Vrij reizen is daverend succes

SCHIEDAM - Het ‘vrij reizen voor minima’ is een daverend succes. Dat concludeerde wethouder Mario Stam vanmiddag toen hij op een rijtje zette wat het gratis openbaar vervoer voor mensen met een laag inkomen heeft opgeleverd.

Was er gerekend op vijfduizend Schiedamse deelnemers, in totaal is de voorziening gebruikt door 6102 mensen. "Zij hebben ook behoorlijk wat afgereisd." Het aantal gemaakte reizen was bijna drie keer zo hoog als verwacht.

Die extra kilometers hebben hun effect gehad. "De mensen ervaren een verbeterde kwaliteit van leven", stelt Michel Koning, onderzoeker bij Radar Advies, dat deelnemers aan het gratis openbaar vervoer ondervroeg. "Het haalt drempels weg, geeft lucht."

Dat vertaalt zich in mooie effecten. "Bijvoorbeeld op het gebied van financiën. Mensen kunnen nu naar een supermarkt gaan in een andere wijk waar de prijzen lager liggen." Of mensen gaan eerder naar hun huisarts. "Dat betekent dat klachten eerder worden opgespoord."

Behalve dat de regeling, die op 1 juli 2015 inging en doorloopt tot 1 april 2018, wenselijk was, reageerden de ondervraagden ook positief op de uitvoering, die in handen lag van Stroomopwaarts. "We doen meer onderzoek in Schiedam en ik heb nog niet veel zaken meegemaakt waarbij zo positief werd geoordeeld."

Het gratis openbaar vervoer kost Schiedam ongeveer anderhalf miljoen euro over bijna drie jaar. De grote deelname aan het vrij reizen zorgt niet voor extra kosten, omdat met de RET werd een 'aanneemsom' werd afgesproken. Uiteraard zal bij het voortzetting van het gratis ov opnieuw gesproken moeten worden over de prijs.

Hoeveel de regeling oplevert is moeilijk uit te drukken. Volgens Kees Brandwijk, onderzoeker bij Kenniscentrum MVS, ervaren deelnemers minder eenzaamheid en is er meer ruimte om iets gezelligs te gaan ondernemen. Ook stelt acht procent van de ondervraagden dat zij dankzij het kosteloze openbaar vervoer werk hebben gevonden.

De evaluatie, kwantitatief en kwalitatief, is vandaag door B&W naar de raad gestuurd. De uitkomsten en het eventuele vervolg worden besproken in de raadscommissie volgende week. In de regeling konden Schiedammers die minder dan honderdtien procent van de 'toepasselijke bijstandsnorm' als inkomen hebben, een beroep doen op het vrij reizen. De Schiedamse manier van vrij reizen schijnt uniek voor Nederland; veelal wordt gekozen voor het gratis maken van het ov voor ouderen.