Categorieën

Service

Wie herkent de mannen op deze foto?

Wie herkent de mannen op deze foto?
Nieuws

Wie herkent de mannen op deze foto?

  • Redactie
  • 02-12-2023
  • Nieuws
Wie herkent de mannen op deze foto?

Foto: Streekmuseum Jan Anderson, Vlaardingen


SCHIEDAM - Het Nationaal Monument Oranjehotel is op zoek naar de namen van vijf verzetsmannen die op een unieke foto staan afgebeeld. Het betreft leden van De Geuzen, de eerste verzetsgroep van Nederland, opgericht door Schiedammer Bernard IJzerdraat. Door deze mannen een naam te geven wil het museum hun plaats in de geschiedenis verduidelijken.

De foto is de voor zover bekend de enige foto waarop te zien is dat gevangenen vanuit het Oranjehotel, de bijnaam voor de Nazi-gevangenis in Scheveningen, door het Poortje aan de Van Alkemadelaan naar een vrachtwagen lopen voor transport naar een concentratiekamp in Duitsland. De foto is begin april 1941 (vermoedelijk 8 april) gemaakt, de gevangenen zijn Geuzen die op transport gaan naar Buchenwald. Op 9 april 1941 komen daar 157 Nederlandse gevangenen aan, een deel van de minstens 236 Geuzen die in het Oranjehotel gevangen hebben gezeten.

Op de foto ziet men vijf gevangenen, met hoed en tas. Zij worden omringd door veel Duitse soldaten. Een politieman met fiets lijkt tevreden toe te kijken. Wij kennen de namen van 157 gevangenen, maar weten niet wie deze vijf zijn. Van de 157 mannen komt het overgrote deel uit de regio Rotterdam-Den Haag, met onder meer leden die werkten bij Wilton-Fijenoord en leden van een Vlaardingse wandelvereniging. Vijftig van de mannen zijn jonger dan 25 jaar, de jongste is net achttien jaar. 

De verzetsbeweging de Geuzen ontstond in de zomer van 1940 in Vlaardingen en Schiedam en breidde zich snel over Zuid-Holland uit. In november 1940 worden de eerste Geuzen door de Duitse bezetter opgespoord en gearresteerd. Veel van hen komen in het Oranjehotel terecht. In een proces volgens de 'nazi-rechtsnormen' worden 43 Geuzen berecht. Vijftien van hen worden ter dood veroordeeld en op 13 maart 1941 op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd. Vier weken later worden 157 Geuzen zonder enige vorm van proces naar Buchenwald gedeporteerd. De meesten verblijven jaren in gevangenkampen, 54 van hen overlijden in gevangenschap.

De identiteit van de vijf Geuzen op de foto is vooralsnog onbekend. Het NM Oranjehotel hoopt dat familieleden, vrienden of kennissen deze Geuzen kunnen herkennen. Wellicht leiden andere historische aanwijzingen tot hun identiteit. Aanwijzingen mogen gemeld worden op E: [email protected].

De foto is gemaakt door mevrouw Oversluizen, schoonzuster van Arij Kop. Vlaardinger Kop was een van de Geuzen die op 13 maart 1941 werd gefusilleerd. Mevrouw Oversluizen kwam op 8 april de spullen ophalen van haar omgebrachte zwager. Zij zag bij toeval het transport en maakte snel deze foto.