Lou Loeber schildert vier keer molen De Walvisch

Partnerbijdrage
12-04-2026
Uit

Lou Loeber, Molen (versie 4), 1922, collectie Centraal Museum Utrecht; Lou Loeber c/o Pictoright 2026

SCHIEDAM - In de tentoonstelling Lou Loeber. Kunstenaar en idealist is een opvallende serie kunstwerken te zien. De Schiedamse Molen De Walvisch is maar liefst vier keer geschilderd door Lou Loeber, een belangrijke vrouwelijke kunstenaar uit de jaren 20. Lange tijd was het onduidelijk waar de schilderijen zich bevonden. Speciaal voor de tentoonstelling die op 16 mei opent, wist Stedelijk Museum Schiedam er drie op te sporen. De eerste versie die Loeber in 1921 maakte, is nog nooit eerder tentoongesteld. De andere twee latere versies zijn bruiklenen afkomstig uit Singer Laren en het Centraal Museum, en nu in Stedelijk Museum Schiedam voor het eerst samengebracht.

“Dit is de molen op de West-Vest in Schiedam. ‘k Heb er in ’t najaar van 1921 een kleine naturalistische tekening van gemaakt. Thuis heb ik er vier verschillende schilderijen van gemaakt, vier opeenvolgende versies.” Lou Loeber (1980, Herinneringen)

Lou Loeber is een kunstenaar die – net als beroemde tijdgenoten als Kandinsky, Mondriaan en de kunstenaars van De Stijl – steeds abstracter gaat schilderen. In tegenstelling tot sommige van haar tijdgenoten vindt zij het belangrijk dat je het onderwerp blijft herkennen. Ze dacht dat anders het grote publiek zijn interesse in de kunst zou kunnen verliezen. Dat wilde ze zeker niet, want ze geloofde juist dat kunst toegankelijk moest zijn voor iedereen en ook dat kunst zou kunnen bijdragen aan een eerlijker en rechtvaardiger samenleving. De idealen van Loeber passen heel goed bij Stedelijk Museum Schiedam, dat ook probeert kunst zo toegankelijk mogelijk te maken.

Zoektocht naar vereenvoudiging

Lou Loeber maakte vaak meerdere versies van hetzelfde onderwerp. In de tentoonstelling zijn drie van de vier schilderijen van Molen De Walvisch te zien: één uit 1921 en twee uit 1922. Hierin kun je Loebers zoektocht naar vereenvoudiging goed volgen. In elke versie veranderen de molen en het landschap eromheen subtiel en zie je steeds minder details. De wieken van de molen worden bijvoorbeeld steeds vlakker.

Museummolen De Walvisch onder druk

Ooit telde Schiedam meer dan twintig molens. De meeste daarvan waren brandersmolens, die graan maalden voor de jeneverindustrie. Om voldoende wind te vangen en ruimte te bieden aan opslag en productie, groeiden deze molens uit tot de hoogste ter wereld. Molen De Walvisch is nu een museummolen waar bezoekers letterlijk in de geschiedenis van de stad stappen. Momenteel is de molen veel in het nieuws. De subsidie voor het Jenevermuseum staat onder druk en daarmee is het onzeker of de molen in de toekomst nog voor publiek toegankelijk is.

Vooruitstrevend

Loeber weet al jong dat ze kunstenaar wil worden. Als vrouw is dat in die tijd echter niet altijd vanzelfsprekend. Ze groeit echter op in een vooruitstrevend gezin waar ze alle ruimte krijgt om haar talent te ontwikkelen. Haar vader bouwt zelfs een atelier in de tuin waarin ze kan tekenen en schilderen. In de jaren twintig ontwikkelt ze een eigen stijl waarin ze abstract werkt, maar nooit de herkenbaarheid van de voorstelling helemaal loslaat. Ze kijkt goed naar het werk van Kandinsky en De Stijl, maar blijft trouw aan haar eigen visie. Heldere kleuren, strakke vormen en zwarte lijnen kenmerken haar werk, waarmee ze streeft naar een kunst die iedereen kan begrijpen.

Kunst voor iedereen

Lou Loeber werkt vanuit het ideaal om kunst toegankelijk en begrijpelijk te maken voor een zo breed mogelijk publiek. Vanuit haar socialistische overtuiging gelooft zij dat kunst kan bijdragen aan een eerlijkere samenleving. Om haar werk betaalbaar te houden, maakt ze soms meerdere versies van hetzelfde werk en werkt ze in verschillende media, zoals tekeningen, grafiek en schilderijen. Zo hoopt ze dat haar kunst niet alleen in musea, maar vooral ook bij mensen thuis terecht komt en dat lukt! Veel van haar werk bevindt zich tegenwoordig inderdaad bij mensen thuis. Vorig jaar deed Stedelijk Museum Schiedam een oproep: wie thuis een Loeber had, kon zich melden. Dat leverde veel reacties op en acht werken zijn zo in de tentoonstelling gekomen.

Speciale schilderworkshop Molen De Walvisch, maandag 25 mei, 14.00-16.00 uur
Zin in een creatieve middag op een bijzondere plek? Kom op tweede pinksterdag, maandag 25 mei, schilderen bij Molen De Walvisch. Deze activiteit, georganiseerd in samenwerking met het Jenever Museum, is de perfecte manier om (nader) kennis te maken met het prachtige cultureel erfgoed van Schiedam.

De workshop start met een korte rondleiding door de molen en een introductie over Lou Loeber en haar abstracte kunst. Daarna ga je zelf aan de slag.

Klik hier voor meer informatie en aanmelden voor de schilderworkshop.

Lees hier het persbericht over de tentoonstelling Lou Loeber. Kunstenaar en activist