger worden. Horeca, kleinere dienstverleners en lokale winkeliers merken het als opdrachten uitgesteld worden of consumenten net een keer een uitje overslaan.

Online speelt hetzelfde. Platforms die leunen op reclame-inkomsten of consumentenuitgaven, voelen het meteen als mensen de hand iets meer op de knip houden. Wie de economie volgt, kijkt daarom naar allerlei graadmeters tegelijk: van koopkrachtcijfers en energieverbruik tot het aantal bezoekers van grote digitale initiatieven, waaronder populaire platformen zoals de MGM Millions‑jackpot-reeks. Zulke overzichten zeggen niet alles, maar geven wel een indruk van hoe mensen hun geld online besteden.

Wat lokaal wel kan

Wat betekent dit alles voor Schiedam? Internationale ontwikkelingen laten zich niet sturen vanuit het stadhuis of een lokale ondernemersvereniging. Toch wordt er gekeken naar wat wel kan: ondersteuning bij verduurzaming, betere bereikbaarheid van bedrijventerreinen en het aanjagen van samenwerking tussen bedrijven komen steeds vaker op de agenda.

Scholing en omscholing worden daarbij regelmatig genoemd. Niet als wondermiddel, maar omdat functies veranderen en bestaande vaardigheden niet altijd vanzelfsprekend meer aansluiten op wat gevraagd wordt. In sommige sectoren ontstaan juist kansen voor mensen die bereid zijn om een extra cursus te volgen of een nieuwe richting op te gaan, bijvoorbeeld richting techniek, onderhoud of logistiek.

Schiedamse veerkracht op de proef

Schiedam heeft eerder met economische verschuivingen te maken gehad. De stad kent een geschiedenis van aanpassen, opnieuw beginnen en het zoeken naar nieuwe vormen van bedrijvigheid als oude structuren weggleden. Ook nu lijkt het minder te draaien om snelle groei en meer om overeind blijven, bijsturen en op tijd meebewegen.

Voor werknemers en inwoners betekent het vooral alert blijven. Niet alles is somber, maar weinig is nog vanzelfsprekend. Aan de lunchtafel op de werkvloer, in de bus naar de Spaanse Polder of tijdens een gesprek in de supermarkt klinkt steeds vaker door dat de wereld grilliger is geworden. Misschien is dat wel de grootste verandering: economische onzekerheid is geen abstract begrip meer, maar iets wat stap voor stap voelbaar wordt in het dagelijks leven van Schiedam.