De vloer is lava!

COLUMN - Aan de voorkant van het station Schiedam halen we onze zoons op. We gaan naar België om ons 25-jarig huwelijk met de kinderen te vieren. De andere kinderen en kleinkinderen komen later in de middag. Een prachtig plan, al voelt de voorbereiding vooral alsof ik een kleine militaire operatie leid, met appjes over een mild dwingend activiteitenplan, gourmetstellen en een ‘vergeet je zwembroek niet’-bericht.

Ik ben namelijk van het vooruitdenken. Niet vrijblijvend, gezellig, maar serieus, waarbij ik afvink wat geregeld is. Mijn brein rust pas als er enig plan is gevormd hoe het gaat verlopen. 

✔️ Huisje gereserveerd voor zes? Check!

✔️ Thema-huisje apart voor het jonge gezin van onze dochter en schoonzoon zodat zij de rust van het eigen levensritme kunnen vasthouden? Check!

✔️ Bowlingbaan gereserveerd? Check! 

✔️ Last but not least: het activiteitenplan naar iedereen gecommuniceerd om het familiegevoel niet volledig te laten wegvloeien in individuele plannen? Check! 

En toch meldt zich, ergens tussen de tas met gourmetstellen en andere ingeslagen boodschappen, mijn vaste reisgenoot. Niet mijn man, niet een van de kinderen, maar een oude bekende: mijn in twijfel verkleed schuldgevoel.

Heb ik niet te veel gepland? Vindt iedereen dit wel leuk? Bepaal ik niet iets te enthousiast wat een ander nodig heeft of wil doen? 

Ik ben behept met een chronische aandoening: het idee dat ik, zonder slechte bedoelingen, permanent op het punt sta iemand tekort of pijn te doen. Mijn hoofd is een dag en nacht geopende servicedesk voor mogelijke gevoelens of problemen van anderen. Moet ik mijn vriendin niet weer eens bellen? Heb ik mijn zoons al te lang niet geappt? Heb ik wel genoeg apart gedaan met mijn dochters? Verdeel ik mijn tijd, energie en aandacht evenredig genoeg over al mijn kinderen? Voelt mijn moeder zich niet alleen? 

Het vermoeiende is vooral dat ik meestal de enige ben die onder die vragen gebukt gaat. Mijn vriendin leeft haar leven. Mijn kinderen functioneren opvallend goed zonder mijn voortdurend geopende emotionele klantenservice. Mijn moeder blijkt ook helemaal niet dagelijks dramatisch uit het raam te turen omdat ik niet voor koffietijd een bericht heb gestuurd. Sterker nog: ik mag blij zijn als ze thuis is als ik onaangekondigd langsga! 

Dat is misschien wel het verraderlijkste aan schuldgevoel: het doet alsof het over de ander gaat, terwijl het vaak gewoon over mijzelf gaat. Niet zij missen mij per se. Ik mis hén. Ik ben graag zeker van een rol in hún leven. Mijn vriendinnen. Mijn kinderen. Mijn moeder. Maar om hèn niet te belasten met mijn gevoel giet ik het liever in spontane aandacht, verantwoordelijkheid, zorg en zelfkritiek. Dat oogt nobel, maar is vaak vooral omslachtig, onzinnig en onnodig.

Terug naar het familieweekend. Er gebeurt iets wonderlijks, iets wat ik blijkbaar elke keer opnieuw moet leren. Als de basis geregeld is, ontstaat de rest vanzelf. Er zijn stralende gezichten, vrolijke spelletjes, natte handdoeken, veel te veel eten en gesprekken die nergens heen hoeven. 

En als een medaille na een avondvierdaagse is er mijn enthousiaste kleinzoon, die vanuit het avontuur in het gehuurde treinkarretje op verheven toon niet uitgepraat raakt over zijn themahuis en de speelkamer met 'de vloer is lava'. Hij vindt het 'zooo leuk!' en 'zó vet!' en schreeuwt dit uit met een volume en overtuiging die alleen kleuters en voetbalanalisten geloofwaardig weten te brengen.

Ik ben trots en ontroerd door zijn kinderlijke onvoorwaardelijke blijheid en op dat moment weet ik het weer: voor een ander denken is niet altijd verkeerd. Niet alles wat voortkomt uit vooruitdenken is bemoeizucht of controledrift. Soms is dat gewoon pure liefde. Liefde in praktische vorm. Liefde in een planning. Liefde die een bowlingbaan boekt en desnoods zes keer vraagt of iedereen zijn zwembroek echt bij zich heeft.

Dus misschien wat veel bedacht voor anderen, maar als mijn kleinkind glundert in een treinkarretje, zijn vader de baby verschoont, mijn dochter lachend met haar zoon het golfslagbad overleeft, mijn andere schoonzoon liefdevol zijn arm om mijn jongste dochter slaat, mijn zoons gierend van de familieglijbaan storten en mijn hele familie ‘s avonds tevreden rond een gourmetstel hangt, dan is het samenzijn een bezem voor alle resten van mijn ingewikkeld gemaakte schuldgedachten. Ik voel rust en liefde tot in het diepst van mijn ziel en ik smelt … als lava.

Arianne