Jenevermuseum kan grote vernieuwingsslag gaan maken

29-09-2018 Uit Ted Konings

Het museum tijdens Gin Fever op 25 augustus; foto: Alyssa van Heyst/Jenevermuseum


SCHIEDAM – Werk aan de winkel voor het Jenevermuseum. Het 'huis' van de jeneverhistorie kan zich opmaken voor een ingrijpende verbouwing: de benodigde 650.000 euro is binnen.

Marjolein Beumer, directeur van het museum, ziet een wensdroom, en een project waaraan zij en anderen twee jaar werkten, in vervulling gaan. De woorden stromen dan ook rijkelijk als ze uitlegt, popelend als zij is om aan de slag te gaan. “Maandag beginnen we!”

Donderdag kwam er uitsluitsel over de financiering van de plannen die het museum een nieuwe toekomst moeten geven. “Het De Grootfonds stemde als laatste toe om bij te dragen.” Samen met het Fonds Schiedam Vlaardingen, het VSB-fonds, de provincie en de gemeente legt het fonds 650.000 euro op tafel: grofweg eenderde komt van de gemeente, nog eens eenderde van het Fonds Schiedam Vlaardingen en de rest is ongeveer gelijkelijk over de andere subsidiënten verdeeld.

Sinds eind 2015 is er gewerkt aan het masterplan van het museum. Dat kwam uit op een begroting van een à anderhalf miljoen euro. “De molen hebben we uit die plannen gehaald en al gedaan.” De aanpassing van De Walvisch vergde uiteindelijk eveneens ongeveer 6,5 ton. Voor de plannen voor aanpassing van het museum is het sindsdien bijpunten, aanpassen en vooral de boer op om de financiën rond te breien.

Dat is nog niet zo makkelijk, bleek Beumer. “De grote nationale fondsen staan niet te popelen om ons te steunen.” Jenever, alcohol, dat blijft lastig. “En ze zien ons toch meer als een kleiner, regionaal museum.” Grote partijen die veel in Nederland mogelijk maken, zoals het Prins Bernhardfonds en de Bankgiro Loterij, bleven daarom buiten beeld. Andere partijen verbonden voorschriften aan hun bijdrage, zoals de gemeente Schiedam. Die zegde al in een vroeg stadium eenderde van de kosten toe, indien de andere tweederde elders werd gevonden.

Enkele weken geleden lichtte Beumer haar plannen ten laatste male toe bij het Schiedamse De Grootfonds, en dat liet donderdag weten wel mee te doen, 'met een aanzienlijk bedrag'.

De aannemer kan al heel snel aan de slag. “Alle offertes liggen er al.” Het casco van het pand is al eerder gerenoveerd, nu gaat het vooral om de indeling en inrichting. Ook daarvoor ligt al een compleet ontwerp klaar van het bureau Tinker in Utrecht, dat al de herinrichting van De Walvisch verzorgde, en in het land het Mondriaanhuis en een 'experience center' van chipmachinefabriek ASML op zijn naam heeft staan. Tinker kwam bovendrijven in een ronde met drie ontwerpbureaus. “Tinker staat zeer goed aangeschreven voor het maken van publiekservaringen. We dachten eigenlijk dat ze veel te goed, te groot voor ons zouden zijn, maar conceptueel klikte het met hen het best.”

Dat concept gaat uit van het vertellen van verhalen, veel meer dan het tonen van artikelen uit de jeneverhistorie. Als je een bezoeker mee weet te nemen in een verhaal, beleeft deze een museum anders en blijven er ook andere dingen in de herinnering hangen. “Leuker dan teksten te lezen is het bijvoorbeeld om te ruiken en te proeven en dingen te doen.” Wat dat betreft ziet de wereld van de musea er nu heel anders uit dat vroeger, bijvoorbeeld 22 jaar geleden toen het Jenevermuseum voor het eerst zijn deuren opende.

Het museum-nieuwe-stijl biedt drie grote thema's, vertelt Beumer: 'Wat is jenever?' Hoe wordt het gemaakt? Hier gaat het over ruiken, uitproberen, het graan door je vingers voelen gaan. Het tweede thema is Schiedam als jeneverstad. “Hier gaat het vooral om de persoonlijke verhalen van de mensen die in de industrie werkten.” Maar ook foto's. “We willen hier bijvoorbeeld kopieën van foto's verzamelen die mensen nu nog thuis hebben, van hun opa. Maar ook de verhalen die daar bij horen verzamelen.” En dat geldt ook voor de herinneringen en materialen van de grote Schiedamse familiebedrijven in de jenever.

Het derde thema wordt de communicatie en marketing door de bedrijven. De grote reclameposters van vroeger. “Daar is heel wat in veranderd de afgelopen vijftig jaar.” Ook in de hedendaagse reclame gaat het met sociaal media en hippe evenementen vooral om een gedeelde ervaring. “Whiskey is toch vooral groot geworden door marketing.” Maar ook de rol van jenever in de wereld komt hier aan bod. Hoe de invloed van jenever en de industrie was in Afrika bijvoorbeeld.

Die verhalen moeten de komende tijd worden 'gemaakt'. Persoonlijke verhalen opgemaakt uit interviews, maar ook verhalen gezocht bij artikelen uit de collectie. Als kernwaarden die als een soort rode draad door die dragers van het grote verhaal van het museum heenlopen, noemt Beumer trots, echtheid en gezelligheid. “Trots op het ambacht, op het product en de stad. Echtheid omdat we niets gaan verzinnen of namaken maar alles gaan doen op basis van onze grote collectie. En gezelligheid gaat vooral over sfeer.” Het zal geen hightech tentoonstelling worden. “Of die zal in ieder geval niet te ervaren zijn”, aldus Beumer.

Er is dus echt werk aan de winkel. Beumer gaat voor voltooiing van de grootscheepse herinrichting nog voor de komende zomer. “Plannen worden niet beter als ze lang liggen.” Investeren in de bestaande tentoonstelling is er allicht ook niet bij. Dus het wordt doorpakken. Ondertussen blijft de winkel open. “Want als je een museum lang sluit gaat de loop eruit.” Zoals het er nu voorstaat zal de ontvangst van bezoekers een maand lang in de branderij gaan gebeuren, terwijl op de bovenverdiepingen wordt gewerkt.

Reacties