Tijdelijke afstand

COLUMN - Twee ijzeren tegen elkaar schurende hekken sluiten de vakantie en het verblijf in Frankrijk af. We gaan weer op reis naar Nederland. 

Om zes uur zijn we opgestaan, want als de reis eenmaal in je hoofd zit, dan moet hij ook beginnen — en liefst zo vroeg mogelijk. 

Parijs is dan nog te doen. Niet te druk, geen eindeloos remlichtrood op een paar meter afstand. Gewoon lekker doorrijden, voordat de dag zich vult met haast en oponthoud. De auto is volgepakt met hond Eddie in de achterbak, mama op de achterbank ingebouwd met tassen boodschappen en koffertjes en Hans en ik voorin. Ik rijd de eerste uren, tot de eerste plasstop net voor Parijs, en Hans neemt het volgende stuk op zich. 

Het is zondag. En zondagen hebben, waar ik ook ben, hun eigen geluid. 

In Schiedam hoort daar een vast ritueel bij. Na het uitlaten van Eddie klinkt het eerste uur van ‘De Sandwich’ van Jacques Klöters door het huis. De start van de tune heeft iets nostalgisch en geeft me direct een thuisgevoel. 

Steevast start hij zijn programma met: “Fijn dat je er bent! Heb je lekker geslapen?” Alsof iemand niet alleen het programma opent, maar ook de dag.

In de auto is de samensmelting van tijd en afstand begonnen.

Vroeger had mijn vader, die al een tijdje 'in den hemelen zijt', een radio onder het keukenkastje hangen. Er werd toen nog niet zo pretentieus gedaan over de kwaliteit van de hoge tonen en bassen. Tijdens het koken luisterde hij naar zijn favoriete programma’s. Steevast ‘Spijkers met Koppen’ op zaterdagmiddag op Radio 2. De stemmen van Felix Meurders en Dolf Jansen hoorden voor hem net zo bij het weekend als de geur van zijn beroemde erwtensoep die lang op een laag vuur, onder voortdurend roeren stond te pruttelen. 

Hij vond koken heerlijk. Met de drukte van zijn baan in de haven van Rotterdam was dat zijn manier van ontspannen. En zoals hij altijd méér voor elkaar kreeg dan een gewone werkdag toeliet, zo toegewijd was hij als het ging om het op tafel zetten van de te nuttigen maaltijd. Het was huiselijkheid. Aanwezigheid. De bevestiging dat een dag op zijn plek viel.

Nu ontwaakt de zondag zonder papa, maar met Jacques Klöters. Niet als vervanging maar het geeft me de tijd van het reizen en mijn vader een beetje terug. Hij is hoe dan ook altijd mee onderweg. De grens over, langs tolpoorten en tankstations en langs de prachtige heuvelachtige velden met koolzaad, mais en zonnebloemen. Muziek helpt tijdelijk de scherpe pijn te verzachten, een slecht humeur weg te blazen, en het gevoel van eenzaamheid te verminderen omdat je in elk nummer jouw situatie herkent.

Met elke tik van de drums zijn we weer meters verder. 

Het asfalt raast onder ons door en laat de auto licht trillen, alsof we niet rijden maar zachtjes meedeinen op de donkere bassen van de muziek. Als ik opkijk van mijn telefoon vliegen de wijdse landschappen voorbij, met de bekende Franse rollen hooi die altijd iets filmisch hebben. Op zulke momenten maakt de muziek van het uitzicht een videoclip. Michel Fugain et le Big Bazar erbij, een beetje swingend, een beetje nostalgisch. En ineens is het buitenland niet alleen iets wat je ziet, maar ook iets wat je voelt.

Bij de nummers met een sneller up-tempo ritme zie ik de snelheidsmeter omhoog glijden maar ik hou me in. 

Als Hans rijdt heb ik altijd commentaar. Ja, ik ben er zo één. Als ik rijd wil ik zelf geen opbouwende kritiek maar ik geef het graag. Ik ben me redelijk bewust van mijn minder charmante eigenschappen en van de denkbeeldige heks in mij. Ik zie haar op tijd, herken het keuzemoment en houd mijn mond. 

En dan, aan het eind van het programma, de afsluiting. 

“Dag hôr.!” Jacques vangt de intonatie van deze twee woorden precies zoals mijn vader, en eigenlijk de hele familie van vaders kant dat zou zeggen. Zo’n groet is meer dan een gewoonte. Voor mij is het afkomst in twee woorden. 

Ineens is niet alleen Jacques in de auto, maar ook mijn vader. 

Het geruis en gebrom van de motor werkt intussen slaapverwekkend. Mijn oogleden worden zwaar. 

De muziek, de stemmen, het monotone bewegen van de auto mengt zich tot iets tussen waken en wegdrijven.

En precies op dat moment schiet ik wakker door de opvallend meer schokkende bewegingen van de auto. 

Ah! We zijn in België. 

Arianne 

De vorige column van Arianne is hier te vinden.