Dit doet omrijden door herfstregen met schokdempers

SCHIEDAM - Wie in Zuid-Holland rijdt, kent het: een afgesloten afrit, werk aan een brug, gele borden langs de weg. De navigatie stuurt je door woonwijken en over provinciale wegen, en een rit van twintig minuten kost ineens een half uur. Over een paar weken opgeteld ben je uren langer onderweg. Betekent dat ook meer slijtage aan de schokdempers? Deels wel, maar niet alleen door het aantal kilometers.

Drempels tellen zwaarder dan snelwegkilometers

Een schokdemper werkt telkens als de wielophanging in- en uitveert. Op de snelweg zijn dat kleine bewegingen. Een omleiding voert je juist over drempels, plateaus, klinkers en oudere asfaltlagen, met veel optrekken en afremmen. Elke drempel is een volledige veerbeweging die de demper moet afremmen.

Volgens Autodoc kunnen kuilen en hobbels de levensduur van schokdempers met ongeveer 30 tot 40 procent verkorten. Tien kilometer door een wijk met drempels weegt voor de demper dus zwaarder dan vijftig kilometer snelweg.

Wanneer de extra kilometers echt gaan meewegen

Een paar weken omrijden maakt gezonde dempers niet kapot, want slijtage gaat geleidelijk. Als richtwaarde noemt Autodoc voor voorste schokdempers ongeveer 60.000 tot 100.000 kilometer en voor achterste 80.000 tot 120.000 kilometer. De voorste slijten doorgaans sneller, omdat daar meer gewicht op rust.

Een vast interval bestaat niet: belading, rijstijl en wegdek bepalen veel. Het advies is daarom om de dempers vanaf ongeveer 60.000 kilometer bij elke onderhoudsbeurt te laten bekijken, grofweg elke 15.000 tot 20.000 kilometer. Heeft je auto al zo'n kilometerstand, dan kan een periode met veel omleidingen net het verschil maken tussen 'nog prima' en 'merkbaar minder'. Wie alvast wil zien welke uitvoering bij zijn auto hoort, vindt op kenteken schokdempers voor en achter bij Autodoc, met varianten van ruim honderd fabrikanten.

Waarom je versleten dempers vooral op nat asfalt merkt

Regen laat dempers niet sneller slijten, maar maakt wel duidelijk hoe goed ze nog werken. Een versleten demper laat het wiel na een oneffenheid nastuiteren, waardoor de band kort minder grip heeft. Op nat asfalt is dat marge die je mist. Autodoc wijst erop dat de remweg door versleten dempers volgens tests tot 20 procent langer kan worden, en dat het risico op aquaplaning toeneemt.

In de winter komt daar strooizout bij. Dat kan de verchroomde zuigerstang laten corroderen, waardoor de afdichtingen sneller slijten.

Zo vertelt je auto dat de demping terugloopt

* De auto blijft na een drempel doorveren of deinen.

* De neus duikt sterk in bij het remmen.

* De carrosserie helt sterk over in bochten of voelt onrustig op de snelweg.

* Je hoort bonken of klunken over oneffenheden.

* Er zit olie of vocht op de behuizing van de demper.

* De banden slijten ongelijkmatig.

Veel van deze signalen kunnen ook komen van veerpootlagers, rubbers, stabilisatorstangen of de uitlijning. Eén symptoom is dus geen diagnose.

De stuitertest en wat de APK wel en niet ziet

Een snelle indicatie geeft de stuitertest. Druk een hoek van de auto stevig in en laat los. Komt de carrosserie na één tot anderhalve beweging tot rust, dan is dat normaal. Stuitert hij twee of drie keer, dan is nader onderzoek zinvol. Kijk ook met een zaklamp naar olielekkage en gescheurde stofhoezen.

Bij de APK, voor personenauto's voor het eerst na drie jaar en daarna elke twaalf maanden, worden schokdempers visueel en fysiek gecontroleerd. Een ernstig lek of een vrijwel verdwenen demping geldt meestal als groot of gevaarlijk gebrek. Een uitgebreide dempertest is de APK echter niet, dus laat bij twijfel een garage meten.

Vervangen doe je per as en nooit half

Schokdempers worden altijd per as vervangen, zodat links en rechts gelijk dempen. Ongeveer tachtig procent van de personenauto's heeft voor MacPherson-veerpoten. Daarvoor is een veercompressor nodig, en na vervanging hoort de uitlijning gecontroleerd te worden. Neem veerpootlagers, stofhoezen en aanslagrubbers meteen mee, omdat alles dan toch al gedemonteerd is.

Let bij de keuze op de juiste uitvoering voor je model, motor en onderstel, inclusief eventueel sportonderstel of zwaardere vering. Noteer vooraf het type demper dat je nodig hebt, dan voer je het gesprek met je monteur beter voorbereid.

Rijd je voorlopig nog vaak via omleidingen, neem drempels dan rustig en ontwijk kuilen waar het kan. Dat stopt de slijtage niet, maar maakt de extra kilometers wel minder zwaar.