Floating Farm verder zonder koeien, met nieuwe ideeën

Minke en Peter van Wingerden in hun stal, zonder koeien, maar volop nieuwe ideeën

SCHIEDAM - De stal van de Floating Farm aan de Gustoweg 10 en in de Merwehaven in Rotterdam is leeg. Deze week gingen de laatste koeien weg bij de drijvende boerderij net over de grens met Schiedam. De in het totaal 28 koeien werden overgenomen door verschillende boeren in de regio. 

Welke boeren de nieuwe eigenaren zijn geworden van de koeien, daar wil Minke van Wingerden-Hooghiemstra, mede-eigenaar van de Floating Farm, desgevraagd geen informatie over geven. Ze wil wel kwijt dat het afscheid nemen van de koeien haar pijn doet. “Het doet me psychisch en letterlijk pijn, en het hele team op de boerderij heeft er last van. Het liet overigens ook de koeien niet onberoerd, die hadden er merkbaar stress van. Toen ze van de stal werden afgevoerd naar de vrachtwagens, waren ze nog aanhaliger dan ze normaal waren.”

De Floating Farm is sinds mei 2019 operationeel en heeft vergunning van de gemeente Rotterdam om in de Merwehaven te blijven tot en met januari 2028. Een jaar of drie geleden werd de vloer van de drijvende stal vervangen door een nieuwe vloer. Nu, met nog slechts zes maanden te gaan voor de drijvende boerderij in de Merwehaven, mag de Floating Farm van DCMR niet langer koeien in de stal met de er liggende rubberen stalvloer houden. Er ontbreekt een noodzakelijk certificaat, zo concludeerde de in Schiedam gevestigde milieudienst. Een nieuwe vloer leggen vraagt een investering van ongeveer 30.000 euro. 

Minke: “Wij doen dingen anders dan anderen, we denken ‘out of the box’, maar we hebben wél te maken met de huidige regelgeving en starheid van instanties, die dit soort innovaties bemoeilijken. Er is een mentaliteit van ‘vinkjes zetten’, in plaats van continu écht bezig te zijn met hoe het er voor volgende generaties uit zal gaan zien, dat zou de drijfveer binnen instanties moeten zijn. Wanneer dringt dat door? We hebben deze zomer inmiddels een nieuw hitterecord in de boeken staan.”

“Projectontwikkelaars staan te springen om huizen te bouwen en er is een groot tekort aan woningen. Ik begrijp ook wel dat het de gemeente meer geld oplevert om in dit Merwehavengebied huizen te bouwen, ook op dit stuk. Maar het gaat wel om geld, geld en nog eens geld. En wat te denken van de ontwikkeling van de Rotterdam Food Hub, een 38 hectare omvattende logistieke infrastructuur in de Europoort voor de op- en overslag van agrarische producten. Dat staat haaks op onze duurzame gedachte de agrarische productie dichterbij de mensen te brengen”, zegt Minke.         

In het kantoor van de Floating Farm, waarin we het gesprek voeren, staat de thermometer op 36 graden Celsius. Minkes echtgenoot Peter van Wingerden, mede-eigenaar van de Floating Farm, schuift puffend bij het gesprek aan. Peter: “Ik kom net uit de stal, ik kan je zeggen dat het daar heel wat koeler is. Dat is, naast de rijzende zeespiegel, een extra reden om woningen ‘drijvend’ te bouwen. Woonboten zijn een typisch Nederlandse traditie, ontstaan door de woningnood na de oorlogen. Wanneer worden we wakker en gaan we deze duurzame vorm van woningbouw grootscheeps toepassen? Ik zei het laatst nog tegen een Rotterdamse wethouder, bouw als toonbeeld onze boerderij om tot appartementen.” Enig cynisme tegen de gemeente Rotterdam klinkt wel door.

Volgens Minke is het weliswaar de DCMR die boetes (8.000 euro per stuk met in het totaal een maximum van 24.000 euro) aankondigde als de vloer na 18 augustus 2026 niet aan de gestelde regels zou voldoen en er nog wel koeien zouden staan, maar de milieudienst wordt hierin gesteund door de gemeente Rotterdam. Daarbij komt de stemmingmakerij - inclusief twee demonstraties - door de Partij voor de Dieren-afdelingen Schiedam/Vlaardingen en Rotterdam. Het waren aanvallen op het publieke imago van de boerderij. Opmerkelijk is dat John Maris, raadslid PRO Schiedam (een partij die ook expliciet zegt op te komen voor het welzijn van dieren) in het landelijke televisieprogramma Hart van Nederland (10-8-2026) het juist opneemt vóór deze drijvende boerderij. Maris zegt in het item van Hart van Nederland: “Dit is typisch een voorbeeld van het 'braafste jongetje van de klas'-complex. Het is een circulair duurzaam bedrijf, innovatief en nu moeten ze weg omdat een vinkje niet gezet kon worden door de DCMR over de vloer die er ligt.”

Het ponton met stal en ruimten eronder voor het verbouwen van groente (vertical farming) en voor de productie van kaas staat te koop, alsook de in het water drijvende zonnepanelen. Als Minke en Peter geen koper vinden, is een andere mogelijkheid dat zij het ponton verslepen naar een andere plek en daar verder boeren. “Tips voor een nieuwe plek zijn van harte welkom”, verzucht Peter. De komende zes maanden gaat het echtpaar en het hele boerderijteam, met zo’n dertig vrijwilligers, zo goed en zo kwaad als het gaat verder. 

Na het vertrek van de koeien is er momenteel geen productie van zuivelproducten, maar eind van de maand zal die productie weer op gang komen. Daartoe wordt melk ingekocht bij boeren in de regio (dat zal geen melk zijn van de 28 koeien die op de drijvende boerderij stonden, geeft Minke ons desgevraagd aan). In de komende weken wordt een leiding aangelegd, waarmee de melk van de melktankwagen in de productie-unit van de drijvende boerderij komt. Verkoop van rauwe melk van de tap zal niet worden hervat. “Dat is niet toegestaan omdat die rauwe melk niet langer ter plekke van de koeien komt”, zo legt Minke uit. Het assortiment zal wel worden aangevuld met andere producten zoals dranken op basis van wei. Ook zal er kruidenthee, kruidenzout en pesto gemaakt worden van op de boerderij verbouwde kruiden. 

Momenteel loopt er een test om drinkwater uit de lucht te halen en te zuiveren, in samenwerking met het Rotterdamse bedrijf Rainmaker Holland. Voedsel voor de 28 koeien bestond voor een belangrijk deel uit reststromen van bedrijven uit de regio. Op de Floating Farm wordt nu onderzocht hoe die reststromen op een andere manier kunnen worden benut. “Kunnen we er nog iets mee, daar zijn we over aan het nadenken. Er zijn mogelijkheden”, zegt Minke van Wingerden met een hoopvolle glimlach op haar gezicht, “maar kan je er op dit moment nog niet meer over vertellen.”

“Tijdens de Corona-crisis zijn we noodgedwongen kaas van onze melk gaan maken en dat bleek een schot in de roos. Ook nu zullen we van de nood een deugd maken en nieuwe wegen zoeken. Peter en ik werken zowat dag en nacht om de boel op het droge te houden.” 

Lees ook ons nieuwsbericht van afgelopen 29 juli: Koeien gaan weg bij drijvende boerderij, Floating Farm te koop

Ons eerdere interview: 'Zonder tegenwind geen sterke vleugels'