Johannes de Doper: happy fiesta

COLUMN - Door omstandigheden moest ik het zeshonderdjarig bestaan van de Grote Kerk aan mij voorbij laten gaan. De grote bijeenkomst van de Jannen verleden week zondag heb ik gemist. En ook de lekepreek van Sander de Kramer op dinsdagmiddag. Het was, vertelde iemand van de organisatie mij, heel indrukwekkend en inspirerend geweest. Dat verbaasde me niet. Voor dit soort dingen kun je Sander de Kramer om een boodschap sturen. Er zijn nu plannen voortaan elk jaar zo´n lekenpreek te organiseren en wel steeds op de naamdag van de heilige Johannes de Doper. Dat is 24 juni.

Veel Schiedammers denken dat Sint Liduina de patrones van Schiedam is. Die zitten er naast. Zij is stadsheilige. De patroon van Schiedam is de heilige Johannes de Doper. Aan hem is de Grote Kerk gewijd en ook de Havenkerk, ooit van de katholieken. Wat dat betreft is Schiedam niet uitzonderlijk. Johannes de Doper is een van de drukst aangeroepen heiligen in de katholieke kerk. Heel veel steden en streken zijn naar hem genoemd. Het wemelt van de aan hem gewijde kerken.

Johannes de Doper was een ver familielid van Jezus. Waarschijnlijk predikte hij full time aan de oevers van de Jordaan. Daarbij ging hij te keer tegen een wereldse levensstijl. Bekeerde zondaars dompelde hij plechtig onder in de rivier. Vandaar zijn bijnaam De Doper. Deze Johannes leidde een leven van zelfgekozen ontberingen: hij droeg een kameelharen kleed met een gordel. Hij at slechts sprinkhanen en honing. Alcohol meed hij want een opmerkelijk feit is voor de patroonheilige van Schiedam.

Ook Jezus liet zich door Johannes dopen. Daarna trok hij zich veertig dagen terug in de woestijn om daar te vasten en te bidden. Vervolgens begon hij een eigen praktijk als prediker en profeet.

Johannes had zich ondertussen met de politiek bemoeid. Koning Herodes Antipas was van zijn vrouw gescheiden om zijn schoonzus Herodias te trouwen. De Doper verklaarde dat huwelijk voor ongeldig. Dit soort opmerkingen kwam je in zijn dagen duur te staan. Herodes Antipas liet Johannes in de kerker gooien.

Op een feest aan het hof voerde Salome, dochter van Herodias uit haar eerdere huwelijk, een zeer sensuele dans uit. De koning was opgetogen: ze mocht vragen wat ze wilde. Herodias fluisterde haar in: 'Vraag om het hoofd van Johannes de Doper'.

Meer dan negentienhonderd jaar later zat ik in de Havenkerk. Pater Marcelis stond op de rijk versierde preekstoel. Met zijn hoge stem riep hij uit hoe het allemaal afliep. 'Het hóófd van de Héilige Johannes, áángeboden op een zilveren schótel aan een wufte danseres'. Ik doe het nog wel eens na. Ook in de Havenkerk. Het galmt geweldig maar met de juiste uithalen en klemtonen is het perfect te verstaan.

Buiten schooltijd zongen wij jongetjes wel eens:

Johannes de Doper
zijn kont is van koper
zijn pik is van blik.
Af ben ik.

Als ik dat zong begreep ik dat er eigenlijk gebiecht moest worden maar dat durfde ik nooit.

Hoe dan ook, met zo´n levensloop is Johannes de Doper een geduchte heilige. Zijn maatschappijkritiek biedt ook vandaag voldoende inspiratie aan predikers, leken of niet. Dus laten we er maar een traditie van maken. Misschien kunnen we er een andere aan toevoegen. Het feest valt tenslotte op 24 juni, vaak een hete dag, zeker in deze tijden van opwarming.

In een aantal landen, waaronder de Filipijnen, leggen de devoten de nadruk op het Doper-aspect van Johannes. Zij spuiten elkaar drijfnat. Als dat je overkomt, is het de bedoeling dat je terugspuit. Verkopers van super soakers doen de dagen voor het feest goede zaken. Brandkranen zijn opengedraaid. Overal worden de tuinslangen uitgerold. Het is de bedoeling dat de deelnemers aan dit wilde feest herinnerd worden aan de dag van hun Heilig Doopsel.

Dat kunnen we in Schiedam ook. Op zijn Filipijns: happy fiesta! In San Juan City maken ze er natuurlijk helemaal werk van. Deze beelden maakte de lokale Dit is Twéé op 24 juni 

Naschrift: de gemeente San Juan City legt een boete op van vijfduizend peso, in het geval van minderjarigen aan de ouders, bij:

1. Het spuiten van vuil water
2. Het gebruik van hogedruk spuiten, behalve door de brandweer
3. Het gooien met waterbommen, dat wil zeggen plastic zakken met ijsblokjes of koud water.
4. Spuiten buiten de aangewezen zones.