Politiek moet blijvend kijken naar criminaliteit in de Spaanse Polder

SCHIEDAM – Om de zo veel tijd vindt de overheid het wenselijk om stevig op te treden tegen de criminaliteit in de Spaanse Polder. Ook nu weer is er een stevige inzet dankzij samenwerking tussen de politie, de gemeenten Rotterdam en Schiedam, justitie en een stadsmarinier die in het industriegebied verblijft en contacten legt met ondernemers.  

Het lijkt ook nu weer te helpen.
Maar… zeggen drie onderzoekers… maak niet de fout om de aandacht weer te laten verslappen als de huidige aanpak een beetje succes lijkt te hebben gehad. Een problematisch gebied als de Spaanse Polder heeft blijvend bestuurlijke aandacht nodig. Want bestrijding van de criminaliteit is niet het enige doel. Er is namelijk van de Spaanse Polder een voortreffelijk bedrijventerrein te maken, van grote betekenis voor de Mainport Rotterdam. En dan mag de overheid het zich niet veroorloven om na verslapte aandacht de ondermijnende criminaliteit opnieuw ruim baan te geven.  

In ruw bestek is dit het advies van drie bestuurskundigen van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB), te weten leermanagers drs. Jorren Scherpenisse en drs. Jorgen Schram en prof. dr. Mark van Twist, bestuurslid van de NSOB en tevens hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ze hebben over de problematiek in de Spaanse Polder een essay geschreven, dat door de Schiedamse burgemeester Cor Lamers is toegestuurd aan de gemeenteraadsleden.  

Het is een zeer boeiend essay. Goed geschreven. Leerzaam. En ook met komische anekdotes. Zo maakte de stadsmarinier kennis met ondernemers. Ook met een autodealer. De stadsmarinier vertelde over de plannen om de Spaanse Polder te verbeteren en dat daarom camera’s zouden worden opgehangen ter verbetering van de veiligheid. De autodealer nam het voor kennisgeving aan. Een week daarna had hij zijn garage ontruimd…  

Er zijn autobedrijven zonder handel, met enkel de functie van witwassen. Er zijn hennepkwekerijen. Er is een breed vermoeden dat er dingen niet pluis zijn, maar de overheid krijgt er niet steeds vat op. Er zijn mensen nodig die meer kennis van het gebied vergaren.  

Burgemeester Lamers vindt dat het essay aanknopingspunten en inzichten biedt voor de lokale aanpak van ondermijnende criminaliteit. “Het essay laat zien dat er naast grote acties ook oog moet zijn voor wat er dagelijks gebeurt in het gebied: als de actie over is, de dienstauto’s wegrijden en iedereen weer ‘gewoon’ aan het werk gaat”, aldus Lamers.
“De publicatie geefi een goed overzicht van de aanpak waar we voor gekozen hebben. De gemeente is zichtbaar aanwezig in het gebied. Er wordt inzet gepleegd op de aanpak van criminaliteit en er wordt gewerkt aan een sociaal-economische aanpak. Zo gaan een verbetering van de veiligheid en leefbaarheid en een verbetering van het ondernemersklimaat gelijk op. De publicatie lijkt sterk op Rotterdam gericht, maar veel voorbeelden zijn Schiedams. Door beide gemeenten wordt op dezelfde krachtdadige wijze opgetreden en samengewerkt met alle betrokken partners.”  

Ondermijnende criminaliteit is een groot maatschappelijke probleem, dat zich op vele plekken in Nederland voordoet. De Spaanse Polder is zo’n gebied. Dit gebied met grote economische potentie en zeker ook enkele parels, blijkt verloederd te zijn en te maken te hebben met zeer hardnekkige vormen van georganiseerde criminaliteit. Alleen een intensieve inzet van het strafrecht sorteert onvoldoende effect: “We maaien wel het gras, maar pakken niet de wortels mee.” Daarom is naast de strafrechtelijke inzet geëxperimenteerd met een nieuwe bestuurlijke aanpak van twee gemeenten. Een stadsmarinier vestigt zich permanent in het gebied en probeert van daaruit samen met partners en ondernemers het gebied weer duurzaam te laten floreren.

De NSOB heeft de ontwikkeling van deze bijzondere aanpak een jaar lang gevolgd in actie-onderzoek. Dat leidt tot een opmerkelijke conclusie: waar voorheen de nadruk lag op het bestrijden van criminaliteit, komt deze steeds meer te liggen op het bevrijden van het economisch potentieel. Het essay laat zien dat er naast grote, symbolische bijeenkomsten en acties, oog moet zijn voor wat er ondertussen gebeurt in het gebied tijdens de normale werkdag.