Wij kunnen het niet bij een enkele stadspatroon laten

COLUMN - Nu het nieuwe college van Schiedam zo´n beetje ingereden is, krijgt men op het Stadskantoor tijd voor fundamentele vragen. Wat willen wij precies met onze gemeente? En wat is een goede uitstraling in de eenentwintigste eeuw? Je zou je om te beginnen eens af kunnen vragen, waarom Schiedam maar één enkele schutspatroon heeft. Veel stadgenoten denken dat dit de heilige Lidwina is. Dat klopt niet. Zij geldt als stadsheilige. Dat is een andere functie. De schutspatroon is al in de tijd van vrouwe Aleida gekozen. Dat is de heilige Johannes de Doper. Aan hem is dan ook de Grote Kerk gewijd.

Je kunt zeggen wat je wilt, maar hij heeft de afgelopen zevenhonderd vijftig jaar trouw dienst gedaan. Nu echter zijn andere tijden aangebroken. Schiedam is immers al lang niet meer uitsluitend een christelijke stad. Volgens sommigen worden hier alles bij elkaar meer talen gesproken dan in Rotterdam. Wij vormen met elkaar letterlijk een wereldse gemeenschap. Dat moet ook blijken uit onze schutspatronen. Niet dat de Doper het veld dient te ruimen. Integendeel, hij behoudt een centrale plaats, maar daarbij krijgt hij ondersteuning van spirituele wezens uit andere delen van de wereld.

Du Kang, bijvoorbeeld. Deze Chinese godheid speelt een belangrijke rol in het taoisme en heeft net als Johannes de Doper daadwerkelijk op aarde geleefd. In China geldt hij als de uitvinder van de graanalcohol. Zijn naam is synoniem met een goede borrel zoals dat ook een beetje voor Schiedam geldt. Ook verpersoonlijkt hij toewijding. Tegelijkertijd staat Du Kang voor het gevoel van opluchting en bevrijding. 

Dat maakt hem tot een perfecte schutspatroon voor onze stad.

Exú is een orixa. Hij is een god uit het pantheon van de candomblé, de Braziliaanse versie van voodoo. Exú is de god van de roes - zowel door alcohol als door drugs -. Hij manifesteert zich op kruispunten en helpt mensen bij het maken van keuzes. Welke richting neem je? Daarbij speelt ethiek geen enkele rol. Met Exú loop je naar de winnende kant maar tegelijkertijd kun je met hem alle andere kanten op, want hij staat zowel voor chaos als voor orde. Exú kan een goede vriend zijn, maar je moet altijd voor hem uitkijken. Past ook wel bij Schiedam.

Nu stoten we op een probleem. Veel Schiedammers belijden een vorm van islam en moslims wijzen over het algemeen gebruik van alcohol principieel af. Toch valt hier wel een kanttekening te maken. Onder mystieke soefis - die je ook in onze streek vindt - wordt de roes van de alchol wel eens gebruikt om de geestelijke vervoering te beschrijven waarin de gelovige kan raken als bij een totale overgave aan het goddelijke. Bijvoorbeeld met behulp van rituele dansen. Zo doen het de meeste aanhangers van de middeleeuwse wijze Haji Bektash - nu ongeveer zeven miljoen -, die vooral te vinden zijn in Albanië en Turkije. Ze staan erom bekend dat zij bij hun ceremoniën raki consumeren. Haji Bektash zou dus in principe in aanmerking kunnen komen voor de positie van Schiedams schutspatroon. Maar door dat te doen kiezen we als Schiedammers wel partij in controverses binnen de buitengewoon diverse wereld van de islam. Aan de andere kant: Haji Bektash predikte liefde, verdraagzaamheid, wijsheid en dienstbaarheid. Dat is ook het nodige waard.

Als kosmopolitische stad, die alle enghartigheid afwijst, moeten wij met zijn allen Johannes de Doper versterking bieden. 

Genoeg om over te vergaderen in de hallen van de macht. Laten wij Schiedammers ze voeden met onze eigen opvattingen. 

Bij de afbeelding: van links naar rechts Du Kang, Exú, Johannes de Doper, Haji Bektash