Ook Joppelaan in Kethel wordt door verstedelijking ingehaald

ANALYSE – Ooit was er het plan om de ’s-Gravelandseweg in het industriegebied ’s-Graveland in een rechte lijn te verlengen tot over de Polderweg en de Polderwetering heen. Dat was een halve eeuw geleden, toen het stadsbestuur er nog van uitging dat Schiedam liefst 120.000 inwoners zou gaan tellen. De ambities met ’s-Graveland reikten tot iets voorbij de Kerkbuurt van Kethel. Verder hoefde niet, want rijksweg 24 zou de noordelijke begrenzing zijn van de Schiedamse stadsuitbreiding.  

Rijksweg 24 is er niet gekomen, maar het traject was gedacht als verbinding tussen de A13 en de Blankenburgtunnel. De A13 zou ter hoogte van de Doenkade bij Rotterdam Airport een verkeersknooppunt worden met een nieuwe rijksweg oostwaarts naar het Terbregseplein en tevens de andere kant op, westwaarts, over Schiedam-Noord en Vlaardingen-Holy heen, en dan om de Broekpolder heen naar de Zuidbuurt om daar in een tunnel onder Het Scheur door te duiken naar de A15 bij Rozenburg ter hoogte van de Botlekweg aldaar.  

Twee delen van rijksweg 24 komen er wel. Dat is enerzijds de Blankenburgtunnel die de A15 bij Rozenburg en de A20 in Vlaardingen zal verbinden. Anderzijds is dat de A13/16 die, zoals de naam al doet vermoeden, de A13 ten noorden van Overschie met het Terbregseplein (A16) zal verbinden. Dankzij de lobby van boeren, burgers en buitenlui voor het behoud van het polderlandschap van Midden-Delfland is de tussenliggende schakel van rijksweg 24 ten noorden van Vlaardingen en Schiedam uit het Rijkswegenplan verdwenen.  

Schiedam kreeg geen Bijlmermeer
Met de verstedelijking van Schiedam is het anders gegaan dan een halve eeuw het idee was. Het lag in die jaren voor de hand dat er in navolging van Nieuwland en Groenoord nog meer flatwijken zouden komen, want de heersende opvatting was dat Schiedam alleen met hoogbouw aan de 120.000 inwoners kon komen. Met de stadsuitbreiding van Woudhoek en Spaland-Sveaparken zijn geen Ommoord of Bijlmermeer ontstaan, maar wijken met overwegend eengezinswoningen en overzichtelijke appartementencomplexen. En hoewel Schiedam thans iets meer dan 77.000 inwoners telt – 43.000 minder dan vijftig jaar geleden het streven was! – is de bebouwde kom toch opgerukt tot bijna aan de Woudweg en tot voorbij de Kerkbuurt van Kethel. Wat hierbij een rol speelt, is dat in de stadsuitbreiding een groene zone langs de historische landwegen werden uitgespaard en er ten noorden van het oude dorp Kethel ruimte werd gereserveerd voor het landschapspark Kethel.  

Restanten van platteland
Wat we aan landelijk gebied nog over hebben, zijn de veenweiden van Midden-Delfland inclusief de Groeneweg en de Kandelaarweg, de groenblauwe ader van de Polderweg en Polderwetering als aantrekkelijke recreatieve route tussen de Poldervaart en de Schie – en de Joppelaan. 
Maar ook de Joppelaan dreigt nu door de Schiedamse verstedelijking te worden ingehaald. Dat komt indringend naar voren in het besluit van B & W om een verkenning uit te voeren naar Schiedams Midden.  

Schiedams Midden
Schiedam24 heeft zaterdag, zondag en gisteren al uitvoerig over Schiedams Midden geschreven en in die artikelen is uitgelegd wat Schiedams Midden is: ruwweg de A20 en de Hoekse Lijn met de grondstroken erlangs, het Prinses Beatrixpark en het wijkje Bijdorp, maar ook de spoorlijn Schiedam-Delft (vooruit, Rotterdam-Den Haag). Die spoorlijn ligt geografisch niet in het midden van Schiedam, maar wel weer midden tussen Spaland-Sveaparken en het industriegebied ’s-Graveland. En zo komen we weer bij de ’s-Gravelandseweg en de Joppelaan.  

