Zestien Wob-verzoeken - amper misbruik in Schiedam

SCHIEDAM – De gemeente Schiedam gaat niet gebukt onder verzoeken op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Afgelopen jaar (van 1 juli 2015 tot 1 juli 2016) werd zestien keer een beroep gedaan op de regeling die documenten van de overheid beschikbaar maakt voor burgers.

De Tweede Kamer stemde vorige maand in met een aanscherping van de wet. Daarmee wil verantwoordelijk minister Ronald Plasterk misbruik van de wet beëindigen. De informatie die door burgers wordt opgevraagd moet door de verschillende overheden binnen een bepaalde termijn worden beantwoord. Gebeurt dit niet, dan mag de aanvrager een beroep doen op een vergoeding; die kan oplopen tot 1260 euro.

Volgens Plasterk zijn er mensen die veelvuldig een beroep op de Wob doen, met de bedoeling daaruit een financieel slaatje te slaan. Door een verzoek op een gecompliceerde manier te doen, of veelvuldig te doen, hopen ze het de gemeente, provincie of het Rijk zo moeilijk te maken dat ze de termijn om te antwoorden niet halen.

In Schiedam is het voorgekomen dat een vergoeding werd uitgekeerd, na een reactie van het gemeentelijk apparaat op een Wob-verzoek die te lang op zich liet wachten, aldus een gemeentelijk woordvoerder. Maar frequent gebeurt dit niet. Sowieso worden er dus weinig verzoeken gedaan.

Voor journalisten kan de Wob een belangrijk instrument zijn om informatie die overheden niet 'uit zichzelf' willen geven, te achterhalen. In Schiedam blijkt echter dat journalisten 'veruit in de minderheid zijn' onder de mensen die een Wob-verzoek doen, ook wel Wobbers genoemd.

Het aantal verzoeken verschilt niet veel, jaar op jaar, en lijkt volgens de woordvoerder ook geen stijgende tendens te vertonen. Helemaal eenduidig is het overzicht niet, omdat verzoeken per afdeling, afhankelijk van het onderwerp, worden behandeld.

Een Wob-verzoek wordt door de ambtenaren wel eens als lastig ervaren, aldus de woordvoerder. “Maar het hoort bij het werk.” Het is volgens hem niet zo dat bepaalde afdelingen er veel meer mee te maken hebben dan anderen. “De aard van de verzoeken betreft een doorsnede van de gemeentelijke onderwerpen.” Verzoeken hebben soms te maken met actualiteiten, andere keren vooral met het belang van de indiener. “In sommige gevallen lijkt het verzoekers te doen om andere belangen dan de info zelf”, aldus de woordvoerder, die beaamt dat ambtenaren soms niet aan de indruk kunnen ontkomen dat de Wob-procedure misbruikt wordt, bijvoorbeeld voor financieel gewin.

De nieuwe wet die door de Tweede Kamer ging, zondert Wob-verzoeken uit van de Wet dwangsom. Ze is bedoeld om een eind te maken aan misbruik, bijvoorbeeld door gespecialiseerde bedrijfjes die het innen van dwangsommen tot een kunstje hebben verheven. Een werkwijze zou zijn om een Wob-verzoek te doen in een open sollicitatiebrief – in de hoop dat deze niet gelezen wordt. Volgens het ministerie kosten valse Wob-verzoeken tot dusver tussen de acht en veertien miljoen euro, alleen al aan afhandeling. Daar komen de dwangsommen nog bij. Daar beoogt de nieuwe wet nu een eind aan te maken.

Ook onder de nieuwe wet kan de burger overigens naar de rechter stappen indien hij of zij denkt dat de verschillende overheden een verzoek om informatie traineren.