Wijze woorden van vijf eeuwen geleden in boek over troubadour

De bijeenkomst voor een boekpresentatie in Alevitisch Cultureel Centrum Rijnmond werd door de aanwezigen staand en zingend afgesloten, met op het podium Kul Yetimi (zang, bağlama)

SCHIEDAM - Vanmiddag werd in het Alevitisch Cultureel Centrum Rijnmond (ACCR) in Schiedam het eerste exemplaar van het vandaag verschenen boek over het leven van de Turkse dichter (Pir) Sultan Abdal, door de schrijver van het boek, Kul Yetimi, uitgereikt aan PRO-Tweede Kamerlid Songül Mutluer. 

Kul Yetimi overhandigde daarna exemplaren aan twee vertegenwoordigers van de Alevitische Jongeren Rijnmond, Poyraz Arslan en Özge Bertan. Daarmee werd ingespeeld op afsluitende woorden in de toespraak van Songül Mutluer. “Ik hoop dat dit boek eveneens gelezen gaat worden door de mensen die nog niet bekend zijn met Pir Sultan Abdal en vooral ook door jonge mensen.”

De dichter leefde ongeveer vijf eeuwen geleden. Volgens het boek lag zijn leven ongeveer tussen 1480 en 1550. ‘Pir Sultan Abdal. De eeuwige dichter en troubadour van de mensen van Anatolië’ is de titel van het boek. Hij is volgens Breij Publicaties, de uitgeverij van het boek, “een van de belangrijkste symbolen van de Alevitische cultuur”. 

“Jullie kunnen trots zijn op je vereniging. Kijk eens hoeveel mensen jullie bij elkaar hebben gebracht voor de presentatie van dit boek”, zo was het Tweede Kamerlid haar toespraak begonnen met het prijzen van het in Schiedam Nieuwland - in de voormalige Magnalia Deikerk - gevestigde Alevitisch Cultureel Centrum Rijnmond. Vervolgens ging zij uitvoerig in op het belang van de dichter voor de Alevitische cultuur. “Pir Sultan Abdal leefde in een andere tijd, maar de morele waarden die hij uitdroeg gelden ook nu.” Zo haalde zij aan dat we nooit ons geweten mogen verloochenen en dat we ons moeten uitspreken over dingen die niet in de haak zijn, hoe moeilijk dat dan ook moge zijn. Uit het heden haalde zij als voorbeeld aan dat in teveel gezinnen in ons land achter de voordeur huiselijk geweld bestaat. In haar strijd tegen dit - niet zelden verhulde - geweld vindt het Tweede Kamerlid steun vanuit het gedachtegoed van Pir Sultan Abdal. “We mogen niet wegkijken. We mogen niet zwijgen wanneer anderen onrecht wordt aangedaan”, benadrukte Songül Mutluer. Ook haalde zij aan: zoek het heilige niet buiten jezelf, je waarde zit van binnen. Om dat kracht bij te zetten sloeg ze haar hand op haar hart. 

Behalve de als hoofdspreker aangekondigde Songül Mutluer, kwamen er in de anderhalf uur durende boekpresentatiebijeenkomst nog heel wat meer sprekers aan bod. We noemen er enkele. ACCR-voorzitter Sakine Kondu benadrukte het belang van het doorgeven van de woorden die eeuwen geleden geschreven zijn, ook aan de generaties nà ons. Ze stipte bovendien aan dat zij vindt dat het ACCR “een openhuis voor de omgeving om ons heen” moet zijn. 

Ferhat Kaplan, acteur en theatermaker (‘Kind van het Licht’), vertelde over zijn zoektocht als jongere naar zijn Alevitische wortels. “Naar wat het betekent om een Aleviet te zijn of beter gezegd: een kind van een Aleviet”, zo bracht hij een essentiële scheidslijn aan. Dat werd hem wel duidelijk in zijn onderzoeksreis naar Turkije en zijn dialoog met zijn oma. “Ik ben slechts kind van een Alaviet”, zo besloot hij zijn inleiding. 

Uitgever Bert Breij stelde zich voor als een “kaaskop van Katholieke afkomst” die humanist is. Het gedachtegoed van Pir Sultan Abdal raakte hem. “Ik zag de overeenkomsten daarin met het humanisme. We moeten hier in Nederland meer van hem weten”, zei Bert Breij, die zich daarom door troubadour Kul Yetimi ervan liet overtuigen dat er een Nederlandstalig boek moest komen over zijn collega-troubadour van vijf eeuwen geleden. En zo geschiedde. 

In het kader van het schrijven van het boek bezocht de auteur Banaz, het dorp waar Pir Sultan Abdal woonde. Op de vraag wat dat dan uiteindelijk voor het boek heeft betekend, antwoordde Kul Yetimi dat zoiets moeilijk precies aan te geven is, maar dat het lopen door de straten waar Pir Sultan Abdal eeuwen geleden woonde, het zien van het prachtige berglandschap dat hij al die jaren heeft aanschouwd, zeker van belang is geweest voor het schrijven van het boek. Daarna schoot Kul Yetimi vol, het bezoeken van het dorp van de troubadour die hij beschreef, heeft hem geraakt.

De middag werd opgeluisterd door verschillende muzikale optredens van Leon Lutterman (voorzitter van het Troubadoursgilde der Lage Landen), Berhudar Yokus en Kul Yetimi en door een spokenwordoptreden door humanist Justin Samgar, met onder meer als wijze woorden "er is een verschil tussen afstemmen en je stem afstaan", "je kunt je rug rechten zonder je hart te verharden" en "houd elkaar vast aan twee kanten en wees vrij in het midden".