Zeehavens van Schiedam worden attractieve hotspot

SCHIEDAM – De Wilhelminahaven en de Wiltonhaven en de omringende bedrijventerreinen worden attractiever en beter bereikbaar. Waar nodig komt er een herstructurering van kades en van de havens zelf. Hoe een en ander concreet vorm zal krijgen, is voor een deel wel bekend (natuurontwikkeling Vijfsluizerhaven, groene aankleding oevers Wilhelminahaven, betere ontsluiting Vijfsluizen bij Vlaardingerdijk), maar voor het overige moeten veel verbeteringen nog van de tekentafel komen.  

Dat dit alles noodzakelijk is, blijkt ondubbelzinnig uit het Regionaal Investeringsprogramma.
De voornemens passen in de visie van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag. Die visie houdt in dat het Schiedamse maritieme cluster een economische hotspot in Zuid-Holland is en dat de overheid zich moet inspannen om het gebied in alle opzichten te versterken.

In het Rotterdamse havengebied is een bijzondere concentratie ontstaan van maritieme maakindustrie en service & repair. De bedrijven leren elkaar steeds beter kennen en zoeken samenwerking. In deze ontwikkeling mag de overheid niet achterblijven en voor de gemeente Schiedam is het een enorme opsteker dat de Metropoolregio er ook zo over denkt. Dit samenwerkingsverband van 23 gemeenten in de Haagse en Rotterdamse regio’s oefent ook invloed uit op de provincie Zuid-Holland en de rijksoverheid om financieel bij te dragen aan de verbetering van het hele gebied tussen de Westfrankelandsedijk en de Vijfsluizerhaven langs de A4.  

Er zitten op Vijfsluizen en rond de Wiltonhaven en Wilhelminahaven internationaal opererende bedrijven, zoals Mammoet, Huisman, SBM Offshore met hun hoofdkantoren en voorts Damen Shiprepair, HSM Offshore, GustoMSC, Wärtsilä, ERS Saipem en KH Engineering. Maar ook in de nabijheid, zoals op de bedrijventerreinen aan weerszijden van de A20 en in Vlaardingen en Maassluis, zijn veel kleinere maar hoogwaardige ingenieursdiensten en toeleveranciers voor de maritieme en offshore-sector. Het zijn tevens arbeidsintensieve ondernemingen, zoals Tebodin en KCI.  

De bedrijven werken steeds meer samen om innovatieve en duurzame projecten op te zetten. Door de opgebouwde kennis en het feit dat er enkele wereldspelers tussen zitten, verwacht de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag dat de ontwikkelingen in het maritieme cluster van Schiedam impulsen geven aan vernieuwing elders in de mainport Rotterdam. 
Een flink aantal bedrijven doet ook aan interne opleidingen. Het regiobestuur van de metropool Rotterdam-Den Haag wil nu universiteiten en hogescholen interesseren om kennisnetwerken te vormen met het betrokken bedrijfsleven. Ook de RDM-campus op Heyplaat kan een rol spelen om het opleidingsniveau en -klimaat positief te beïnvloeden.

De Metropoolregio vindt het belangrijk dat de relatie tussen de maritieme cluster en de stad Schiedam groter wordt. Zowel fysiek door het gebied beter bereikbaar en attractiever te maken als in sociaal-economisch opzicht, bijvoorbeeld doordat de bedrijven meer Schiedammers in dienst nemen of doordat hun werknemers gestimuleerd worden in Schiedam te komen wonen.  

Het maritieme cluster Schiedam wordt beschouwd als een essentiële schakel in het regionale innovatie-ecosysteem waarvan ook campussen en innovation districts deel uitmaken.
Opgave is: verdere economische vernieuwing. De innovatieve ingenieursdiensten en de 'massa' van knowhow zijn bij uitstek een kans om een transitie naar de next economy op gang te brengen.  

Uit drie bijeenkomsten met elk meer dan honderd deelnemers is gebleken dat er onder de bedrijven veel draagvlak en enthousiasme is voor de ingezette gebiedsontwikkeling. De planvorming vindt gezamenlijk plaats door overheden, bedrijven en andere partijen.

“Dit is het momentum om stappen verder te komen”, staat in het Regionale Investeringsprogramma. Maar samenhang in de maatregelen is cruciaal. En dan volgt een opsomming van wat er allemaal nodig is:  

1. Stimuleren van innovatie, kennisuitwisseling, koppeling onderwijs-arbeidsmarkt door het vormen van netwerken en campusontwikkeling in samenwerking met RDM- campus en onderwijsinstellingen.  

2. Duurzame energievoorziening op Vijfsluizen en omgeving door gebruik van restwarmte en windenergie.  

3. Walstroom (stroom voor afgemeerde schepen in plaats van eigen generatoren op dieselolie). Innovatief voorbeeldproject voor het Rotterdamsse havengebied.  

4. Aanleg van nieuwe haveninfrastructuur (inclusief aanleg en upgraden van kades, het saneren van gronden met verontreinigd havenslib en het graven van een insteekhaven. Private investeringen in havenmaterieel zoals kranen en bedrijfshallen.  

5. Aanleg en vernieuwing van infrastructuur (wegen en oevers) in het gebied en directe omgeving.  

6. Opstapplaatsen voor de watertaxi en Waterbus, mobiliteitsmanagement en oplossingen voor de ‘last mile', waarmee bedoeld wordt de soms tamelijk lange loopafstand tussen de dichtst bijzijnde halte van het openbaar vervoer en de eindbestemming.  

7. Vergroting van de attractiviteit door natuurvriendelijke oevers en verhoging van de kwaliteit van het openbaar gebied.