Bij Jenevergilde gaat het niet om drinken, maar om proeven

Von Bönninghausen: "Het gilde heeft een serieuze én een gezellige kant"

SCHIEDAM - Gilden hebben vanaf de middeleeuwen tot eind achttiende eeuw bestaan. Hoe bijzonder is het dan dat er in de eeuw waarin wij nu leven een gilde wordt opgericht. In Schiedam gebeurde dat. Vijftien jaar geleden werd Jenevergilde Het Gulden Glaasje opgericht. Na een historische optocht vorig jaar in het kader van Schiedam viert 750, wil het gilde ook voortaan beter zichtbaar zijn voor Schiedammers.

Diederik von Bönninghausen, oud-directeur van het Jenevermuseum, is de voorzitter van het gilde. Bij een gilde heet dat 'deken'. In april vorig jaar volgde hij Willeke Vester op. Dat Schiedam bekend staat om zijn historische en huidige jeneverindustrie zal weinig Schiedammers ontgaan. Dat er een jong gilde is dat zich bezighoudt met jenever en ook ander gedistilleerd, zal niet algemeen bekend zijn. "Daarom gaan we eraan werken dat meer Schiedammers weten dat wij bestaan. Om letterlijk onze zichtbaarheid te vergroten, willen we op evenementen die een historisch tintje hebben of een link met gedistilleerd, in onze kenmerkende groene toga's aanwezig zijn”, zegt Von Bönninghausen. “Vorig hebben we een optocht door de stad gehouden, de Gildeparade, voorafgegaan door de Rijnmondband, en gevolgd door onze gezellen en andere in historische kledij gestoken gildes en gezelschappen, spelers van het Dickens Festijn en Vrienden van het Jenevermuseum. Daarmee vierden we niet alleen het 750-jarig bestaan van de stad maar ook het vijftigjarig bestaan van 'Proosje van Schiedam'. Dat vonden wij een groot succes."

Het Jenevergilde is er dus niet alleen voor de leden, maar ook voor alle Schiedammers, zo benadrukt Von Bönninghausen. “De Brandersfeesten hebben een link met de industriële geschiedenis van Schiedam, en na ruim veertig edities kun je wel zeggen dat deze feesten aanslaan in Schiedam. Sinds enige jaren is er ook het Dickens Festijn en dat is evenzeer een succes gebleken. Afgelopen week was de Schiedamse Molendag. Op al die evenementen dragen de in historische kledij gestoken Dickens-vrijwilligers en de leden van het Zakkendragersgilde bij aan de historische sfeer. Wij willen kijken hoe we ook op andere evenementen kunnen bijdragen aan de historische sfeer. Bijvoorbeeld op eerdergenoemde evenementen, maar wellicht ook op IDDF Around Town of IDDF in Concert. Overigens is het voor de leden nooit een verplichting om in zo’n toga door de stad te lopen. Alleen als je dat zelf leuk vindt en er zijn leden genoeg die dat vinden, onder wie ik.”

Vroeger werd in een gilde kennis en ervaring uitgewisseld. Nieuwe gildeleden werden opgeleid in het vak. Na een gedegen opleiding kon een leerling erkend worden als vakman met de titel gezel en uiteindelijk de titel meester verkrijgen na het doen van de gilde- of meesterproef. Het gilde behartigde de belangen van de gildeleden, en beschermde hen. "Nu zijn wij nog geen historisch gilde, maar dat word je door het lang vol te houden en dat zijn we zeker van plan. Vrijdag komt er een tiental nieuwe leden bij. Daarmee komt het ledental op tachtig. Geleidelijk aan willen we doorgroeien naar circa honderd leden. Onze functie is ook anders dan de gildes van eeuwen geleden. Als gilde willen we wel de geschiedenis van het ambachtelijk stoken van gedistilleerd en de gebruiken en tradities in de wereld van het gedistilleerd aan deze en volgende generaties doorgeven. Daarom ben ik ook blij dat we van een voorzichtige verjonging kunnen spreken. Er komen namelijk enkele dertigers en veertigers bij en dat zou je de nieuwe twintigers kunnen noemen. Was het voorheen vooral een gezelligheidsclub van mensen die een bovengemiddelde belangstelling hadden voor jenever, de afgelopen jaren zijn er ook professionals uit de wereld van het gedistilleerd toegetreden. Ook deze vrijdag zitten er onder de nieuwe gezellen vier stokers bij van bekende Nederlandse merken alsook twee gedistilleerd professionals van over de grens. Het zal dus meer dan in de beginfase van het gilde over de inhoud van het vak gaan, maar het blijft vooral een club waar gezelligheid een belangrijke plaats inneemt. Even voor de duidelijkheid: het is absoluut geen club waar erg veel gedronken wordt. Het gaat ons niet om drinken, maar om proeven."

De zogenoemde ‘intronisatie’ van nieuwe gezellen gebeurt aanstaande vrijdag 15 mei om 16.30 uur in de trouwzaal van het oude stadhuis op de Grote Markt in aanwezigheid van burgemeester Harald Bergmann. Diederik von Bönninghausen zal dan gehuld in een groene toga, en met een groot stalen zwaard in de hand, de tien nieuwe gezellen een voor een - met een toespraakje en een voorzichtig tikje met het zwaard op de schouders - benoemen. Net als de burgemeester heeft de deken een ambtsketen om zijn nek. Die van de deken bestaat uit jeneverglaasjes. De ceremonie wordt voor elk nieuw lid afgesloten met de uitreiking van een oorkonde. “Vroeger waren gildes onmisbare schakels in de organisatie van ambachtslieden. Tegenwoordig is het belangrijk onze geschiedenis niet te vergeten en mooi immaterieel erfgoed door te geven. Het gilde heeft een serieuze én een gezellige kant. Enig ceremonieel gebeuren vind ik passend”, aldus de deken.

Op de vraag of ook het Jenevergilde getroffen is door de instabiliteit in de cultuursubsidies in Schiedam antwoordt Von Bönninghausen: “Dit jaar ontvangen wij nog subsidie, maar ook wij hebben te maken met de toekomstige afbouw ervan. Onze intentie is om op eigen benen te kunnen staan. Dat is een interessante uitdaging, maar daar moeten we uit kunnen komen. Ik vind wel dat we ook in de toekomst voor een goede participatie in grootschalige Schiedamse evenementen een beroep zouden moeten kunnen doen op de gemeente voor een gerichte financiële bijdrage.” 

Schiedammers kunnen vrijdagmiddag rond half zes de gezellen van het Jenevergilde in hun groene toga’s tegenkomen tussen het oude stadhuis en het Land van Belofte. “Dan maken we een groepsfoto op het bordes en lopen we vervolgens in een stoet van de Grote Markt over de Lange Kerkstraat naar het beeldje van Proosje van Schiedam, om hem een groen manteltje om de nek te hangen, waarbij ik enkele woorden zal spreken”, zegt Von Bönninghausen. Het is best mogelijk dat je de mannen en vrouwen in groene toga’s ook komend weekeinde in de binnenstad ziet om aan de Lange Haven een bezoek te brengen aan het tweedaagse Jeneverfestival.