Sasha Zuidam sluit zich op in cachot van Spijkenisse

SCHIEDAM – Het is een experiment en eigenlijk past dat niet zo bij het ‘gewoontedier’ Sasha Zuidam, die liefst rustig met het maken van beeldende kunst bezig is, in haar eigen ritme, haar inspiratie volgend. Daar wil ze altijd wel over vertellen, ze brengt graag over wat ze met haar kunstwerken bedoelt – maar experimenteren? 

“Natuurlijk zit er een evolutie in mijn werk”, zegt ze. “Doorgaans is dat een langzaam proces.” Ze stond dus helemaal niet te popelen toen Regio Art Rijnmond (RAR) haar vroeg om buiten de gebaande paden te treden. “Nee”, zei ze. En toch, ’s avonds in bed kwamen de ideeën. Ze dacht over de mogelijkheden na en zag er steeds meer een uitdaging in. 

Met als gevolg dat Sasha Zuidam uit Schiedam zich zaterdag uit eigen beweging opsluit in het cachot van Spijkenisse. Het cachot is een monument, gevestigd achter het voormalige gemeentehuis van Spijkenisse aan het Noordeinde. Dat is een van de weinige historische straatjes in het centrum van Spijkenisse en van het cachot is bekend dat het omstreeks 1850 gebouwd is, nog voordat het gemeentehuis er stond. Toen het gemeentehuis er kwam, deed het ook dienst als woning voor de lokale veldwachter. Hij had het niet moeilijk. Spijkenisse was in het verleden blijkbaar een dorp zonder criminelen, want het cachot was de enige gevangenis en had slechts twee cellen.  

Sasha Zuidam sluit zich daar zaterdag op, daartoe uitgedaagd door Marleen van Arendonk, collega-kunstenaar en bestuurslid van RAR. Die organisatie maakt het kunstenaars mogelijk te exposeren, kunst uit te lenen en les te geven. RAR opent zaterdag het nieuwe expositieseizoen in Spijkenisse en tevens is het open monumentendag. Normaal is het cachot niet in gebruik, maar op deze dag wel.  

“Als ik dan toch het cachot tot mijn beschikking heb, wil ik wel specifiek iets met de ruimte doen”, zegt Sasha Zuidam. “Ik wil de ruimte en het werk hun verhaal laten vertellen. In de voorruimte komen een of twee werken die met het thema ‘Opgesloten’ te maken hebben. In deze ruimte kun je door de tralies heen naar mij kijken en er staat een wekker. Eenmaal per uur mag ik er gelukkig vijf minuten even uit. Bij het idee alleen al krijg ik het benauwd, maar goed, dat is de uitdaging. In de ene cel ben ik aan het werk op een groot vel papier, goed zichtbaar voor het publiek.” 
“In de andere cel komt op de plank die als bed moest dienen een liggende figuur, gemaakt van touw. Een hele hoop touw! Met dank aan Cora Moret, van wie ik twee enorme boodschappentassen vol touw kon lenen. In deze ruimte hangen werken waar touw in kluwen en knopen is te zien.”  

In die vijf minuten per uur dat Sasha naar buiten mag, kunnen bezoekers het cachot betreden en het werk van dichtbij bekijken en met haar in gesprek gaan. Maar de hamvraag is wat de opsluiting met haar zal doen. Gaat ze na een paar uur half overspannen het cachot verlaten of beschouwt ze de opsluiting als een soort meditatie? “Wat voor gevoelens roept het bij je op als je niet kunt spreken met iemand, niet kunt communiceren? Gevangen in een ruimte, gevangen in je eigen lichaam. De bewegingsvrijheid is beperkt, wat doet gebonden zijn met je wil en je ziel?” Het experiment van Sasha Zuidam is om dat te onderzoeken.  

Sasha zit van 10.00 tot 16.00 uur in het cachot. Het tentoonstellingsseizoen van RAR wordt om 16.00 uur geopend door schrijver, dichter en performer Elfi Tromp. Onder de exposanten vinden we Friedie Kloen, evenals Sasha deelnemer van Kunstwerkt Schiedam.