Chris Oomen tegen schijntransparantie in de zorg

SCHIEDAM – Wat? Chris Oomen tegen openbare publicatie van de tarieven voor ziekenhuisbehandeling? Chris Oomen, die als bestuursvoorzitter van DSW Zorgverzekeraar bekend staat om zijn transparantie? Die Chris Oomen? Die niets ziet in de oproep van de Consumentenbond dat zorgverzekeraars bekendmaken welke tarieven ze hanteren?

Oomen is zelfs ironisch over de grote zorgverzekeraar CZ die als eerste gehoor gaf aan de oproep van de Consumentenbond. “Het enthousiasme waarmee dat in de pers ontvangen werd, was vergelijkbaar met het onthaal van de reuzenpanda’s op Schiphol”, schampert Oomen in zijn nieuwe blog op de website van DSW, vandaag verschenen. 
Uiteraard verklaart Oomen zijn visie, die wel vaker volkomen afwijkt van heersende opinies in de zorg. Hij vangt aan met uitleg dat het eigen risico in de zorg de consumenten kostenbewust moest maken. ‘Nou, dat is gelukt’, zegt hij. ‘Door een fors verplicht eigen risico én de mogelijkheid het eigen risico vrijwillig te verhogen naar 885 euro, werd het voor mensen steeds belangrijker om vóór een behandeling te weten wat het zou gaan kosten.” Hetgeen de oproep van de Consumentenbond verklaart. Zorgverzekeraars, geef aan wat een behandeling mag kosten!  

Men had verwacht dat Chris Oomen voorstander zou zijn, omdat hij steevast pleit voor transparantie in de zorg. Maar hij komt met ander nieuws. DSW gaat geen tarieven publiceren. Dat zou namelijk alleen maar verwarring zaaien, schrijft hij in zijn blog. En hij legt uit waarom de publicatie van een prijslijst alleen maar schijntransparantie oplevert.  

Oomen: “In geen enkele andere organisatie dan in een ziekenhuis is het zo moeilijk om een rekening op te stellen. Elk stapje in een medisch onderzoek leidt weer tot een andere vervolgstap. Zo zijn er tienduizenden mogelijke behandelcombinaties, die ingedeeld zijn in ‘slechts’ 5500 zorgproducten, die we Diagnose Behandel Combinatie noemen. De prijs van een zorgproduct doet geen recht aan de behandeling die een individuele patiënt heeft ondergaan. De één betaalt teveel, en een ander te weinig. Dat lijkt krom. Maar in een ziekenhuis is een realistische kostprijs niet te bepalen. Als die al te bepalen zou zijn, dan zou het een momentopname zijn.”

“Innovatie zorgt voor continue veranderingen in de behandeling (en daarmee in de prijs)”, schrijft hij. ‘Het eigen risico moest ons kostenbewust maken, terwijl het in een innovatieve onderneming simpelweg niet mogelijk is om voor alles een kostprijs te bepalen.”  

Oomen legt in zijn blog uit hoe de praktijk is: “Er wordt met budgetten gewerkt. Het ziekenhuis bekijkt het benodigde budget en verdeelt dat gewoon over het aantal behandelingen dat ze uitvoeren. Ieder ziekenhuis zorgt er op zijn eigen manier voor dat ze met hun fictieve prijzen onderaan de streep uitkomen met het budget. Daardoor kan het dus ook voorkomen dat de prijsverschillen tussen ziekenhuizen voor hetzelfde zorgproduct zó groot zijn, dat er een instapmodel stadsauto van gekocht kan worden.” Chris Oomen citeert hier een ludieke opmerking in NRC-Handelsblad.  

In een ziekenhuis zijn het niet de prijzen die het budget bepalen. Het is andersom, zegt Oomen. Het budget bepaalt de prijzen. CZ laat zien wat alles kost. Maar Oomen geeft aan dat het probleem is dat het uiteindelijke zorgproduct dat bij de verzekeraar gedeclareerd wordt, door niemand vooraf te voorspellen is. “Niet door de verzekeraar, niet door het ziekenhuis, zelfs niet door de arts.”

“Het hechten van een wondje met of zonder verdoving kan al een wereld van verschil maken. Dan kun je wel met een prijslijst klaar zitten, maar als je niet kunt weten welk product voor jou in rekening wordt gebracht, heb je er niks aan. Het is schijntransparantie in de puurste vorm.”  

Waarom zou de patiënt dan de onmogelijk vooraf te bepalen prijzen moeten weten? In zekere zin kan het wel, zegt Oomen, en hij geeft een enorm compliment aan het Elkerliek Ziekenhuis, met vestigingen in Helmond, Deurne en Gemert. Dit Brabantse ziekenhuis, in 2010 uitgeroepen tot het meest gastvrije ziekenhuis van Nederland, heeft een manier bedacht om de patiënt enige duidelijkheid te geven over de te verwachten eigen-risico-kosten. Oomen: “Als eerste ziekenhuis in Nederland heeft het Elkerliek drie tarieven vastgesteld voor de poliklinische behandelingen. Voor een consult bij een specialist geldt het tarief van 100 euro. Een kleine poliklinische ingreep kost 185 euro en een uitgebreid poliklinisch onderzoek kost 300 euro.”

Deze drie behandelsoorten maken ruim de helft van de totale declaraties uit – maar slechts tien procent van de totale kosten… Chris Oomen: “De tarieven zijn nog steeds willekeurig, maar het Elkerliek Ziekenhuis heeft hiermee een manier gevonden om de patiënt houvast te geven.”

“In tegenstelling tot de schijntransparantie die verzekeraars onder druk van de Consumentenbond boden, heeft het Elkerliek Ziekenhuis de roep om duidelijkheid van consumenten gehoord, en er adequate actie op ondernomen. Hiervan kan ik alleen maar zeggen: Elkerliek, chapeau! Ik mag hopen dat veel ziekenhuizen dit voorbeeld volgen.”