Categorieën

Service

De ontregelaar

De ontregelaar
In memoriam

De ontregelaar

  • Han van der Horst
  • 01-03-2026
  • In memoriam
De ontregelaar

COLUMN - Jack Kerklaan en ik kenden elkaar eigenlijk niet zo goed. We zeiden elkaar gedag. We maakten dan een praatje. We gingen daarna elk ons weegs. Ik was een bewonderaar van het Kerkliaans, de bijzondere versie van de Nederlandse taal waarin hij communiceerde. Over elkaars persoonlijk leven hadden we het nooit. Behalve die ene keer nu al weer een paar jaar geleden toen hij kort en duidelijk uitlegde welke kanker hem getroffen had en hoe het zat met zijn vooruitzichten: hij hoopte op enkele goede jaren maar hij was er diep van doordrongen hoe eindig het leven was.

Toch hadden onze gesprekjes iets gemeen: je wist nooit hoe Jack zou reageren. Dat was op het eerste gezicht onvoorspelbaar. Nu ik erover nadenk - achteraf blijkt dat veel van die ogenschijnlijk oppervlakkige ontmoetingen in mijn geheugen gegrift staan - besef ik ineens dat er toch een patroon in zat: Jack ging niet rechtstreeks in op wat je hem vertelde. Hij begon er vrij op te associëren. Dat is iets anders. Hij lulde niet zomaar wat aan. Hij gaf nooit het voor de hand liggende antwoord. Hij opende een nieuw pespectief. 

Dat maakte hem zeer ontregelend. Zijn reacties waren altijd verrassend. Ze brachten je van je stuk. Dat kon je vooral overkomen als je erg overtuigd was van je eigen gelijk of van je eigen belangrijkheid. Dan zette Jack je met zijn glimlach op de spiegelgladde glijbaan van zijn associaties. Als je het verdiende, ging je dan onderuit. 

Wie het verdienden waren de mensen met aplomb. De baasjes en bazinnetjes, de wijsneusjes, de kleine onze lieve heertjes.

Daarom was Jack Kerklaan een belangrijk Schiedammer. Elke gemeenschap heeft ontregelaars nodig. Er is er nu een aan ons ontvallen die moeilijk te vervangen is. Kan er geen plaquette komen op de Korte Kerkstraat waar hij zo lang gelukkig is geweest met zijn gezin? Met een typerend Kerkliaans citaat?