Wat een voorbeeld

COLUMN - "Waar moet dat heen met de wereld?!", zei mijn ma vanmorgen bij de koffie. Nu zegt ze dat wel vaker, maar vanmorgen liet ze de vraag niet hangen in het niets, zoals meestal. “Wat een voorbeeld geef je zo aan onze jonge mensen!”

Tsja. Mijn moeder kan soms behoorlijk helder uit de hoek komen, met haar 89 jaar. Tuurlijk. Ze is er eentje van mijn geslacht. Ze had op tv gezien hoe Amerikaanse soldaten in Caracas de leider van dat land, Maduro, hebben ontvoerd. Nadat er eerst de nodige projectielen her en der op het land werden afgevuurd. Ik weet eerlijk gezegd niet hoeveel mensenlevens dat heeft gekost, misschien is er vandaag iets over gezegd.

Maar ik heb het nieuws een beetje gemeden, ook gezien wat ma stelde. Want ze heeft natuurlijk helemaal gelijk. Ik wil leven - wij toch allemaal - in een wereld waar recht wordt gedaan, en liefst rechtvaardigheid heerst. En natuurlijk, onze aardkloot is nog allesbehalve een paradijs op aarde - en die Maduro nog wel het minst een lieverdje. Maar we hebben toch ook geleerd - zo is het mijn hele leven geweest, dat er mensen en partijen en landen zijn die respect hebben voor dat recht, en tsja, de rest die moest het nog leren. Daar zal het op een dag ook goed komen, zo werd ons toch vrij algemeen door ouders en school en krant en politiek geleerd.

Dat nu zo’n ‘goeie’, de president van de VS, het recht in eigen hand neemt en doet wat hem goeddunkt, uitkomt, misschien wel geld oplevert, zoals wordt gespeculeerd, daarbij letterlijk schij… hebbend aan de hele wereld… dat past niet in dat plaatje. Dat de man daarbij blijk geeft van wansmaak, narcisme en domheid maakt het allemaal nog wat erger. 

Het viel me al vaker op: Trump is echt die pestkop op het schoolplein, die je aan je haren trok en het bloed onder je nagels vandaan haalde, die je kauwgom jatte en je uitlachte achter de rug van de leraar om. En nog een rotkop had ook.

Dat er in de internationale verhoudingen recht wordt gedaan aan de verschillen tussen landen en culturen, dat er dus sprake moet zijn van overeenstemming, bijvoorbeeld in de Veiligheidsraad, voor er actie wordt ondernomen, gold lang een beetje als een rem op een ontwikkeling ten goede. Als lastig. Anders hadden ‘we’ na Tiananmin - u weet nog wel, die man met twee boodschappentassen voor die tank - of in Soedan of in Gaza of Wit-Rusland, toch al lang ingegrepen?! Maar je kunt niet zo maar voor een ander besluiten wat goed en waar is. Ook al zou je dat wel willen.

Trump doet dat nu wel. En gaat daar spijt van krijgen, dat kan niet anders. In Vietnam en Irak en Afghanistan wist het land ook precies wat er moest gebeuren - maar kreeg toen nog die domme Europeanen en anderen mee. Ik las ook van de veroordeelde drugscrimineel en voormalig president van Honduras die door Trump amnestie kreeg - dus zo erg is het blijkbaar allemaal niet als het om drugs naar de VS gaat. 

Ondertussen lachen te zich in Peking en Moskou een kramp - ook al roepen ze iets anders: Amerika treedt toe tot de rangen van de ‘fouten’ die met recht en rechtvaardigheid hun ree… afvegen. 

Maar waar het dus om gaat: welk voorbeeld geef je zo? Neem je als leraar op school de pestkop in bescherming, of wie gepest wordt? Gaan we nu allemaal uitmaken met wie we vriendjes willen zijn en met wie niet, en gaan we daar dan naar handelen? Nemen we allemaal het recht in eigen hand? De klas en de wereld zo niet meer te harden zijn.

Maar zo ver komt het niet: ik ben ervan overtuigd dat de zachte krachten, zoals die in Europa toch meer en meer de overhand krijgen, het gaan winnen. En dan blijkt het trumpisme een laatste oprisping van een achterhaalde wereld.

De enige glimlach die ik gisteren en vandaag kreeg van tv en internet was door Zelensky. Die liet droogjes weten dat ze in het Witte Huis blijkbaar toch wel goed weten wat ze met dictators moeten doen. Hij kent er nog eentje…