Simulatiecentrum draagt bij aan veilige en goede zorg

Onderzoeker Julia Jansen en op de achtergrond een levensechte pop

SCHIEDAM - Twee jaar geleden opende Franciscus een Simulatiecentrum, waar zorgprofessionals levensechte (scenario)trainingen volgen. Zo worden onze medewerkers goed voorbereid op alles wat zich in de dagelijkse praktijk kan voordoen. Evaluatieonderzoek laat zien dat de trainingen in het Simulatiecentrum bijdragen aan meer werkplezier en aan betere communicatie en samenwerking in teams. 

"Zoals de naam Simulatiecentrum al zegt: hier worden simulatietrainingen aangeboden. Het Simulatiecentrum beschikt over tien prachtige ruimtes, waarin alle apparatuur en de materialen aanwezig zijn die deelnemers van diverse afdelingen in hun dagelijkse werk ook gebruiken. Het Simulatiecentrum biedt technische vaardigheidstrainingen aan, maar ook CRM teamtrainingen", vertelt Julia Jansen, onderzoeker en coördinator Zorgonderzoek. 

Levensecht 


Tijdens die teamtrainingen gaan de collega’s aan de slag met een zo realistisch mogelijk scenario. Een levensechte pop is daarbij de patiënt. Die pop kan van alles, bijvoorbeeld benauwd worden, een hoge bloeddruk krijgen of praten. Om de trainingssituatie nog realistischer te maken, kunnen extra elementen worden toegevoegd, zoals een arts die wordt weggeroepen of een familielid dat onverwacht de Intensive Care binnenkomt. De teamtrainingen zijn voornamelijk gericht op niet technische vaardigheden, zoals communiceren en samenwerken. Julia: "Dat zijn de basiselementen voor kwalitatief goede en veilige zorg." 

Meer werkplezier en zelfvertrouwen 
Uit de literatuur is al veel bekend over de positieve effecten van simulatieonderwijs. Om te kijken of dat ook geldt voor het Franciscus Simulatiecentrum voerde Julia in 2025 een evaluatieonderzoek uit. Zij maakte daarbij gebruik van een digitale vragenlijst, die ruim 200 mede werkers is ingevuld, en deed verdiepende interviews. Over de resultaten zegt Julia: "Het onderzoek heeft hele waardevolle informatie opgeleverd. Zo zegt 94 procent van de respondenten dat de training heeft bijgedragen aan hun werkplezier. Nog eens 95 procent vindt dat de training zorgt voor meer vertrouwen om doeltreffend met onverwachte gebeurtenissen of complexe praktijksituaties om te gaan. Mensen voelen zich daar beter op voorbereid. Het onderzoek laat ook zien dat de trainingen een positief effect hebben op de werkvloer. Wat mensen tijdens de training leren, nemen ze dus echt mee naar de praktijk."

Succesfactoren 


Julia heeft wel een verklaring voor deze mooie scores. "Het is bekend dat mensen het meest leren van een zeer realistische trainingssituatie. Het evaluatieonderzoek maakt duidelijk dat het Simulatiecentrum dat stukje heel goed voor elkaar heeft. De respondenten geven aan dat zij de omgeving, de materialen, het scenario en de omstandig heden zeer realistisch en geloofwaardig vonden." Een andere verklaring, die zeker zo belangrijk is: de psychologische veiligheid die mensen tijdens de training ervaren. Julia legt uit: "Met psychologische veiligheid bedoelen we dat deelnemers zich niet beoordeeld voelen en fouten durven te maken. Voorafgaand aan de training benadrukken we dat mensen niet beoordeeld worden op hun technisch handelen. Alles draait om de communicatie en de manier waarop collega’s samenwerken. Na de training vindt altijd een debriefing plaats, waarin de deelnemers met name zelf reflecteren op de communicatie en de samenwerking. Wat ging goed en wat kan eventueel beter? Deze reflectie ervaren mensen als buitengewoon leerzaam. Om eerlijk en open te reflecteren, is de psycho logische veiligheid ook essentieel. In ons Simulatiecentrum staat die psychologisch veiligheid als een huis, komt uit het evaluatieonderzoek naar voren. Daar zijn we trots op en dat willen we zeker vasthouden."

Complexe zorgvragen 


De veiligheid die mensen tijdens de training ervaren, heeft alles te maken met het teamgevoel. Julia: "Mijn respondenten gaven over het algemeen aan dat zij het prettig vonden om met hun eigen, vertrouwde collega’s de training te volgen en dat ze zich daardoor meer op hun gemak voelden. Dat gold ook voor de debriefing. We verwachten echter dat mensen in de toekomst vaker moeten gaan samenwerken met collega’s die zij niet of niet zo goed kennen. Dat komt omdat we op twee ziekenhuislocaties en drie poliklinieklocaties werken en zorgvragen steeds complexer worden. Een belang rijk vraagstuk is hoe we de psychologische veiligheid óók kunnen creëren in interdisciplinaire teams, waarin collega’s van verschillende afdelingen samenwerken. Dat willen we verder onderzoeken, zodat we onze simulatie trainingen ook daar goed op kunnen afstemmen."

Regionaal leerplatform


Het Simulatiecentrum is volgens Julia helemaal klaar om een volgende stap te zetten. Zij zegt daarover: "Het Franciscus Simulatiecentrum wordt nu heel goed benut voor onze eigen medewerkers, maar we zien ook mogelijkheden om er een regionaal leerplatform van te maken. Zo kunnen we bijvoorbeeld ook ketenpartners, andere ziekenhuizen en misschien zelfs patiënten en mantelzorgers gaan trainen. Ambities genoeg!"

"Wat mensen tijdens de training leren, nemen ze echt mee naar de praktijk", vertelt Julia Jansen onderzoeker en coördinator Zorgonderzoek Franciscus.

Dit artikel werd gepubliceerd in de jongste uitgave van FranciScience, dat Franciscus samen met ForYou Media samenstelt.

Franciscus

Vlietlandplein 2, Schiedam

Meer over Franciscus →