Red De Graauwe Hengst

Bij het veertigjarig bestaan van De Graauwe Hengst in 2014; foto: De Graauwe Hengst

COLUMN - Wethouder Danny van Gulik (Alles voor Schiedam) heeft zowel cultuur als evenementen, horeca en binnenstad in zijn takenpakket. Ik heb nu al een belangrijk aandachtspunt voor hem: de voorlopige sluiting van podiumcafé De Graauwe Hengst op de Lange Haven. Dat is een belangrijk historisch monument en tevens een ikoon. Sinds de opening in 1974 tot op de huidige dag is het een vrijplaats waar bands van allerlei slag hun muziek kunnen testen. Sinds de opening is het interieur vrijwel onveranderd gebleven. Wie de sfeer en de smaak van de hippies wil proeven, kan in De Graauwe Hengst terecht. 

Het café is door een van de oprichters, Hilly de Jonge, geleid tot kort voor haar overlijden op 82-jarige leeftijd in 2024. Schiedam24 schetste haar grote betekenis voor de Schiedamse jongerencultuur in een fraai herdenkingsartikel. Ze kreeg daarbij veel hulp van haar zoon. Nu heeft deze het café voorlopig gesloten, aldus het AD. Hij heeft veel problemen aan zijn hoofd die eerst moeten worden opgelost. 

Ik ben als jongen van 25 bij de openingsavond geweest van wat toen nog de Quibus heette. Het was een initiatief van Hilly, haar zus Jenny, alsmede de alternatievelingen Bram Uil, Jan Mes en Peter Pijpers. Het tot nog toe bestaande interieur draagt sterk de handtekening van die Jan Mes. De Schiedamse Courant schreef: ¨Pop-art misschien: een kleurig beschilderde zilveromlijste achterwand, waarop een goedgebuste Monroe-achtige dame prijkt. In grillig letterschrift torent daar de aankondiging: 'Lucky Becks' bovenuit. Een oude theaterpop op een verhogingkje er nostalgisch naast. Achter de bar een grote ouderwetse spiegel, waar rondhomheen enorme trossen bont-gekleurde papegaaaien zijn, maar door de accentuering toch erg leuk. De stoelen zijn aangepast aan het zitgenot: oude zwart-lederen voormalige autobanken: zitten lekker, zweten niet. Opvallend tussen de weelderige decoratie is (buiten de bar) een klein zwart geschilderd podium rechts achter in de hoek. Het 'situatief podium'. Iedereen die wil optreden (in welke kunstvorm dan ook) kan er gebruik maken van een goed-gestemde piano en een microfoon.

Het was stampvol op de openingsavond. We stonden hutje mutje. Ik herinner me nog dat er een heleboel mooie meiden aanwezig waren, de meesten uit de hogere klassen van de plaatselijke middelbare scholen met daartussen studenten en werkende jongeren. We waren allemaal alternatief. Ik was zo ongeveer de enige met jasje dasje, omdat personen van mijn lengte in die tijd geen andere betaalbare kleding konden krijgen. Bram Uil draaide vanaf een speciaal verhoog popmuziek. Hij was een disc jockey avant la lettre. 

Vanaf die avond was de Quibus hét ontmoetingspunt van de artistiek aangelegde jeugd, die niet wilde leven volgens het voorbeeld der vaderen. Ook kunstenaars voelden zich er op hun gemak. Vanaf het begin stonden bands graag op het podium.

De groep initiatiefnemers viel uiteen. Bram Uil vertrok met ruzie, zoals zijn gewoonte was. Peter Pijpers ging de new age kant op en werd gesignaleerd met het portret van de Baghwan in een dikke kralenketting om zijn nek. Jenny is op den duur haar eigen zaak begonnen, het Mexicaanse eethuis Yuacatán in de oude Passage. Hilly hield het schip drijvende tot haar laatste snik.

En nu is er dus een soort crisis gaande. Het is een Schiedams belang dat De Graauwe Hengst dit overleeft en het pand niet in handen valt van bijvoorbeeld een of ander projectontwikkelaartje die er een paar dure appartementen in bouwt. Het gebouw is namelijk niet alleen van buiten maar ook van binnen een monument. Als zodanig hoort het bij de plekken in de stad die een bezoek waard zijn, net als de Korenbeurs, het Jenevermuseum of het Zakkendragershuisje. 

Eigenlijk zou een stel zakelijk denkende personen met gevoel voor traditie en hart voor de stad een kring van bescherming moeten vormen rond De Graauwe Hengst, een beetje volgens het model van de Arnhemmers die hun club Vitesse hebben gered. Op zo´n manier dat De Graauwe Hengst haar bestaan als podium voor vernieuwende muziek kan voortzetten en de sfeer gehandhaafd blijft. Het is aan de wethouder om dit te bevorderen en een herstart niet met regelgeving te frustreren.