Verlenging ‘s-Gravelandseweg
De ’s-Gravelandseweg kreeg in 1995 wel een verlenging, maar niet zoals in 1959 bedacht was linea recta naar het noorden, maar met een knip. Wie tegenwoordig vanuit Schiedam-Centrum of vanaf de A20 over de ’s-Gravelandseweg naar het noorden rijdt, ziet al van verre het postbedrijf Sandd. Dáár zou de ’s-Gravelandseweg volgens de aanvankelijke plannen doorgetrokken worden. Maar er kwam een soort S-bocht, onder andere bedoeld om de snelheid van het verkeer af te remmen, en honderden meters verderop kwam er een bocht naar Spaland-Sveaparken. Het betekende overigens een door Schiedam-Noord lang gekoesterde tweede ontsluitingsweg, want voordien was er enkel de Churchillweg. Al in 1976 drongen wijkbewoners als Aad Broxks en Henk Ravensbergen namens de Stichting Samenlevingsopbouw Schiedam-Noord (SSSN) aan op een tweede ontsluitingsweg. In die tijd stond het verkeer op de Churchillweg en Nieuwe Damlaan elke dag vast en hoopte het gemeentebestuur dat meer bewoners van Groenoord voor het openbaar vervoer zouden kiezen.  

Na de verlenging  van de ’s-Gravelandseweg naar Spaland kwamen er in het industriegebied ’s-Graveland bedrijven bij, zoals Berendsen Textiel Service (voorheen GOM), de Gamma, Officeland (het vroegere Mercurius, dat na de verkoop door Peter Dijkstra in 2014 de naam Kantoorexpert kreeg), Garfield Aluminium en Sandd.  

’s-Graveland-Noord
Maar daarmee houdt de ontwikkeling van het bedrijventerrein ’s-Graveland niet op. Alsof de ambities van vijftig jaar geleden toch een beetje na-echoën, rukt ’s-Graveland noordwaarts op. In de Schiedamse kadernota Economie wordt ’s-Graveland-Noord gezien “als onderdeel van een innovatieve hotspot in het hart van de metropoolregio Rotterdam-Den Haag.”

Wat je daar allemaal onder kunt verstaan, dat weet niemand, want dan zou het niet innovatief meer zijn. Grapje. Maar dat het accent ligt op hoogwaardige communicatietechnologie, lijkt aannemelijk. In elk geval wordt ’s-Graveland-Noord volgebouwd tot waar de ’s-Gravelandseweg afbuigt naar Spaland-Sveaparken. Behalve het gedeelte waar het treinstation Kethel gepland is.  

De komst van nieuwe bedrijven in ’s-Graveland-Noord betekent een extra argument om station Kethel aan te leggen, omdat de werknemers van de nieuwe bedrijven daar dan een serieus OV-alternatief voor de auto hebben.  

Station Kethel
De Stadsvisie Schiedam 2030 zegt echter nog iets meer over station Kethel… “Er komt alleen een station Kethel aan de Oude Lijn als hiervan voldoende mensen gebruik gaan maken. Dit hangt vervolgens weer samen met het aantal mensen dat rond het station gaat wonen en het aantal bedrijven dat zich hier wil vestigen.”  

Kortom, behalve nieuwe bedrijven in ’s-Graveland-Noord is er ook nog woningbouw nodig nabij het toekomstige station Kethel. Als we kijken naar de hier nog beschikbare ruimte, dan is er alleen plek tussen de Poldervaart ter hoogte van het Windas en de spoorlijn Schiedam-Delft, zowel ten zuiden als ten noorden van de ’s-Gravelandseweg.

Ten noorden van de ’s-Gravelandseweg loopt de Joppelaan. Tot 1997 heette het de Kerklaan en die liep oorspronkelijk tussen dorp Kethel en (via de Buitenkerklaan) de Polderweg. Maar door oprukkende bebouwing brak de Kerklaan in stukken die niet meer met elkaar in verbinding stonden. Daarom werd het deel tussen de ’s-Gravelandseweg en Buitenkerklaan in 1997 omgedoopt in Joppelaan, naar de reeds bestaande landweg die vanuit de Kerkbuurt van Kethel naar de Buitenkerklaan liep.  

Hoe dan ook, dit stukje Kerklaan, nu Joppelaan, is een rudiment van het landschappelijke Kethel. Over enige jaren wordt ook dit overblijfsel van Kethel ingehaald door verstedelijking. Is dat erg? Vroeger zouden liefhebbers van het Kethelse landschap het verschrikkelijk gevonden hebben. Maar nu is het open driehoekje tussen de ’s-Gravelandseweg, de Joppelaan en de spoorlijn van weinig landschappelijke waarde meer. De Joppelaan zelf verdient bescherming, maar de vrije ruimte ernaast kan zonder noemenswaardige landschapsschade worden volgebouwd.