‘Sluit Schiedam!!’, ban om drankmisbruik te stoppen

Een groep in het wit geklede kinderen poseren voor of na een demonstratie voor de drankbestrijding namens de NVAAD (Nederlandse Vereniging voor Afschaffing van Alcoholhoudende Drank). Op het vaandel staat: ‘Om onze kinderen wil’. Waarschijnlijk gaat het om de grote provinciale optocht op Hemelvaart, 30 mei 1935; maker onbekend, Beeldbanknummer 24854

SCHIEDAM - ‘Sluit Schiedam!!’ Het was een bekende strijdkreet van de drankbestrijders, die eind negentiende eeuw van zich lieten horen omdat het in hun ogen met drankmisbruik in het land en de stad de spuigaten uitliep. Niet de stad moest dicht, maar de branderijen en distilleerderijen.

Vanaf woensdag vertellen het Nationaal Jenevermuseum Schiedam en het Gemeentearchief Schiedam in de gezamenlijke tentoonstelling Sluit Schiedam!! – Drankbestrijding in Schiedam 1890-1940 het verhaal van deze beweging.  

Arbeiders dronken soms een groot deel van hun loon op, waardoor hun gezinnen in de problemen kwamen. Juist in Schiedam, waar de jeneverindustrie een belangrijke rol speelde, voerden drankbestrijders actie tegen drankmisbruik. “In het Jenevermuseum vertellen we over de industrie die Schiedam groot maakte. Maar die geschiedenis is niet compleet zonder de mensen die zich tegen drankmisbruik verzetten. Ook hun verhaal verdient een plek”, stelt Arij Groenewegen, directeur van het Nationaal Jenevermuseum Schiedam.  

Drankbestrijders organiseerden zich in verenigingen, wierven leden, hielden bijeenkomsten en trokken met vaandels de straat op. Aan de hand van historische affiches, spotprenten, foto's, vaandels en verenigingsmateriaal laat de tentoonstelling zien hoe zij te werk gingen. Van bijeenkomsten in alcoholvrije koffiehuizen tot grote demonstraties tijdens de Blauwe Week. 

Veel mensen waren lid van een drankbestrijdersvereniging. Maar wie verwacht dat dit negatieve mensen waren die een verbeten strijd voerden, heeft het mis. “Ze stonden heel positief in het leven en velen verwachtten dat de wereld aan het einde van de twintigste eeuw wel alcoholvrij zou zijn. Dat positieve zie je bijvoorbeeld terug in vijf kleurige drankbestrijdingsvaandels uit Schiedam”, aldus tentoonstellingsmaker Caroline Nieuwendijk van het Gemeentearchief Schiedam. De tentoonstelling eindigt met hoe de alcoholpreventie nu georganiseerd is.   

De tentoonstelling wordt woensdag geopend door wethouder René Karens, vanaf vier uur.